بحران فراگیر انرژی در اقصی نقاط جهان

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: «مایک ویرت»، مدیرعامل شرکت «شورون»، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های نفتی آمریکا با اشاره به جنگ منطقه‌ای ایران اعلام کرد که جهان با بحران سوخت تازه‌ای رو‌به‌رو شده است. روزنامهٔ وال‌استریت ژورنال به نقل از او نوشت: سازوکار‌هایی که می‌توانستند نوسانات قیمت و عرضه را کاهش دهند، تا حد زیادی از دسترس خارج شده‌اند و سیستم دیگر ذخایری را که در آغاز جنگ منطقه‌ای ایران داشت، در اختیار ندارد. ویرت افزود که در آیندهٔ نزدیک تصور کاهش سریع قیمت سوخت دشوار است. کارشناسان مورد استناد این روزنامه نیز اعلام کردند که به‌دلیل ادامهٔ جنگ منطقه‌ای، اوضاع ممکن است از کنترل خارج شود، زیرا ذخایر تجاری سوخت در جهان در حال کاهش است و ذخایر راهبردی نیز تقریباً به اتمام رسیده‌اند.

از سوی دیگر، عربستان پس از مجموعه‌ای از حملات پهپادی، از بسته شدن خط لولهٔ نفت «شرق–غرب» که برای دور زدن تنگهٔ هرمز استفاده می‌شد خبر داد و به مشتریان اروپایی خود اعلام کرد که ارسال محموله‌های نفتی ممکن نیست. در سایهٔ ناپایداری فزاینده، نفت برنت به نزدیک ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسید و قیمت قرارداد‌های آتی نفت در غرب آسیا از ۱۳۰ دلار فراتر رفت.

در همین رابطه «جولی کوزاک»، نمایندهٔ صندوق بین‌المللی پول، گفت: قیمت نفت و گاز بالا باقی مانده است. قیمت فرآورده‌های هیدروکربنی مانند گازوئیل و سوخت هوایی نیز بسیار بالاست. شمار کشتی‌هایی که از تنگهٔ هرمز عبور می‌کنند، یک‌دهم سطح پیش از جنگ است و می‌دانیم که در برخی کشور‌ها از ذخایر نفت و گاز استفاده می‌شود، اما در مقطعی باید این ذخایر بازسازی شوند. وی افزود: در همین حال، می‌دانیم که رونق ناشی از هوش مصنوعی به افزایش تقاضای انرژی در برخی کشور‌ها منجر می‌شود. علاوه بر این، می‌دانیم که زمستان در نیم‌کرهٔ شمالی در پیش است. این امر تقاضای بیشتری برای حامل‌های انرژی ایجاد خواهد کرد.

بر اساس محاسبات «ایزوستیا» بر پایهٔ داده‌های «یورو استات» و کمیسیون اروپا، اروپایی‌ها از اسفند تا خرداد، به دلیل جنگ منطقه‌ای ایران دست‌کم ۱۹ میلیارد یورو هزینه اضافی برای انرژی و سوخت خودرو پرداخت کرده‌اند. بیشترین هزینه‌های اضافی مربوط به فرانسه با ۴.۳ میلیارد یورو (۳۸۰ میلیارد روبل)، آلمان با ۳.۶ میلیارد یورو (۳۱۸ میلیارد روبل) و ایتالیا با ۳.۳۶ میلیارد یورو (۲۹۷ میلیارد روبل) بوده است. این محاسبه فرض می‌کند که حجم مصرف سوخت تغییر نکرده است. همچنین هزینه‌های کسب‌وکار‌ها و گرانی غیرمستقیم کالا‌ها و خدمات را در نظر نمی‌گیرد. برآورد این نشریه نشان می‌دهد که اگر جنگ منطقه‌ای و انسداد تنگه هرمز توسط نیرو‌های مسلح ایران ادامه یابد، خانواده‌های اروپایی تا پایان سال ممکن است برای حفظ سطح زندگی پیشین، حدود ۸۸.۸ میلیارد یورو دیگر برای کل سبد مصرفی نیاز داشته باشند.

