عضویت ایران در باشگاه تولید انبوه موشکهای مافوقصوت؛ روایتی از یک برتری راهبردی
گروه دفاعی امنیتی دفاعپرس: موشکهای هایپرسونیک یکی از عوامل برترساز در جنگهای نسل جدید هستند و هر کشوری برای اعتلای توان خود به این موشکها نیاز دارد. نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز در سالهای اخیر در اندیشه یک خودکفایی در حوزه موشکهای هایپرسونیک بودهاند و این موضوع از چشم مقامات و رسانههای غربی نیز دور نمانده است.
اظهارات اخیر یک تحلیلگر نظامی آمریکایی بار دیگر یک واقعیت راهبردی را در کانون توجه قرار داده است؛ جمهوری اسلامی ایران نهتنها به فناوری موشکهای مافوقصوت دست یافته، بلکه در آستانه یا حتی در مرحله «تولید انبوه» این سلاحها قرار گرفته است؛ توانمندیای که ارتش آمریکا هنوز بهصورت عملیاتی به آن دست نیافته است.
«مت براکن» نویسنده و نظامی سابق نیروی دریایی آمریکا در این زمینه میگوید: ایرانیها بهصورت انبوه موشکهای مافوقصوت تولید میکنند؛ چیزی که آمریکا هنوز بهصورت عملیاتی در اختیار ندارد. وی با اشاره به عضویت تعداد محدودی از کشورها در باشگاه قدرتهای دارای این فناوری، چین، روسیه و ایران را بهعنوان دارندگان واقعی این توانمندی معرفی کرد و افزود: آمریکا هنوز در یک الگوی جنگی قرن بیستمی گیر افتاده است.
این اظهارات در حالی بیان میشود که گزارشهای رسمی نهادهای نظارتی آمریکا، از جمله دفتر پاسخگویی دولت (GAO)، عمق بحران در پروژههای مافوقصوت پنتاگون را آشکار کرده است. بر اساس این گزارشها، پروژه «حمله سریع معمول» (CPS) که قرار بود موشکهای مافوقصوت «دارک ایگل» را به ناوشکنهای کلاس «زاموالت» اضافه کند، با «مشکلات عمدهای» مواجه شده است.
جزئیات منتشرشده در این گزارشها نشان میدهد که تولید سالانه موشک مافوقصوت «دارک ایگل» در بهترین حالت به ۶ تا ۷ فروند رسیده است؛ در حالی که هدفگذاری اولیه برای تولید ۱۲ فروند در سال تعیین شده بود؛ در حقیقت همزمان، هزینه این پروژه از ۳۱۰ میلیون دلار برای ۲۶۲ موشک به ۴۱۰ میلیون دلار برای تنها ۲۲۴ موشک افزایش یافته است؛ رقمی که نشاندهنده رشد سرسامآور هزینهها در کنار کاهش تعداد تولید است.
افزون بر این، ناوشکن «زاموالت» که قرار بود نخستین سکوی پرتاب دریایی این موشک باشد، با ۲۴ ماه تأخیر در تکمیل بازسازی خود مواجه شده و آزمایش شلیک واقعی از این ناوشکن به سال ۲۰۲۷ موکول شده است. ارتش آمریکا نیز که قرار بود نخستین یگان «دارک ایگل» را در سال ۲۰۲۳ تشکیل دهد، هنوز هم نتوانسته است این یگان را عملیاتی کند.
مت براکن در تحلیل خود به این نکته کلیدی نیز اشاره میکند که ایرانیها با بودجهای که کسری بسیار کوچک از بودجه نظامی آمریکاست، یک راهبرد دفاعی طراحی کردهاند که شکستن آن برای ما بسیار دشوار است.
این اظهارات بازتابدهنده یک واقعیت ساختاری است که در سالهای اخیر بارها توسط تحلیلگران غربی نیز تأیید شده است: ایران به جای رقابت در زمینههای پرهزینه و کمبازده مانند نیروی هوایی متعارف، بر راهبرد جنگ ناهمگون تمرکز کرده و سرمایهگذاری خود را بر موشکهای بالستیک، پهپادها و اکنون موشکهای مافوقصوت متمرکز کرده است.
این راهبرد نهتنها از نظر هزینه-اثربخشی برای ایران بهینه بوده، بلکه آمریکا و متحدانش را در وضعیت دفاعی دشواری قرار داده است؛ زیرا رهگیری موشکهای مافوقصوت با سامانههای موجود پدافندی، حتی برای پیشرفتهترین ارتشهای جهان نیز به چالشی جدی تبدیل شده است.
«فتاح»؛ نماد ورود ایران به باشگاه مافوقصوتها
نخستین رونمایی رسمی ایران از موشک مافوقصوت «فتاح» در ژوئن ۲۰۲۳ انجام شد؛ زمانی که تهران رسماً اعلام کرد بهعنوان پنجمین کشور جهان به فناوری موشکهای مافوقصوت دست یافته است. «فتاح ۱» که با سرجنگی مانورپذیر و بالهای کنترلی طراحی شده، توانایی مانور در سرعتهای بالا را دارد و همین ویژگی، رهگیری آن را برای سامانههای دفاع موشکی، دشوار میکند.
اما نقطه عطف واقعی، رونمایی از «فتاح ۲» بود؛ موشکی با سرجنگی «موجسوار» (Waverider) که از یک طراحی آیرودینامیکی کاملاً متفاوت بهره میبرد. این سرجنگی به جای ارتفاعگیری و حرکت در مسیر بالستیک سنتی، در ارتفاع پایینتر و با قابلیت تغییر مسیرهای مکرر حرکت میکند؛ ویژگیای که رادارهای هشدار زودهنگام دشمن را در شناسایی و رهگیری آن با مشکل جدی مواجه میسازد.
