از جزایر سه‌گانه تا قلب خلیج فارس؛ روایت امیر شعبانزاده از حماسه‌سازان دریا

در جنگ ۸ ساله از خلیج فارس تا جزایر سه‌گانه و مسیر عبور نفتکش‌ها، دریادلانی با جان‌فشانی خود اجازه ندادند نبض زندگی و اقتصاد ایران از حرکت بایستد. امیر شعبان‌زاده از سال‌های خدمت در آب‌های راهبردی و حماسه دریادلان نیروی دریایی ارتش در جنگ ۸ ساله می‌گوید.
کد خبر: ۸۶۶۰۶۵
تاریخ انتشار: ۰۶ مهر ۱۴۰۵ - ۱۰:۵۶ - 28September 2026
به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از گیلان، دفاع مقدس تنها یک رویارویی نظامی هشت‌ساله نبود بلکه عرصه‌ای برای ظهور ایمان، ایثار، همبستگی ملی و حضور نسلی از جوانانی بود که با کمترین امکانات در برابر دشمنی که از حمایت قدرت‌های مختلف برخوردار بود، ایستادند.
رشت
در همین راستا، دریادار دوم ستاد «مهدی شعبان‌زاده» از فرماندهان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در گفت‌وگویی به بیان خاطراتی از دوران خدمت خود، حضور در مناطق عملیاتی جزایر سه‌گانه، جنگ نفتکش‌ها و نقش نیرو‌های مسلح در تأمین امنیت خطوط کشتیرانی پرداخت.
 
 لطفاً خودتان را معرفی کنید و از آغاز دوران خدمت و حضورتان در مناطق عملیاتی بگویید؟ 
 
 بنده دریادار دوم ستاد مهدی شعبان‌زاده هستم در سال ۱۳۶۹ پس از اخذ دیپلم تجربی و از طریق کنکور سراسری در دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (ره) نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران پذیرفته شدم.
 
پس از فارغ‌التحصیلی در سال ۱۳۷۴، در منطقه یکم دریایی بندرعباس و تیپ یکم تکاوران دریایی امام حسین (ع) مشغول به خدمت شدم و تاکنون نیز افتخار خدمت در مجموعه نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران را داشته‌ام.
 
از حال و هوای دوران خدمت و حضور در مناطق عملیاتی برایمان بگویید.
 
پس از فارغ‌التحصیلی، در منطقه عملیاتی نازعات که تحت مسئولیت تیپ یکم تکاوران دریایی امام حسین (ع) بود، در جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک خدمت کردیم. این منطقه به دلیل قرار گرفتن در ورودی خلیج فارس از اهمیت راهبردی بسیار بالایی برخوردار است بخش مهمی از کشتی‌های تجاری و نفتکش‌هایی که وارد خلیج فارس می‌شوند یا از آن خارج می‌شوند، از محدوده این جزایر عبور می‌کنند.
 
ما تا سال ۱۳۸۵ در منطقه عملیاتی نازعات مشغول خدمت بودیم و مأموریت ما سازماندهی، آموزش و آماده‌سازی نیرو‌ها برای دفاع از این منطقه راهبردی بود. 
 
در دوران دفاع مقدس و خدمت نظامی، عنایت خداوند را در کجا بیشتر احساس کردید؟
 
ما در شرایط بسیار دشواری وارد جنگ شدیم دشمن تنها حدود ۲۰ ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی به کشور حمله کرد و در حالی که نیرو‌های مسلح در حال بازسازی و سازماندهی بودند جنگ آغاز شد.
عراق تصور می‌کرد می‌تواند در مدت کوتاهی به اهداف خود برسد، اما چند عامل مهم را محاسبه نکرده بود نخست ایمان و رهبری امام خمینی (ره) و دوم حضور مردم.
 
هر زمان فرماندهان ما در شرایط سخت به بن‌بست می‌رسیدند با مراجعه به امام (ره) از رهنمود‌های ایشان بهره می‌گرفتند و گاهی یک جمله یا یک راهبرد امام مسیر حرکت را روشن می‌کرد.
 
از سوی دیگر مردم وارد میدان شدند مقاومت ۳۴ روزه خرمشهر نمونه روشنی از این حضور است نیرو‌های مردمی سپاه، ارتش، تکاوران دریایی و جوانان کشور در کنار یکدیگر ایستادند و اجازه ندادند دشمن به اهداف خود دست پیدا کند.
 
نقش ایمان و جوانان در پیروزی دفاع مقدس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
 
ایمان به خدا و روحیه ایثار و فداکاری جوانان یکی از مهم‌ترین عوامل پیروزی بود. بخش قابل توجهی از شهدای دفاع مقدس را جوانان تشکیل می‌دادند.
دانش‌آموز دانشجو، طلبه، پزشک، پرستار، کارمند، کاسب و اقشار مختلف مردم احساس مسئولیت کردند و در دفاع از کشور حضور یافتند.
 
در شرایطی که کشور با تحریم و کمبود تجهیزات مواجه بود همین روحیه باعث شد نیرو‌های مسلح با حداقل امکانات در برابر دشمنی که از حمایت کشور‌های مختلف برخوردار بود، ایستادگی کنند.
 
یکی از خاطراتی که سختی‌های دوران دفاع مقدس را برای شما تداعی می‌کند چیست؟
 
اگر بخواهیم تمام مأموریت‌هایی را که در آن دوران داشتیم روایت کنیم تقریباً هر روز آن یک خاطره است، اما یکی از مهم‌ترین بخش‌های خدمت ما حضور در دریا و مأموریت‌های اسکورت کشتی‌ها در دوران جنگ نفتکش‌ها بود.
 
نیروی دریایی ارتش در طول دفاع مقدس مأموریت اسکورت هزاران فروند کشتی تجاری و نفتکش را بر عهده داشت. این مأموریت بسیار سخت و خطرناک بود، زیرا کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها عملاً امکان دفاع نظامی محدودی داشتند و هدف مناسبی برای حملات دشمن محسوب می‌شدند. نیرو‌های اسکورت با استقرار تجهیزات، هماهنگی یگان‌های مختلف آموزش کارکنان کشتی‌ها و همراهی شناور‌ها تلاش می‌کردند کشتی‌ها سالم به مقصد برسند.
 
 عملیات اسکورت کشتی‌ها چه اهمیتی برای کشور داشت؟
 
این موضوع اهمیت بسیار زیادی داشت دشمن تلاش می‌کرد با حمله به نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری صادرات نفت و ورود کالا‌های اساسی به کشور را مختل کند. نیروی دریایی ارتش در این شرایط مسئولیت حفاظت از خطوط کشتیرانی را بر عهده گرفت در مجموع هزاران کشتی اسکورت شدند و بخش عمده آنها توانستند به مقصد برسند. این اقدام نقش مهمی در حفظ جریان صادرات نفت تأمین کالا‌های اساسی و پشتیبانی از اقتصاد کشور در دوران جنگ داشت.
 
عملیات مروارید چه نقشی در دفاع دریایی کشور داشت؟
 
عملیات مروارید در هفتم آذر ۱۳۵۹ یکی از عملیات‌های مهم و ماندگار نیروی دریایی ارتش بود که با همکاری نیروی هوایی انجام شد. در این عملیات بخش قابل توجهی از توان دریایی عراق منهدم شد و نیروی دریایی عراق عملاً تا پایان جنگ نتوانست نقش مؤثری در صحنه نبرد ایفا کند.
این عملیات علاوه بر اهمیت نظامی، تأثیر روحی بسیار زیادی بر رزمندگان و مردم داشت و نشان داد نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران توان مقابله با دشمن را دارند.
 
نقش نیروی دریایی سپاه را در جنگ نفتکش‌ها چگونه می‌بینید؟
 
پس از تشکیل نیروی دریایی سپاه، این نیرو نیز در خلیج فارس و سواحل جنوبی کشور وارد عمل شد و نقش مهمی در مقابله با تهدیدات دریایی ایفا کرد.
یکی از نمونه‌های مهم، حماسه شهید نادر مهدوی و همرزمان ایشان است که در برابر نیرو‌های آمریکایی ایستادگی کردند و نام خود را در تاریخ دفاع دریایی کشور ماندگار کردند. عملکرد مشترک نیرو‌های دریایی ارتش و سپاه موجب شد امنیت خطوط دریایی کشور با قدرت بیشتری دنبال شود.
 