در هلند، قیمت هر لیتر بنزین در پمپ‌بنزین‌های بزرگ به ۲.۶۶ یورو رسید و یک رکورد تاریخی را در این کشور ثبت کرده است. قیمت گازوئیل نیز در سطح ۲.۶۳ یورو در هر لیتر قرار دارد که هنوز کمتر از رکورد ثبت‌شده در نوزدهم فروردین (۲.۸۱ یورو) است.

مقام‌های لهستان در اوایل شهریورماه اعتراف کردند که دیگر نمی‌توانند قیمت بنزین و گازوئیل را در پمپ‌بنزین‌ها کنترل کنند؛ برنامهٔ مربوط به کنترل قیمت فرآورده‌های نفتی از فروردین تا اواسط خرداد اجرا می‌شد و طبق این برنامه، سقف قیمت بنزین و گازوئیل توسط وزارت انرژی تعیین می‌شد. شرکت‌هایی که سوخت را با قیمت بالاتر می‌فروختند، با جریمهٔ یک میلیون زلوتی (حدود ۲۷۰ هزار دلار) رو‌به‌رو می‌شدند. «میوُش موتیکا»، وزیر انرژی لهستان، «کارول ناووتسکی»، رئیس‌جمهور را مسئول افزایش قیمت‌ها دانست که قانون مالیات بر سود فوق‌العادهٔ شرکت‌های نفتی را وتو کرده بود.

در همین رابطه «دونالد توسک»، نخست‌وزیر لهستان، نیز اظهارات مشابهی را بر زبان راند و و وعده داد که به‌محض امضای این قانون توسط رئیس‌جمهور، برنامهٔ «قیمت سوخت پایین‌تر» را فوراً ادامه دهد و در غیر این صورت هشدار داد که قیمت سوخت تا حدی بالا خواهد رفت که شهروندان در ترسناک‌ترین کابوس‌های خود نیز تصور نخواهند کرد.

بر اساس داده‌های «باشگاه خودرویی سراسری» آلمان، قیمت گازوئیل و بنزین ارزان (حاوی تا ۱۰ درصد بیواتانول) بار دیگر رکورد تاریخی را در این کشور شکسته است. میانگین قیمت گازوئیل در پمپ‌بنزین‌ها به ۲.۴۵۳ یورو در هر لیتر رسید. در سایهٔ افزایش قیمت سوخت، تورم در کشور به ۲.۹ درصد سالانه افزایش یافت. در مرداد ماه، قیمت حامل‌های انرژی نسبت به مرداد سال گذشته ۱۰.۵ درصد افزایش یافت.

در فصل بهار، مجلس آلمان کاهش مالیات بنزین و گازوئیل به میزان ۱۷ سنت در هر لیتر را از از اردیبهشت تا خرداد تصویب کرد. بر همین اساس، وزیر کار آلمان، اعلام کرد که حجم تخفیف‌های مالیاتی سوخت برای مصرف‌کنندگان و شرکت‌ها حدود ۱.۶ میلیارد یورو خواهد بود. در اواسط خرداد، نظرسنجی‌ها نشان داد که تقریباً یک‌سوم رانندگان در آلمان به‌دلیل قیمت‌های بالای سوخت از سفر با خودرو خودداری می‌کنند.

اکنون دولت آلمان از اتخاذ قریب‌الوقوع اقدامات جدید برای مهار رشد قیمت سوخت خبر داده است. «فریدریش مرتس»، صدراعظم آلمان، نیز در این رابطه گفت: قیمت حامل‌های انرژی و قیمت سوخت در پمپ‌بنزین‌ها در حال افزایش است. این اتفاق برای بسیاری از افرادی که روزانه از خودرو استفاده می‌کنند، غیرقابل تحمل است. وی افزود: در این رابطه، ما در دولت و با مقام‌های ایالتی در تعامل نزدیک هستیم و معتقدم باید در این رابطه دست به اقدام جدی بزنیم. صدراعظم آلمان اعتراف کرد که هنوز مشخص نشده است که چگونه باید با افزایش سرسام‌آور قیمت سوخت مقابله کرد، اما به زودی پیشنهاد خود را به سایر ارکان حکومتی ارائه خواهیم کرد.

در همین راستا، «لارس کلینگ‌بایل»، معاون مرتس و وزیر دارایی آلمان، از اعمال مالیات بر سود فوق‌العادهٔ شرکت‌های نفتی در سطح اروپا حمایت کرد. وی تاکید کرد: شرکت‌های نفتی با سوءاستفاده از این وضعیت جیب‌های خود را پر می‌کنند و باید جلوی این کار گرفته شود. به گفتهٔ وی، این پول قرار است از طریق تخفیف قیمت سوخت یا شیوه‌هایی از این قبیل، به شهروندان بازگردانده شود. همچنین کلینگ‌بایل بار دیگر اعلام کرد که طرفدار تعیین سقف قیمت سوخت است.

از سوی دیگر، قیمت گازوئیل در فرانسه از حدود ۱.۷ یورو به ۲.۳ یورو در هر لیتر افزایش یافت، در حالی که بنزین ارزان در این کشور از ۱.۷ به ۲.۱ یورو در هر لیتر رسیده است، شرکت توتال‌انرژی فرانسه از تثبیت قیمت سوخت در پمپ‌بنزین‌های خود در سطح ۱.۹۹ یورو برای بنزین و ۲.۲۵ یورو برای گازوئیل خبر داد. با این حال، این شرکت در تیرماه از کسب سود ۶ میلیارد دلاری در سه‌ماههٔ دوم سال ۲۰۲۶ خبر داده بود که دو برابر دورهٔ مشابه در سال ۲۰۲۵ است. «مود برژون»، سخنگوی دولت فرانسه، در پاسخ به درخواست خبرنگاران برای اظهارنظر دربارهٔ رشد شدید درآمد توتال‌انرژی گفت: ما خوش‌شانس هستیم که در فرانسه یک شرکت انرژی بزرگ در سطح جهانی داریم که قادر به تأمین سوخت فرانسوی‌هاست وی اظهارات سیاستمداران مخالف را که این شرکت را به کسب سود از جنگ و عدم پرداخت مالیات بر سود فوق‌العاده متهم می‌کردند، «غرض‌ورزی» نامید.

هزینهٔ گازوئیل برای کشتی‌های ماهیگیری فرانسوی پیش از آغاز جنگ منطقه‌ای ایران و انسداد تنگه هرمز حدود ۰.۶ یورو در هر لیتر بود، در حالی که اکنون و به گفتهٔ «کریستین پونشارو»، نمایندهٔ اتحادیهٔ ماهیگیری منطقهٔ «پروانس-آلپ-کوت دازور»، به ۱.۲ یورو در هر لیتر افزایش یافته است. روز سه‌شنبه، ماهیگیران در شهر «فوس-سور-مر» در جنوب کشور تظاهرات کردند و جادهٔ دسترسی به انبار نفت را مسدود کردند؛ روز پنج‌شنبه نیز بندر نیس را در اعتراض به افزایش شدید قیمت‌ها مسدود کردند. بر اساس گزارش‌ها، بنادر شهر‌های فرونتینیان، ست، فوس-سور-مر، پور-لا-نوول و لو-گرو-دو-روا نیز تحصن کردند و مارسی و تولون نیز در نوبت بعدی قرار دارند. اتحادیه‌های حرفه‌ای ماهیگیران در مناطق اکسیتانی، پروانس-آلپ-کوت دازور و کورس، و همچنین اتحادیه‌های دریانوردان، از قصد خود برای برگزاری اقدام اعتراضی مشترک با هدف «دستیابی به پاسخ‌های مشخص» از مقام‌های فرانسوی در رابطه با مشکلاتی که در فعالیت حرفه‌ای خود با آن رو‌به‌رو هستند خبر دادند. این اعتراضات با سرکوب از سوی دولت فرانسه رو به رو شده است، برای نمونه، در فوس-سور-مر، پلیس معترضان را با استفاده از گاز اشک‌آور متفرق کرد.