بر اساس گزارشها، «فتاح ۲» با سرعت ۱۰ ماخ (۱۰ برابر سرعت صوت) قادر است فاصله هزار و ۸۰۰ کیلومتری را در حدود پنج دقیقه طی کند. این موشک از موتور کوچک داخلی با سوخت مایع استفاده میکند که قابلیت خاموش و روشنشدن مجدد را دارد و به آن امکان میدهد در خارج از جو زمین شتاب بگیرد و در داخل جو با استفاده از سطوح کنترلی، مسیر خود را تغییر دهد و دست نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را برای هر آفندی باز کند.
موشکهای قدرتمند و مانورپذیر فتاح همچنین، در اثنای جنگ تحمیلی ۱۲ روزه با عبور از سپر دفاع موشکی، پناهگاه بزدلان صهیونیست را بارها لرزاندند و پیام اقتدار ایران را به همپیمانِ جنگافروزِ تلآویو که در خیالات و توهمات پوچ است، ارسال کردند. حملۀ موشکی با استفاده از «فتاح» نشان داد که ایران در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بر آسمان سرزمینهای اشغالی تسلط یافته بود و ساکنان آن در برابر حملات موشکی ایران، کاملاً بیدفاع بودند. برای مثال، یکی دیگر از مراکزی که در این جنگ با حمله ایران بهطور کامل نابود شد، مؤسسه «وایزمن» بود؛ این مؤسسه با موشکهای فتاح مورد اصابت قرار گرفت و طبق گفته صهیونیستها نتیجه دهها سال تحقیق و دادههای آزمایشگاهی آنها در لحظهای دود شد و به هوا رفت.
در یکی از شبکههای اجتماعی، یک کاربر صهیونیستی عنوان کرده است که در طول جنگ با ایران، ایرانیها هرکجا را که اراده میکردند، مورد اصابت قرار میدادند؛ اعتراف این شهرکنشین صهیونیست نشان میدهد که موشکهای «فتاح» در جنگ عملکرد فوقالعادهای داشتند.
گزارش منابع میدانی نشان میدهد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای نخستین بار در مارس ۲۰۲۶ از موشک مافوقصوت «فتاح ۲» در عملیات واقعی علیه پایگاههای آمریکایی استفاده کرد. منابع غربی نیز تأیید کردهاند که این موشکها بارها توانستهاند از سامانههای دفاع موشکی آمریکا و اسرائیل عبور کرده و به اهداف مورد نظر اصابت کنند.
آمریکا؛ در جستجوی گمشده در باشگاه مافوقصوتها
در حالی که جمهوری اسلامی ایران، جمهوری فدراتیو روسیه و جمهوری خلق چین گامهای بلندی در عملیاتیسازی و تولید انبوه موشکهای مافوقصوت برداشتهاند، آمریکا همچنان درگیر چالشهای فنی، صنعتی و مدیریتی در این حوزه است. روسیه موشکهای «کینژال» و «زرکون» را در میدان نبرد اوکراین به کار گرفته و «اورشنیک» را بهعنوان یک موشک بالستیک مافوقصوت میانبرد با سرعت ۱۲ هزار کیلومتر بر ساعت معرفی کرده است. چین نیز موشک «DF-۱۷» را با سرجنگی موجسوار به تولید انبوه رسانده و تصاویر شلیک آن را بهطور رسمی منتشر کرده است و این نشان میدهد که این سه کشور توانایی خود را در زمینه ساخت و عملیاتی کردن موشکهای هایپر سونیک نشان دادهاند.
در مقابل، پنتاگون همچنان با مشکلات ساختاری دست و پنجه نرم میکند. گزارش GAO حاکی از آن است که دستورالعملهای فنی تولید موشک «دارک ایگل» برای کارگران عادی بیش از حد پیچیده نوشته شده و انتظار اینکه این کارگران (که عمدتاً دانشآموختگان دبیرستان یا مدارس فنی هستند) این دستورالعملها را درک کنند، غیرواقعی است. این مشکلات در کنار کمبود نیروی متخصص و ناهماهنگی بین سرویسهای مختلف نظامی، باعث شده تا آمریکا حتی در تأمین موشک برای آزمایشهای خود نیز با محدودیت مواجه باشد.
اعتراف تحلیلگران و مقامات آمریکایی به برتری ایران در زمینه تولید انبوه موشکهای مافوقصوت، بازتابدهنده یک تغییر پارادایم راهبردی در منطقه و فراتر از آن است. ایران با تکیه بر توان داخلی، طراحی هوشمندانه و راهبرد جنگ ناهمگون، نهتنها در باشگاه معدود قدرتهای مافوقصوت جای گرفته، بلکه در برخی شاخصها از جمله عملیاتیسازی و تولید انبوه، از آمریکا پیشی گرفته است.
این دستاورد، موازنه قدرت نظامی در منطقه را به شکل معناداری تغییر داده و به ثمر رساندن هرگونه ماجراجویی نظامی علیه ایران را با هزینهای غیرقابلقبول برای دشمنان مواجه خواهد کرد؛ موضوعی که در دور جدید حملات ارتش ایالات متحده آمریکا به تنگه هرمز و مناطق جنوبی ایران به خوبی مشخص شد و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با یک نیروی ویرانگر همه تأسیسات آمریکا در منطقه و خصوصاً پایگاههای هوایی ارتش تروریستی آمریکا در اردن را مورد اصابت قرار دادند.
گزارش از محمد زرچینی
انتهای پیام/ 281
