توسعه حمل‌ونقل عمومی؛ راهکاری برای کاهش ترافیک و آلودگی هوا
گروه جامعه دفاع‌پرس: ترافیک شهری و آلودگی هوا امروزه به دو چالش به‌هم‌پیوسته و جدی در کلان‌شهر‌ها تبدیل شده‌اند؛ پدیده‌هایی که پیامد‌های آنها از اتلاف وقت و افزایش مصرف سوخت گرفته تا بیماری‌های تنفسی و کاهش کیفیت زندگی شهروندان را در بر می‌گیرد.
بخش قابل‌توجهی از این آلودگی ناشی از تردد خودرو‌های شخصی و ترافیک سنگین معابر است. در این میان، حمل‌ونقل عمومی به‌عنوان یکی از کارآمدترین راهکار‌های مدیریت تقاضای سفر، نقشی کلیدی در کاهش بار ترافیکی و به‌تبع آن کاهش انتشار آلاینده‌ها ایفا می‌کند. گسترش و بهبود کیفیت شبکه‌های حمل‌ونقل همگانی نظیر مترو، اتوبوس و سامانه‌های سریع‌السیر، با کاهش تعداد خودرو‌های شخصی در سطح معابر، زمینه‌ای برای روان‌سازی جریان ترافیک، کاهش مصرف سوخت فسیلی و در نتیجه بهبود کیفیت هوا و ارتقای پایداری شهری فراهم می‌آورد. از این رو، در نوشتار حاضر تلاش می‌شود ضمن بررسی ابعاد مختلف این موضوع، نقش و تأثیر حمل‌ونقل عمومی در کاهش ترافیک و آلودگی هوا به‌صورت دقیق‌تر تبیین شود.
در این خصوص «حبیب‌الله محسنی» کارشناس حوزه شهری، در گفت‌و‌گو با خبرنگار جامعه دفاع‌پرس، با اشاره به معضل ترافیک کلان‌شهر‌ها و به‌ویژه تهران اظهار داشت: حمل‌ونقل عمومی در محور‌های اصلی و بزرگراه‌ها نسبتاً وضعیت مناسبی پیدا کرده، اما مشکل اصلی همچنان استفاده از خودرو‌های تک‌سرنشین و حجم بالای خودرو‌های شخصی در معابر فرعی است.
وی با بیان اینکه ترافیک و حمل‌ونقل باید به یکی از سرفصل‌های اصلی سبد خانوار تبدیل شود، افزود: در شهرداری جلسات متعددی برای کنترل و کاهش ترافیک برگزار شده است؛ معضلی که به‌طور روزمره مشکلاتی را برای بیماران، دانش‌آموزان و شهروندان ایجاد می‌کند.
این کارشناس شهری راهکار اصلی را توسعه «میدل‌باس‌ها» و اتوبوس‌های کوچک‌تر در محور‌های فرعی دانست و گفت: این طرح دو مشکل جزئی دارد؛ یکی زیرساخت ایستگاه‌های ترابری و دیگری جذب دوطرفه سرویس‌دهنده و مسافر، که هر دو قابل حل است.
محسنی با اشاره به ظرفیت ایستگاه‌ها برای تأمین مایحتاج عمومی تصریح کرد: ایستگاه‌ها می‌توانند کلینیک‌های فوریت‌های پزشکی، داروخانه، تأمین ارزاق عمومی و خدمات الکترونیک شهری را در خود جای دهند و به کاهش سفر‌های غیرضروری کمک کنند.
وی همچنین از قرارداد شهرداری تهران با شرکتی برای برقی‌سازی حدود یک میلیون موتورسیکلت خبر داد و اظهار داشت: موتور‌های برقی جایگزین مناسبی هستند و در بحث پدافند غیرعامل نیز کارایی بالایی دارند؛ زیرا می‌توانند سراسر مسیر‌های مویرگی و معابر باریک شهر را به‌خوبی طی کنند.
محسنی با تأکید بر لزوم همکاری وزارت مسکن و شهرسازی، شهرداری‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد محلات برای تأمین زیرساخت‌ها گفت: تشکیل سمن‌های محلات و همکاری مدیران محلی می‌تواند این مسائل را مدیریت کند.
وی افزود: با ایجاد ایستگاه‌های متعدد، تأمین مایحتاج در مبدأ و مقصد و ارائه خدمات در مسیر، می‌توان بخشی از مشکل ترافیکی را حل کرد.
این کارشناس شهری در پاسخ به سؤالی درباره سهم حمل‌ونقل عمومی در کاهش آلایندگی گفت: این سهم قطعاً بسیار زیاد است؛ تغییر الگوی مصرف از خودرو‌های سواری کوچک و تغییر سوخت بنزین و گازوئیل به سوخت الکتریکی و گاز می‌تواند مشکل آلایندگی را به‌خوبی جبران کند.
وی درباره سیاست‌های مؤثر برای ترغیب مردم به حمل‌ونقل عمومی خاطرنشان کرد: سرعت، دقت، تعیین مناسب ایستگاه‌ها، اطلاع‌رسانی و مشارکت مردمی از مهم‌ترین سیاست‌هاست؛ مردم باید بتوانند مایحتاج دیگر خود مانند دارو و خدمات شهری را نیز در مسیر تأمین کنند.
محسنی در پاسخ به این پرسش که آیا توسعه حمل‌ونقل عمومی به‌تنهایی کافی است یا سیاست‌های مکمل مانند طرح ترافیک و افزایش قیمت سوخت لازم است، گفت: خیر؛ تجربه جنگ اخیر نشان داد که با استقبال مردم از مترو، سطح ترافیک تهران به‌طور محسوس کاهش یافت؛ بنابراین فرهنگ‌سازی و توسعه مترو و نوسازی اتوبوس‌ها نقش اصلی را دارد.
وی در پایان درباره مؤثرترین اقدام برای شهری مانند تهران اظهار داشت: فرهنگ‌سازی عمومی نقش بسزایی دارد؛ اما با توجه به پستی‌بلندی‌های تهران و عدم استقبال از دوچرخه، بهترین سیاست، استفاده از میدل‌باس‌ها و مینی‌بوس‌هاست که قطعاً در کاهش ترافیک کارایی خوبی خواهد داشت.
انتهای پیام/ 241