در خود آمریکا نیز اوضاع مشابه است: قیمت گازوئیل در این کشور رکوردشکنی کرده و در بالای ۶ دلار در هر گالن متوقف شد. میانگین کنونی قیمت گازوئیل نسبت به آغاز سال ۶۸.۳ درصد افزایش یافته است. بر اساس داده‌های انجمن ملی خودرو و محاسبات تاس، گران‌ترین گازوئیل در ایالت کالیفرنیا با ۸.۱۵ دلار در هر گالن فروخته می‌شود. پس از آن واشینگتن (۷.۲۲ دلار) و هاوایی (۶.۹۳ دلار) قرار دارند. ارزان‌ترین گازوئیل نیز در ایالت‌های وایومینگ، تگزاس (هر دو ۵.۸۳ دلار) و اوکلاهما (۵.۸۴ دلار) موجود است.

در همین حال، ذخایر راهبردی نفت آمریکا به پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۸۲ رسیده است این ذخایر تا اوایل شهریور به ۲۸۶.۶ میلیون بشکه، یعنی حدود ۴۰ درصد از ظرفیت کل مخازن رسیده است. ذخیرهٔ راهبردی نفت بر اساس تصمیم کنگرهٔ آمریکا در سال ۱۹۷۵ و پس از تحریم نفتی کشور‌های عربی که بحران انرژی در اوایل دههٔ ۷۰ را برانگیخت، ایجاد شد و برای محافظت از آمریکا در برابر کمبود ناگهانی عرضه طراحی شده است.

نفت در مخازن زیرزمینی طبیعی واقع در ایالت‌های لوئیزیانا و تگزاس با ظرفیت یک میلیارد بشکه ذخیره شده است. خرید نفت برای ذخیره در سال ۱۹۷۷ آغاز شد و تا اواسط دههٔ ۸۰ بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه در آن انباشته شد. بیشترین مقدار نفت خام ذخیره‌شده در سال ۲۰۱۰ با ۷۲۶.۶ میلیون بشکه بود. رئیس‌جمهور آمریکا اختیارات گسترده‌ای برای تصرف ذخیره در شرایط مقرر در قانون سیاست انرژی و حفظ منابع انرژی دارد: در چنین مواردی نفت در بازار آزاد فروخته می‌شود که در تئوری باید با افزایش عرضه به کاهش قیمت‌ها منجر شود.

در بیست و پنجم شهریورماه، فدرال رزرو آمریکا برای نخستین بار در سه سال گذشته نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه افزایش داد و به سطح ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند، برخلاف رجزخوانی‌های دونالد ترامپ، کارشناسان این تصمیم را از سر استیصال می‌دانند. جنگ منطقه‌ای ایران به جهش شدید قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه گازوئیل، و در نتیجه سایر کالا‌ها منجر شده است. بنا بر ارزیابی تحلیلگران، این نهاد مالی بار دیگر و این بار در آذرماه نرخ بهره را افزایش خواهد داد. در سایهٔ جهش تازهٔ قیمت نفت و گاز به‌دلیل تسلط نیرو‌های مسلح یمن بر تنگهٔ باب‌المندب و احتمال انسداد آن، بازدهی اوراق قرضهٔ ۱۰ سالهٔ بدهی دولتی آمریکا به ۵.۰۲ درصد رسیده است که بالاترین سطح از سال ۲۰۰۷ محسوب می‌شود.

پیچیدگی شرایط در حدی است که خود ترامپ نیز معتقد است نمی‌تواند تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، قیمت سوخت را کاهش دهد، رئیس جمهور آمریکا در گفت‌و‌گو با خبرنگاران در پایگاه نظامی «اندروز» در حومهٔ واشینگتن تصریح کرد: بلافاصله پس از انتخابات، قیمت نفت به‌سرعت شروع به کاهش خواهد کرد. وی در پاسخ به این پرسش که آیا این ممکن است کاهش سوخت پیش از انتخابات رخ دهد، گفت:به نظر می‌رسد این کمی بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای رخ خواهد داد.

انتهای پیام/ 999