غیبت قاتلان زمین در کاپ۳۱ آنتالیا/ تونبرگ یقه سیاستمداران را گرفت
گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: شهر ساحلی آنتالیا در ترکیه این روز‌ها میزبان یکی از پرحاشیه‌ترین دوره‌های نشست تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد موسوم به «کاپ ۳۱» (COP۳۱) بود. این نشست در روز چهارم برگزاری خود شاهد بازگشت جنجالی یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های جنبش‌های محیط‌زیستی جهان یعنی «گرتا تونبرگ» بود. این فعال محیط‌زیست سوئدی پس از پنج سال دوری از این تریبون‌های بین‌المللی، با ادبیاتی تند و صریح سکوت خود را شکست و هشداری تکان‌دهنده به رهبران جهان داد تا فضای سیاسی و دیپلماتیک این اجلاس در همان گام‌های نخست به لرزه درآید.
در مرکز این رویداد، سخنرانی بی‌پرده تونبرگ قرار داشت که با جملاتی کلیدی توجه رسانه‌های جهانی را به خود جلب کرد. او با رد این گزاره که زمین به مرگ طبیعی نزدیک می‌شود، اعلام کرد که سیاره ما نمی‌میرد، بلکه به قتل می‌رسد و عاملان این جنایت دقیقا همان کسانی هستند که ادعای ناجی بودن دارند.
تونبرگ با اشاره به ناکامی عمیق دولت‌ها در مهار بحران‌های زیست‌محیطی، تاکید کرد که در شرایط تهدید حقوق بشر توسط نهاد‌های دولتی، وظیفه شهروندان و فعالان است که نقش بزرگ‌تر‌ها را بر عهده بگیرند. او این نشست را فضایی خواند که در آن اوضاع به‌کلی از کنترل خارج شده و آینده‌ای پر از بحران‌های زیست‌بومی و تضعیف حقوق اولیه بشر را به تصویر کشید.
این انتقادات بنیادین در حالی مطرح شد که گزارش‌های تخصصی تازه منتشر شده در حاشیه این نشست، چشم‌انداز نگران‌کننده‌ای از وضعیت سیاره زمین ترسیم می‌کنند. بر اساس ارزیابی‌های گروه «پژوهشگران اقدام اقلیمی» سیاست‌ها و اقدامات فعلی کشور‌های مختلف جهان را در مسیری قرار داده است که تا پایان قرن حاضر، دمای زمین به میزان چشمگیر ۲.۷ درجه سانتی‌گراد افزایش خواهد یافت؛ رقمی فاجعه‌بار که فراتر از آستانه امن ۱.۵ درجه‌ای تعهد شده است و جهان را به سوی تغییرات اقلیمی غیرقابل بازگشت سوق می‌دهد.
در سالنی که بحث درباره آسیب‌های ملموس بحران اقلیمی داغ بود، وزرا و مقامات دیگر کشور‌ها نیز با روایت‌های دردناک از خسارت‌های جانی و مالی، بر ضرورت اقدام فوری تاکید کردند. وزیر محیط‌زیست نپال با توصیف سیل‌های ویرانگر و رانش‌های زمین ناشی از ذوب شدن یخچال‌های طبیعی در کشورش که جان بیش از ۱۵۰۰ نفر را گرفت، این فجایع را به یک «سونامی کوهستانی» تشبیه کرد. همچنین نخست‌وزیر فلسطین در سخنرانی خود که با استقبال حاضران روبه‌رو شد، از تخریب زیرساخت‌های حیاتی، منابع آب و اراضی کشاورزی در جریان جنگ سه ساله رژیم صهیونیستی علیه نوار غزه و تشدید خطرات زیست‌محیطی سخن گفت.
در همین حال، غیبت آمریکا و رویکرد جنجالی دولت دونالد ترامپ مبنی بر خروج از توافق‌های اقلیمی، به یکی دیگر از محور‌های اصلی بحث در آنتالیا تبدیل شد. چهره‌های برجسته دموکرات مانند «جان کری»، وزیر خارجه پیشین آمریکا، و «گوین نیوسام» فرماندار کالیفرنیا که در راس هیئتی غیردولتی به ترکیه سفر کرده بودند، سیاست‌های دولت فعلی واشنگتن را به شدت زیر سوال بردند و ترامپ را بزرگ‌ترین بازنده عرصه مقابله با تغییرات اقلیمی توصیف کردند؛ هرچند نیوسام هشدار داد که نباید انتظار تغییر بنیادین در نیمه دوم این دوره ریاست جمهوری را داشت.
در میان این هیاهو‌های سیاسی و دیپلماتیک، حضور «اندی برنهام»، نخست‌وزیر انگلیس و تنها عضو از گروه «جی ۷» در اجلاس، زنگ خطری جدی درباره وضعیت آب‌وهوایی اروپا به صدا درآورد و او خواستار تسریع روند برقی‌سازی اقتصاد‌ها و رسیدن به انتشار صفر خالص کربن شد. با وجود این نهاد‌های مدنی و نهاد‌های ناظر مانند «آکسفام» با استقبال محتاطانه از این حضور، تاکید کردند که صرف حاضر شدن در این نشست‌ها دیگر گره‌ای از کار باز نمی‌کند و آزمون واقعی رهبران جهان، اجرای دقیق تعهدات و تحقق نتایج ملموس به جای بیانیه‌های تشریفاتی است که تاکنون تنها روی کاغذ باقی مانده‌اند.
در پایان، نشست «کاپ ۳۱» در آنتالیا بار دیگر شکاف عمیق میان هشدار‌های هشداردهنده علمی و رخوت سیاستمداران را به نمایش گذاشت. از فریاد‌های تونبرگ درباره ناکامی دولت‌ها و چشم‌انداز نگران‌کننده افزایش ۲.۷ درجه‌ای دمای زمین گرفته، تا روایت‌های دردناک قربانیان فجایع اقلیمی و سایه سنگین حواشی غیبت آمریکا، همگی گواه آن است که زمان برای دیپلماسی‌های تشریفاتی به پایان رسیده است. در شرایطی که بحران‌های زیست‌محیطی بیش از هر زمان دیگری زندگی انسان‌ها را تهدید می‌کنند، آزمون واقعی رهبران جهان در این اجلاس نه در بیانیه‌های روی کاغذ، بلکه در اراده آنها برای گذار از حرف به اقدامات ملموس و اجرایی برای نجات سیاره معنا خواهد پیدا کرد.
انتهای پیام/ ۴۶۱
