تصمیم دیکتاتور سابق بنگلادش برای بازگشت به کشور

به گزارش خبرنگار بین‌الملل دفاع‌پرس، «شیخ حسینه» نخست‌وزیر سابق و دیکاتور برکنار شده بنگلادش که از شهریور ماه ۲۰۲۴ و به دنبال خیزش گسترده مردمی علیه دولتش در هند به سر می‌برد، قصد دارد در ماه دسامبر به کشور بازگردد؛ تصمیمی که می‌تواند معادلات سیاسی بنگلادش را با تحولات تازه‌ای مواجه کند.

بر اساس گزارش گاردین، چندین نفر از رهبران تبعیدی حزب «عوامی لیگ» تأیید کرده‌اند که «شیخ حسینه» برای بازگشت به بنگلادش جدی است و نسبت به تحقق این تصمیم اطمینان دارد. در همین راستا، وکیل انگلیسی او دیروز دوشنبه با ارسال نامه‌ای به کمیسیون عالی بنگلادش، خواستار صدور گذرنامه و کارت ملی جدید برای نخست‌وزیر سابق این کشور شده است.

«شیخ حسینه» پس از سرنگونی دولتش در شهریور ماه ۲۰۲۴ به دنبال اعتراضات گسترده دانشجویی و مردمی، به هند فرار کرد و تا امروز در «دهلی‌نو» اقامت داشته است. دادگاه ویژه بنگلادش در نوامبر سال گذشته او را به اتهام جنایت علیه بشریت و نقش داشتن در سرکوب خونین اعتراضات دانشجویی مجرم شناخت و به مجازات اعدام محکوم کرد؛ اعتراضاتی که بنا بر برآورد‌ها حدود یک‌هزار و ۴۰۰ کشته بر جای گذاشت.

نخست‌وزیر سابق بنگلادش ضمن رد اتهامات مطرح‌شده، مشروعیت دادگاهی را که او را محکوم کرده است، زیر سؤال برده و تأکید دارد که قصد بازگشت به کشور را دارد. «شیخ حسینه» در گفت‌و‌گو با خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز اعلام کرده که «اگر مرگ سرنوشت من باشد، ترجیح می‌دهم در خاک کشور خودم و در میان مردم خودم بمیرم.»

چالش تازه برای دولت بنگلادش

بازگشت احتمالی حسینه در شرایطی مطرح می‌شود که تشکل سیاسی تحت رهبری او با عنوان «حزب عوامی لیگ»، همچنان از فعالیت منع شده و هزاران نفر از اعضای آن در زندان به سر می‌برند. بر همین اساس باید گفت که «شیخ حسینه» در صورت بازگشت، با احتمال بازداشت فوری و اجرای حکم قضایی روبه‌رو خواهد بود.

از طرف دیگر، دولت بنگلادش نیز در ماه‌های گذشته با افزایش فشار‌ها بر هند، خواستار استرداد نخست‌وزیر سابق این کشور شده است؛ با این حال، دهلی‌نو تاکنون به این درخواست‌ها پاسخ مثبت نداده است. روابط دو کشور نیز در پی اختلاف بر سر سرنوشت «شیخ حسینه» با تنش‌هایی مواجه شده است.

مقام‌های دولت بنگلادش در واکنش به اعلام تصمیم حسینه برای بازگشت گفته‌اند که او به‌عنوان یک «تروریست» تنها در چارچوب سازوکار مورد توافق برای مبادله زندانیان و بر اساس معاهده استرداد میان دو کشور هند و بنگلادش می‌تواند به این کشور بازگردد. دادستان ارشد دادگاهی که حکم اعدام حسینه را صادر کرده نیز اعلام خبر بازگشت او را اقدامی تبلیغاتی و سیاسی عنوان کرده است.

تلاش عوامی لیگ برای احیای موقعیت سیاسی

اما در مقابل، رهبران حزب عوامی لیگ اعلام کرده‌اند که تعدادی از اعضای تبعیدی این حزب نیز قصد دارند همراه با «شیخ حسینه» به بنگلادش بازگردند؛ حتی اگر با خطر بازداشت و محکومیت‌های قضایی مواجه شوند.

بر همین اساس، برخی چهره‌های این حزب در طول ماه‌های اخیر به کشور بازگشته‌اند که از جمله آنها می‌توان به «مستاق احمد روحی»، نماینده سابق پارلمان، اشاره کرد که پس از بازگشت در سپتامبر بازداشت شد و با اتهام دست داشتن در یک پرونده قتل مرتبط با اعتراضات سال ۲۰۲۴ روبه‌رو شده است.

تحلیلگران معتقد هستند تصمیم «شیخ حسینه» برای بازگشت، با وجود خطر بازداشت، می‌تواند تلاشی برای احیای پایگاه اجتماعی و سیاسی حزب عوامی لیگ و افزایش فشار بر دولت جدید به ریاست «طارق رحمان» باشد.

دولت جدید بنگلادش که پس از انتخابات فوریه گذشته روی کار آمده، با چالش‌هایی همچون تورم و اعتراضات کارگری مواجه است؛ اعتراضاتی که در مواردی به تعطیلی کارخانه‌های پوشاک منجر شده است. حزب عوامی لیگ امیدوار است از نارضایتی‌های اقتصادی و اجتماعی برای بازسازی موقعیت سیاسی خود بهره‌برداری کند.

در آخر، با توجه به تداوم ممنوعیت فعالیت حزب عوامی لیگ، محکومیت قضایی رهبران آن و اختلافات موجود میان داکا و دهلی‌نو، بازگشت احتمالی «شیخ حسینه» می‌تواند به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سیاسی و امنیتی دولت جدید بنگلادش تبدیل شود.

انتهای پیام/ ۱۳۴