 امروز مهم‌ترین پیامی که باید از دفاع مقدس به نسل جوان منتقل شود چیست؟
 
مهم‌ترین پیام این است که نسل جوان باید بداند امنیت و استقلال کشور به آسانی به دست نیامده است. جوانان دوران دفاع مقدس با وجود تفاوت‌های فکری و اجتماعی زمانی که کشور در معرض تهدید قرار گرفت پای دفاع از سرزمین خود ایستادند.
 
امروز نیز باید تاریخ دفاع مقدس برای نسل جدید به شکل صحیح و مستند تبیین شود جوانان باید بدانند که در آن دوران، کشور با کمبود تجهیزات مواجه بود، اما با اتکا به توان داخلی، ایمان و تلاش جوانان، مسیر پیشرفت را آغاز کرد.
 
 به نظر شما جنگ شناختی چه تأثیری بر نسل جوان دارد؟
 
امروز شکل تهدید‌ها تغییر کرده است در کنار تهدید نظامی جنگ نرم و جنگ شناختی نیز اهمیت پیدا کرده است. رسانه‌ها، فضای مجازی، فیلم‌ها، بازی‌های رایانه‌ای و شبکه‌های ماهواره‌ای می‌توانند بر افکار عمومی و به‌ویژه نسل جوان اثرگذار باشند؛ بنابراین رسانه‌های داخلی وظیفه سنگینی دارند که در کنار بیان مشکلات و نقدها، دستاورد‌ها و واقعیت‌های تاریخی کشور را نیز برای نسل جوان تبیین کنند.
 
برای حفظ ارتباط نسل جوان با آرمان‌های دفاع مقدس چه باید کرد؟
 
باید با زبان خود جوانان با آنها صحبت کرد روایت دفاع مقدس نباید صرفاً به بیان کلیات محدود شود بلکه باید خاطرات واقعی رزمندگان، اسناد، تصاویر و تجربه‌های انسانی آن دوران برای نسل جدید روایت شود. اگر جوان امروز بداند رزمندگان چگونه با امکانات محدود در برابر دشمن ایستادند بهتر می‌تواند مفهوم استقلال، ایثار، مسئولیت‌پذیری و دفاع از کشور را درک کند.
 
 اگر بخواهید در پایان یک جمله با نسل جوان صحبت کنید، چه می‌گویید؟
 
به جوانان عزیز می‌گویم تاریخ کشور خود را بشناسید. بدانید امنیت و استقلال امروز حاصل تلاش و فداکاری نسل‌هایی است که در سخت‌ترین شرایط ایستادند.
 
دفاع از ایران، حفظ وحدت ملی و افزایش توان علمی و دفاعی کشور، مسئولیتی است که هر نسل باید متناسب با شرایط زمان خود آن را دنبال کند.
دفاع مقدس به ما آموخت که ایمان، وحدت، دانش، روحیه جهادی و اعتماد به توان جوانان می‌تواند ملت را در برابر سخت‌ترین تهدید‌ها مقاوم کند؛ و حالا که سال‌ها از آن روز‌های پرخطر گذشته است، هنوز صدای قدم‌های رزمندگانی که برای دفاع از ایران از خانه و خانواده دل کندند در تاریخ این سرزمین شنیده می‌شود مردانی که رفتند تا ما بمانیم و ایستادند تا پرچم ایران بر زمین نیفتد.
 
دفاع مقدس تنها خاطره‌ای از گذشته نیست روایت نسلی است که در سخت‌ترین روزها، ایمان، غیرت و عشق به وطن را معنا کرد نسلی که بسیاری از آنان دیگر بازنگشتند، اما نام و راهشان در حافظه این سرزمین ماندگار شد.
 
امروز رسالت ما تنها یادآوری نام شهدا و رزمندگان نیست باید روایتگر روز‌هایی باشیم که جوانان این مرزوبوم با دست‌های خالی، اما دل‌هایی سرشار از ایمان در برابر دشمن ایستادند.
 
شاید زیباترین پیام آن روز‌ها برای نسل امروز همین باشد؛ ایران با فداکاری فرزندانش ماندگار شد و آینده آن نیز با آگاهی، وحدت و همت جوانانش ساخته خواهد شد.
 
انتهای پیام/
نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار