یادداشت/

دکترین دفاعی انتظامی؛ از پدافند پاسگاه‌های مرزی تا خنثی‌سازی تهدیدات شهری

تحلیل عملکرد انتظامی در چهار دهه اخیر نشان می‌دهد که این سازمان توانسته است میان وظایف انتظامی و مأموریت‌های رزمی توازن ایجاد کند؛ به گونه‌ای که هم در عملیات‌های هشت سال دفاع مقدس نقش‌آفرین بود و هم در جنگ‌های اخیر، با شناسایی عناصر نفوذی، از بی‌ثبات شدن کشور جلوگیری کرد.
کد خبر: ۸۶۸۵۷۲
تاریخ انتشار: ۱۶ مهر ۱۴۰۵ - ۱۱:۲۵ - 08October 2026

گروه استان‌های دفاع‌پرس_«حدیثه صالحی»؛ امنیت خاک مقدس ایران اسلامی، میراثی است گران‌بها که یک‌شبه به دست نیامد. پشت این آرامش ملی و لحظه‌های آرام این سرزمین، سال‌ها ایستادگی و هزاران نام ماندگار است که شاید کمتر شنیده شوند، اما هرگز فراموش نمی‌شوند. نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، در طول بیش از چهار دهه، نه فقط حافظ نظم و قانون که سنگرنشین لحظه‌های سخت بوده است.

دکترین دفاعی نیروی انتظامی؛ از پدافند پاسگاه‌های مرزی تا خنثی‌سازی تهدیدات شهری

با نگاهی به کارنامه تاریخی حماسه‌های ایران اسلامی خواهیم دید که با حمله متجاوزانه دشمن بعثی در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ نخستین تیر‌های تجاوز به خاک ایران شلیک شد و اولین هدف، پاسگاه‌های ژاندارمری در مرز‌های غرب و جنوب بود که مورد اصابت تیر‌های دشمن قرار گرفت؛ و نیرو‌هایی که امروز با نام «فراجا» شناخته می‌شوند، آن روز‌ها در قالب سه نهاد «شهربانی، ژاندارمری و کمیته انقلاب اسلامی» هم در خط مقدم و هم در عقبه جنگ ایستادند و از وجب به وجب این خاک مقدس دفاع کردند.

نیرو‌های ژاندارمری که مسئولیت حفاظت از مرز‌ها را بر عهده داشتند، نخستین شهدای دفاع مقدس را تقدیم کردند. اولین تیر مقابله با تهاجم دشمن، از سوی ژاندارمری به سمت دشمن شلیک شد و اولین شهید این نیرو، سرباز وظیفه «پرویز ولی‌بیگی» در هشتم فروردین ۱۳۵۹ در منطقه تنکاب خسروی به شهادت رسید؛ ماه‌ها پیش از آغاز رسمی جنگ تحمیلی. شهید «امراله پوراهش» فرمانده پاسگاه مرزی خیّن در ۱۰ کیلومتری خرمشهر، نیز از نخستین فرماندهانی بود که در برابر یورش بعثی‌ها تا آخرین نفس ایستاد و مقاومت کرد.

حضور نیرو‌های انتظامی در جبهه‌ها آن‌قدر گسترده بود که «تیپ موسی بن جعفر (ع)» توسط کمیته انقلاب اسلامی تشکیل شد و در عملیات‌های پدافندی گیلانغرب و عملیات محرم نقش آفرید. در عملیات محرم، قرارگاه ژاندارمری در داخل خاک عراق مستقر بود و یک گروهان از این نیرو‌ها با تعداد اندکی آرپی‌جی، اما با توکل به خدا و ایمان الهی، پاتک سنگین تانک‌های دشمن را دفع کردند. آمار، روایت‌گر بهای این ایستادگی است.

نیروی انتظامی در دفاع مقدس بیش از ۱۳ هزار شهید، ۲۰ هزار جانباز و دو هزار آزاده تقدیم کشور کرده است. اعدادی که نشان می‌دهد امنیت این خاک مدیون فرزندان مدافع وطن است که امروز مایه سرافرازی و سربلندی ایران اسلامی شدند. 

با گذشت سال‌ها و تغییر نام‌ها، اما ماهیت مأموریت نیروی انتظامی حفظ شد و نیرویی که امروز با نام فراجا شناخته می‌شود، در جنگ‌های اخیر؛ جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان بار دیگر ثابت کرد که پلیس، تعطیل‌بردار نیست؛ در جنگ ۱۲ روزه، دشمن تلاش کرد در کنار حملات خارجی، با ایجاد ناامنی و فعال کردن عناصر داخلی، کشور را بی‌ثبات کند. اما اشراف اطلاعاتی و اقدامات به‌موقع مجموعه‌های انتظامی در کنار دیگر نیرو‌های مسلح، بسیاری از این تحرکات را شناسایی و خنثی کرد. 

در جنگ رمضان، روایت بهای امنیت شکل تازه‌ای گرفت. واحد‌های چک و خنثی پلیس در صحنه انفجاری حضور یافتند و انواع موشک‌ها و بمب‌ها؛ از MK۸۴ فوق سنگین تا تاماهاوک و کروز و پهپاد هرمس را در حوزه‌های شهری و روستایی خنثی کردند. این نیروی مقتدر در جنگ رمضان شهدای زیادی را تقدیم نظام اسلامی کرده است.

آنچه فراجا را در این چهل‌وهفت سال متمایز کرده، روحیه‌ای است که رهبر شهید امت آن را «مجاهدان فی سبیل الله» توصیف کرده‌اند. از پاسگاه‌های ژاندارمری که اولین تیر جنگ را پاسخ دادند، تا واحد‌های چک و خنثی که در جنگ رمضان موشک‌های عمل‌نکرده را از کوچه‌ها جمع کردند، یک خط ممتد از ایثار وجود دارد که کمتر دیده شده است. در حالی که برخی نهاد‌ها در بحران‌ها تعطیل می‌شوند، پلیس مقتدر جمهوری اسلامی ایران در کنار دیگر نیرو‌های مسلح در سخت‌ترین شرایط بمباران، موشک‌باران و جنگ به وظایف خود ادامه داده است. 

هفته فراجا فرصتی است تا به یاد بیاوریم امنیتی که هر شب با آن می‌خوابیم، مدیون بیداری کسانی است که شاید نامشان را ندانیم؛ مدیون مجاهدت بیشمار رزمندگان و شهیدانی که جانفدای ایران اسلامی شدند. از شهید «نادعلی رهجونیا» اولین درجه‌دار شهربانی که در اولین دقایق جنگ در بمباران فرودگاه کرمانشاه به شهادت رسید، تا شهدایی که در جنگ رمضان به شهادت رسیدند؛ این خط ممتد شهادت، نشان می‌دهد که امنیت، میراثی است که نسل به نسل با خون نگه داشته شده است.

انتهای پیام/

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار