حمایت خانه کتاب از «نخستین نمایشگاه مجازی کتاب دفاع مقدس» کجاست؟

ترس ما از این است که در پایان نمایشگاه، گزارشی ارائه شود با این مضمون که «استقبال مردم از کتاب‌های دفاع مقدس کم بود»؛ در حالی که حقیقت این است که با سیاست‌های غلط، دست مخاطب را کوتاه کردیم و ناشر را به ستوه آوردیم.
کد خبر: ۸۶۴۷۲۹
تاریخ انتشار: ۰۱ مهر ۱۴۰۵ - ۱۴:۲۳ - 23September 2026

به گزارش گروه فرهنگ دفاع‌پرس، جمعی از فعالان و مدیران نشر دفاع‌مقدس در واکنش به برگزاری «نخستین نمایشگاه مجازی کتاب امام، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس»، بیانیه‌ای صادر کردند.

نمایشگاه مجازی کتاب دفاع مقدس

متن این بیانیه چنین است؛

در روزگاری که ترویج فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی در نسل جدید یک «جنگ نرم» تلقی می‌شود و هر صفحه‌ای که خوانده شود یک دستاورد است، شاهد رویکردی هستیم که به جای تسهیل دسترسی به کتاب، موانعی خلق می‌کند. برگزاری «نخستین نمایشگاه مجازی کتاب امام، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس؛ یادمان شهدای دانش‌آموزان میناب» با حضور ۲۲۶ ناشر و عرضه بیش از دو هزار عنوان کتاب دفاع مقدس و ۸۸۹ عنوان کتاب با موضوع امام و انقلاب اسلامی، در ظاهر گامی ستودنی برای پیوند نسل جوان با میراث امام، انقلاب اسلامی و شهداست؛ اما نگاهی به جزئیات اجرایی و آیین‌نامه فروش حقیقتی تلخ را آشکار می‌کند: سرمایه‌گذاری بر روی شعار و هزینه‌اندازی بر دوش ناشر و خریدار.

نخستین و تکان‌دهنده‌ترین نقطه قابل تأمل این نمایشگاه، سیاست هزینه‌های پست است. در هفتمین نمایشگاه مجازی تهران، «ارسال رایگان» به عنوان یک جذابیت اصلی تبلیغ می‌شد، اما در نمایشگاهی که نام «امام، انقلاب و دفاع مقدس» را یدک می‌کشد، هزینه پست ۵۰-۵۰ میان ناشر و خریدار تقسیم شده است؛ و ناشر باید هزینه بسته‌بندی و چهار درصد حق‌العمل خانه کتاب را نیز بپردازد.

سؤال بنیادین از مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و خانه کتاب این است که چرا سیاست حمایتی در نمایشگاه ملی کتاب تهران اعمال می‌شود، اما در در مقدس‌ترین موضوعات؛ نمایشگاه موضوعی امام، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس کنار گذاشته می‌شود؟ انگار در منطق مدیریتی خانه کتاب، ارزش‌های دفاع مقدس جایگاه حمایتی کمتری نسبت به کتاب‌های عمومی دارند!

آیین‌نامه فروش، عملاً اقتصاد نشر کتاب‌های ارزان‌قیمت را نابود می‌کند و آنها را غیرقابل فروش می‌سازد.

با واقعیت‌ها و اعداد صحبت کنیم. کتابی دویست‌هزار تومانی را در نظر بگیریم که مخاطب با تخفیف سی درصدی، صد و چهل هزار تومان می‌خرد. با هزینه صد و پنجاه هزار تومانی پست، سهم خریدار هفتاد و پنج هزار تومان می‌شود؛ یعنی کتاب برای او دویست و پانزده هزار تومان تمام می‌شود؛ بیشتر از قیمت پشت جلد. آیا این است معنای ترویج «فرهنگ کتاب و کتابخوانی»؟

فاجعه زمانی عمیق‌تر می‌شود که به سراغ «کتاب‌های کودک و نوجوان» برویم. آثاری که قرار است نسل جدید را با مفاهیم امام، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس آشنا کنند، حالا به دلیل هزینه پست تحمیلی، از دسترس خانواده‌ها خارج می‌شوند. در نهایت، این شرایط به کودکان آسیب می‌زند؛ به‌ویژه کودکانی که در مناطق دوردست زندگی می‌کنند و می‌خواهند کتاب‌های مناسب تهیه کنند، زیرا دسترسی آنها دشوارتر خواهد شد ما نسل جدید را از ارزش‌های انقلاب دور می‌کنیم، آن هم به بهانه برگزاری یک نمایشگاه مجازی. آیا متولی فرهنگی فراموش کرده که مخاطبِ کتاب‌های ارزشی، لزوماً متمول نیست؟

فشار مضاعف بر ناشر دفاع مقدس و نادیده گرفتن ماموریت فرهنگی
در سال‌های گذشته، تخفیف دریافتی از ناشر بیست درصد بود و ارشاد نیز یارانه‌ای اختصاص می‌داد؛ اما امسال همه بار بر دوش ناشر افتاده است: تخفیف سی درصدی، هزینه پست و بسته‌بندی و چهار درصد حق‌العمل، آن هم برای کتاب‌هایی که غالباً ارزان‌قیمت‌اند.

ترس ما از این است که در پایان نمایشگاه، گزارشی ارائه شود با این مضمون که «استقبال مردم از کتاب‌های دفاع مقدس کم بود»؛ در حالی که حقیقت این است که با سیاست‌های غلط، دست مخاطب را کوتاه کردیم و ناشر را به ستوه آوردیم.

مسئولان اصلی گسترش فرهنگ کتاب و کتابخوانی! فرهنگ کتاب و کتابخوانی با «دست در جیب ناشر کردن» گسترش نمی‌یابد؛ بلکه با «حمایت و تسهیل» گسترش می‌یابد.

کتب ارزشی با موضوعات امام، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، ابزار انتقال یک فرهنگ و یک میراث هستند. اگر این ابزار در پیچ‌وخم آیین‌نامه‌های اجرایی و پستی گیر کنند، نتیجه‌ای جز مرگ تدریجی ادبیات ارزش‌مدار نخواهد داشت. پرسش نسل آینده این خواهد بود: چرا برای برگزاری نمایشگاه دفاع مقدس، خودِ دفاع مقدس قربانی شد؟

نمایشگاه آغاز شده و بازنگری در آیین‌نامۀ آن در میانۀ برگزاری ممکن نیست. اما این واقعیت، نباید به فراموشی آسیب‌های این دوره بینجامد. از متولیان خانه کتاب می‌خواهیم آسیب واردشده به ناشران، به‌ویژه ناشران کودک و نوجوان، را جبران کنند و برای دوره‌های بعد، هزینۀ پست را همانند نمایشگاه مجازی تهران برای مخاطب رایگان نمایند و یارانه‌ای ویژه برای کتاب‌های کودک و نوجوان، که اصلی‌ترین ابزار انتقال مفاهیم به نسل جدید هستند، در نظر بگیرند.

همچنین سیاست یارانه‌ای نمایشگاه نیز نیازمند بازطراحی است. تخفیف ۳۰ درصدی کنونی، بار اصلی را بر دوش ناشر می‌گذارد و حمایت دولتی در آن سهم روشنی ندارد. اتخاذ سیاست مشارکت در پرداخت یارانه به خریدار، هم فشار مالی ناشر را کاهش می‌دهد و هم یارانۀ دولتی را به شکلی شفاف و هدفمند به مصرف‌کنندۀ نهایی می‌رساند.

جمعی از ناشران دفاع مقدس؛ بیست و هفت بعثت، رسول آفتاب، سوره سبز، فرهنگ گستر، یازهرا س، قدرولایت، یوسف، اندیشه‌ورزان آریا، صریر، بنیاد حفظ آثار، روایت باران، فاتحان، سرو دانا، سبک نو، حنظله، مرصاد، معبر، پلاک افتخار، یوسف کریمان، راه ماندگار، سرو، سرو سرخ، خط‌شکنان، حماسه یاران، ستاره‌ها، پیام آزادگان، حله (بوشهر)، شهدای نینوا

انتهای پیام/ 122

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار