شناخت میراث تمدنی، راهگشای مواجهه با چالش‌های جهان معاصر است
به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از همدان، «حسن بلخاری‌قهی» استاد حوزه فرهنگ و تمدن، امروز (سه‌شنبه) در دوره تمدن‌شناسی ایرانی و اسلامی ویژه اعضای هیئت علمی استان همدان، با تأکید بر ضرورت شناخت میراث تاریخی و تمدنی ایران و اسلام، اظهار داشت: بازخوانی دستاوردهای گذشته و مطالعه هنر و معماری تمدن‌های پیشین، علاوه بر کمک به شناخت هویت فرهنگی و فکری جامعه، می‌تواند زمینه درک بهتر تحولات جهان معاصر و مواجهه آگاهانه با چالش‌های آینده، به‌ویژه در عصر گسترش هوش مصنوعی، را فراهم کند.
وی با اشاره به موضوع سخنرانی خود با محوریت نقش هنر و معماری در حفظ و تثبیت میراث تمدنی ایران و اسلام، بر ضرورت بازاندیشی در ارتباط مطالعات تاریخی با نیازهای جهان امروز تأکید کرد و افزود: ممکن است در نگاه نخست، مباحث تاریخی و تمدنی صرفاً مرتبط با گذشته به نظر برسند و ارتباط مستقیمی با مسائل امروز و آینده جامعه نداشته باشند، اما این برداشت نیازمند بررسی عمیق‌تر جایگاه تاریخ در شناخت تحولات انسانی و اجتماعی است.
این استاد حوزه فرهنگ و تمدن با طرح این پرسش که آیا شناخت دستاوردهای تاریخی و تمدنی گذشته می‌تواند ابزاری برای مواجهه با چالش‌های آینده باشد، تصریح کرد: مسئله اصلی صرفاً بازخوانی رویدادهای گذشته نیست، بلکه باید بررسی کرد که شناخت میراث تمدنی چگونه می‌تواند به درک بهتر شرایط کنونی و مواجهه آگاهانه‌تر با تحولات آینده کمک کند.
بلخاری‌قهی با تأکید بر ضرورت نگاه معرفت‌شناختی به مطالعات تاریخی در دانشگاه‌ها، خاطرنشان کرد: تاریخ را نباید صرفاً مجموعه‌ای از رویدادهای پایان‌یافته دانست، بلکه باید فرایندهای شکل‌گیری و تحول اندیشه‌ها، فرهنگ‌ها و تمدن‌ها را بررسی کرد تا زمینه شناخت عمیق‌تر انسان و جامعه فراهم شود.
وی در ادامه با اشاره به درس‌گفتارهای فلسفه تاریخ گئورگ ویلهلم فریدریش هگل اظهار کرد: هگل در دانشگاه برلین درباره فلسفه تاریخ سخنرانی کرد و مجموعه این درس‌گفتارها پس از درگذشت وی منتشر شد. بررسی چنین آثاری نشان می‌دهد که تاریخ می‌تواند موضوع تأمل فلسفی و مطالعه چگونگی تحول جوامع انسانی باشد.
این استاد حوزه فرهنگ و تمدن افزود: پرسش اساسی این است که آیا مطالعه تاریخ و شناخت دستاوردهای تمدنی صرفاً به گذشته محدود می‌شود یا می‌تواند در شکل‌گیری نگرش ما به مسائل امروز و تصمیم‌گیری درباره آینده نیز نقش داشته باشد. پرداختن به تاریخ و تمدن زمانی ارزشمند است که به شناخت عمیق‌تر انسان، جامعه و مسیر تحولات آن‌ها منجر شود.
بلخاری‌قهی با اشاره به سرعت تحولات فناوری و تأثیر آن بر آینده بشر، اظهار کرد: انسان امروز در جهانی زندگی می‌کند که به‌ویژه با گسترش هوش مصنوعی، با شتاب به‌سوی شرایطی متفاوت حرکت می‌کند. ورود به این جهان جدید مستلزم شناخت ظرفیت‌ها و قابلیت‌های فناوری، تأمل در پیامدهای آن و استفاده آگاهانه از امکانات نوین است.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به نسبت انسان و ماشین خاطرنشان کرد: در مواجهه با تحولات فناورانه نباید از پرسش‌های اساسی درباره جایگاه انسان و رابطه او با ماشین غافل شد. شناخت فناوری به‌تنهایی کافی نیست، بلکه باید پیامدهای این تحولات برای زندگی انسان و آینده جوامع نیز مورد بررسی قرار گیرد.
این استاد حوزه فرهنگ و تمدن با اشاره به فیلم سینمایی «ماتریکس»، محصول سال ۱۹۹۹ میلادی، این اثر را نمونه‌ای از بازنمایی هنری دغدغه‌های مرتبط با رابطه انسان و ماشین دانست و گفت: یکی از پرسش‌های محوری مطرح‌شده در این فیلم آن است که آیا ماشین همواره در خدمت انسان باقی می‌ماند یا ممکن است انسان به‌تدریج در خدمت ماشین قرار گیرد.
وی ادامه داد: این پرسش در عصر گسترش هوش مصنوعی اهمیت بیشتری یافته است و مواجهه با تحولات فناورانه باید بر پایه شناخت، تأمل و مسئولیت‌پذیری صورت گیرد.
بلخاری‌قهی با تأکید بر پیوند میان میراث تمدنی و مسائل جهان معاصر، هنر و معماری را از محورهای مهم حفظ و تثبیت میراث تمدنی ایران و اسلام برشمرد و متذکر شد: مطالعه آثار هنری و معماری به‌جامانده از گذشته، فرصتی برای شناخت جلوه‌های فرهنگی، فکری و هویتی تمدن‌ها و کشف ظرفیت‌های نهفته در میراث تاریخی فراهم می‌کند.
انتهای پیام/
