حداد عادل: تاریخ استعمار باید از نگاه ایرانی بازنویسی شود
به گزارش خبرنگاز دفاع‌پرس از اصفهان، «غلامعلی حداد عادل» رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در نشست علمی «مکتب استعمارشناسی ایرانی» که امروز (پنجشنبه) به مناسبت روز ملی مبارزه با استکبار جهانی در خانه مشروطیت اصفهان برگزار شد، با اشاره به رونمایی از مجموعه ۳۰ جلدی استعمارشناسی، اظهار داشت: تاریخ حافظه ملت‌هاست و ملتی که گذشته خود را فراموش کند، هویت خود را از دست می‌دهد و ناچار می‌شود تجربه‌های تلخ تاریخی را دوباره تکرار کند.
وی با بیان اینکه استعمار یکی از محور‌های اصلی تاریخ ۵۰۰ سال اخیر جهان است، افزود: تاریخ حداقل ۲۵۰ سال اخیر ایران باید بر اساس وقایع استعماری، دخالت‌ها و نفوذ قدرت‌های خارجی بازنویسی شود؛ این تاریخ‌نگاری باید از نگاه ایرانی و بر پایه شناخت خود ملت ایران شکل بگیرد، نه الگو‌های تحمیل‌شده از سوی استعمارگران.
حداد عادل با تشریح مبانی فکری استعمار در غرب، گفت: انسان‌محوری، نظریه‌های تکامل خطی تاریخ و اندیشه‌های نژادپرستانه، از مبانی فکری توجیه سلطه غرب بر دیگر ملت‌ها بودند. انقلاب صنعتی و پیشرفت ابزار‌های نظامی نیز قدرت کشور‌های غربی را برای غارت منابع و تسلط بر سرزمین‌های دیگر افزایش داد.
دخالت انگلیس و روسیه، استقلال ایران را در دوره قاجار محدود کرد
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به تاریخ استعمار در ایران، اظهار داشت: کشور در دوره قاجار تحت فشار دو قدرت استعماری روسیه از شمال و انگلیس از جنوب قرار داشت و قرارداد‌های ۱۹۰۷ و ۱۹۱۷ بخشی از مداخلات این قدرت‌ها را نشان می‌دهد.
وی قتل امیرکبیر را از فجایع استعماری تاریخ ایران دانست و افزود: انگلیس برای حفظ سلطه خود بر هند، تحولات ایران و مناطق پیرامونی آن را زیر نظر داشت و با ایجاد مناطق حائل و تقویت نیرو‌های همسو، از منافع استعماری خود محافظت می‌کرد. شناخت دخالت انگلیس در ایران بدون شناخت جایگاه هند در سیاست استعماری این کشور امکان‌پذیر نیست.
حداد عادل با اشاره به اهمیت نفت ایران برای انگلیس، بیان کرد: امتیاز دارسی و دخالت در تحولات سیاسی کشور، از ابزار‌های تثبیت نفوذ انگلیس در ایران بود. در دوره پهلوی نیز نمونه‌هایی از دخالت سفارت انگلیس در تعیین نمایندگان مجلس و حتی پذیرش سفیر یک کشور دیگر در ایران وجود داشت.
انقلاب اسلامی الگوی استعمار نو را در ایران شکست داد
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تشریح شیوه‌های استعمار نو، گفت: استعمارگران با تربیت نیرو‌های وابسته در مدارس و دانشگاه‌های کشور‌های دیگر، زمینه اداره این کشور‌ها به دست افرادی را فراهم می‌کنند که در ظاهر بومی و مستقل‌اند، اما در عمل منافع قدرت خارجی را تأمین می‌کنند.
وی افزود: انقلاب اسلامی این الگوی سلطه را در ایران ناکام گذاشت و قدرت‌های استعماری را به استفاده از شیوه‌های نظامی و لشکرکشی وادار کرد. از این منظر، جنگ آمریکا با ایران نیز ماهیتی استعماری دارد؛ زیرا مسیر‌های نفوذ و سلطه پیشین با پیروزی انقلاب اسلامی مسدود شده است.
حداد عادل با اشاره به نقش امام خمینی (ره) و رهبر شهید در مقابله با استعمار، اظهار داشت: ایستادگی در برابر دخالت بیگانگان و دفاع از استقلال کشور، از ویژگی‌های برجسته رهبری انقلاب اسلامی بوده است.
تصمیم‌گیری در تهران، دستاورد بزرگ انقلاب اسلامی است
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با نقل خاطره‌ای از دیدار یک مقام سیاسی خارجی با امام خمینی (ره)، گفت: آن مقام از امام درباره فایده انقلاب در شرایط جنگ و ویرانی پرسیده بود و امام پاسخ داده بودند: «فایده انقلاب اسلامی در ایران این بود و این هست که امروز برای ایران در تهران تصمیم گرفته می‌شود.»
وی این جمله را بیانگر معنای استقلال سیاسی دانست و افزود: دستاورد انقلاب اسلامی این است که سرنوشت ایران در داخل کشور و به دست خود ایرانیان تعیین می‌شود.
پژوهشگاه استعمارشناسی باید تاریخ سلطه را آشکار کند
حداد عادل با قدردانی از تدوین مجموعه ۳۰ جلدی استعمارشناسی به همت دکتر (موسی نجفی)، این اثر را منبعی پژوهشی برای شناخت تاریخ استعمار دانست و گفت: باید پژوهشگاه تخصصی استعمارشناسی در ایران تأسیس شود تا ابعاد استعمار در ایران، کشور‌های اسلامی و جهان و همچنین زندگی و اندیشه مبارزان ضد استعمار را بررسی کند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تأکید بر ضرورت تربیت مورخان آشنا به تاریخ ایران، اظهار داشت: دانش‌آموزان و دانشجویان باید رشته تاریخ را جدی بگیرند و برای نگارش تاریخ کشور با نگاه اسلامی و ایرانی آماده شوند. پژوهشگران این حوزه نیز باید به زبان‌های خارجی و عربی تسلط داشته باشند تا بتوانند منابع و تحولات جهان اسلام را بررسی کنند.
وی با اشاره به ضرورت تبدیل پژوهش‌های تاریخی به آثار فرهنگی و هنری، افزود: نتایج تحقیقات استعمارشناسی باید در اختیار فیلم‌سازان، نویسندگان و شاعران قرار گیرد تا شناخت تاریخ استعمار به نسل جوان منتقل شود.
حداد عادل با اشاره به تلاش برای بازگرداندن وابستگان به قدرت در ایران، گفت: ملت آگاه ایران اجازه تکرار فجایع گذشته و بازگشت سلطه بیگانگان را نخواهد داد.
انتهای پیام/
