نهادهای مدنی؛ حلقه اتصال میان مردم و حاکمیت
گروه استانهای دفاعپرس- «ابوالفضل حکیمپور» فرماندار گناباد؛ نهادهای مدنی، یکی از مهمترین جلوههای مشارکت مردم در اداره و پیشرفت جامعه هستند. جامعهای که از نهادهای مدنی فعال، مسئول، مطالبهگر و قانونمدار برخوردار باشد، جامعهای پویا و برخوردار از سرمایه اجتماعی است.
نهادهای مدنی رقیب دولت نیستند؛ بلکه میتوانند حلقه اتصال میان مردم و حاکمیت باشند و با انتقال دقیق مطالبات، نقد منصفانه عملکردها و ارائه راهکارهای عملی، به تصمیمگیری بهتر و حکمرانی کارآمدتر کمک کنند.
امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند آن هستیم که از نگاه «دولت مجری همه امور» به سمت «دولت تسهیلگر» حرکت کنیم. بسیاری از مسائل اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی را نمیتوان صرفاً با دستور اداری و منابع دولتی حل کرد. در بسیاری از حوزهها، مردم و تشکلهای مردمی، انجمنها، سمنها، دانشگاهیان، جوانان و گروههای تخصصی ظرفیتهایی دارند که اگر بهدرستی فعال شوند، میتوانند بخشی از بار حل مسائل جامعه را بر عهده بگیرند.
از این منظر، نهادهای مدنی نباید صرفاً در مناسبتها و برنامههای مناسبتی حضور داشته باشند. انتظار ما این است که تشکلها به سمت مسئلهمحوری حرکت کنند؛ یعنی هر تشکل بتواند در یک حوزه مشخص، مسئلهای از مسائل شهرستان را شناسایی، برای آن راهکار ارائه و در اجرای راهحل نیز مشارکت کند.
در گناباد، موضوعاتی همچون آب و محیط زیست، گردشگری و میراث فرهنگی، اشتغال جوانان، آسیبهای اجتماعی، فرهنگ و کتاب، حمایت از اقشار مختلف جامعه و تقویت مشارکت اجتماعی، عرصههایی هستند که میتوان از ظرفیت نهادهای مدنی برای آنها استفاده کرد.
از سوی دیگر، باید بپذیریم که مطالبهگری مسئولانه، تهدید نیست؛ بلکه فرصت مدیریتی است. نقد منصفانه، مستند و کارشناسی میتواند مدیران را نسبت به نقاط ضعف و مشکلاتی که شاید در ساختار اداری کمتر دیده میشود، آگاه کند. البته در کنار مطالبهگری، انتظار ما از نهادهای مدنی این است که نقد را با پیشنهاد و راهکار همراه کنند و در مسیر حل مسئله نیز مشارکت داشته باشند.
توسعه پایدار صرفاً با ساخت پروژه و ایجاد زیرساختهای فیزیکی محقق نمیشود. اگر اعتماد، مشارکت و احساس تعلق مردم را تقویت نکنیم، حتی بهترین طرحها نیز ممکن است به نتیجه مطلوب نرسند. به همین دلیل، سرمایه اجتماعی را باید یکی از مهمترین زیرساختهای توسعه شهرستان دانست.
بر همین اساس، لازم است ارتباط میان مدیریت شهرستان و نهادهای مدنی، از جلسات مناسبتی فراتر رفته و به یک گفتوگوی مستمر و مسئلهمحور تبدیل شود. میتوان با ایجاد یک سازوکار مشخص برای گفتوگوی دولت و نهادهای مدنی، مسائل اولویتدار شهرستان را با حضور تشکلها بررسی کرد و برای هر مسئله، مسئول، راهکار و زمانبندی مشخصی تعیین نمود.
اعتقاد من این است که اداره شهرستان تنها وظیفه دستگاههای دولتی نیست. شهرستان زمانی پیشرفت میکند که دولت، مردم، نخبگان، دانشگاهیان، تشکلهای مدنی، خیران، بخش خصوصی و مجموعههای فرهنگی و اجتماعی، خود را در قبال آینده آن مسئول بدانند.
در چنین نگاهی، فرمانداری صرفاً یک دستگاه نظارتی نیست؛ بلکه باید نقش هماهنگکننده، تسهیلگر و فراهمکننده زمینه مشارکت اجتماعی را ایفا کند. امروز بیش از هر چیز به تقویت اعتماد، گفتوگو و همکاری نیاز داریم. اگر ظرفیتهای اجتماعی شهرستان را کنار یکدیگر قرار دهیم، بسیاری از مسائل گناباد را میتوان با هزینه کمتر، سرعت بیشتر و مشارکت مؤثرتر مردم حل کرد.
دولت قوی، دولتی نیست که همه کارها را خودش انجام دهد؛ دولتی است که بتواند ظرفیتهای جامعه را کنار هم قرار دهد و از توان مردم برای حل مسائل مردم استفاده کند.
انتهای پیام/
