ناگفته‌های تولید مختارنامه در کتابی ۶۰۰ صفحه‌ای
به گزارش گروه فرهنگ دفاع‌پرس، اولین نشست مجازی نشر بین‌الملل در هفته کتاب ۱۴۰۵، با موضوع بررسی کتاب «پرونده مختارنامه» و با حضور رضا استادی، نویسنده کتاب و مدیر روابط عمومی سابق این سریال، برگزار شد.
در این گفت‌و‌گو که «میثم رشیدی مهرآبادی» اجرای آن را برعهده داشت، علاوه بر معرفی کتاب، ابعاد کمتر دیده‌شده تولید سریال مختارنامه و ضرورت ثبت تجربه‌های آثار بزرگ نمایشی بررسی شد.
رشیدی مهرآبادی در آغاز گفت‌و‌گو با اشاره به فاصله زمانی میان تولید سریال و انتشار کتاب، از استادی درباره علت این تأخیر و چگونگی حفظ اسناد و مدارک طی سال‌های گذشته پرسید. استادی در پاسخ توضیح داد که در دوران تولید سریال، اطلاعات و جزئیات متعددی را درباره بخش‌های مختلف کار ثبت می‌کرده و این یادداشت‌ها در ادامه زمینه تدوین کتاب را فراهم کرده‌اند.
وی گفت: در آن سال‌ها به جزئیاتی مانند گریم، طراحی صحنه، دکور و مسائل اجرایی علاقه‌مند بودم و حتی اطلاعاتی درباره هزینه‌های تدارکات و تغییرات آن جمع‌آوری می‌کردم. این کار در ابتدا با هدف انتشار کتاب نبود، بلکه بیشتر حاصل کنجکاوی شخصی من نسبت به فرایند تولید بود.
استادی با اشاره به اینکه ترجیح داده کتاب با حوصله تدوین شود، افزود: نمی‌خواستم اثری منتشر شود که صرفاً به یک دوره زمانی خاص و هم‌زمان با پخش سریال محدود باشد؛ هدف این بود که کتاب در سال‌های بعد نیز ارزش و جذابیت خود را حفظ کند.
کتابی برای تماشای دوباره مختارنامه
میزبان نشست در بخش دیگری از گفت‌و‌گو، با اشاره به حجم کتاب و ارجاعات متعدد آن به صحنه‌های سریال، این پرسش را مطرح کرد که آیا مطالعه «پرونده مختارنامه» می‌تواند نگاه مخاطب به سریالی را که بار‌ها از تلویزیون پخش شده است، تغییر دهد؟
استادی در پاسخ، کتاب را اثری برای شناخت دقیق‌تر مختارنامه دانست و گفت: بسیاری از پرسش‌ها و ابهاماتی که مخاطبان در سال‌های گذشته درباره سریال مطرح کرده‌اند، در این کتاب پاسخ داده شده است. مطالب نیز با ارجاع به سکانس‌ها و بخش‌های مشخص سریال همراه است. به همین دلیل، توصیه می‌کنم مخاطبان پس از مطالعه کتاب، سریال را دوباره از ابتدا تماشا کنند؛ چراکه تجربه متفاوتی از آن خواهند داشت.
رشیدی مهرآبادی همچنین به موضوع پشت‌صحنه سریال پرداخت و درباره سرنوشت تصویربرداری‌هایی که قرار بود به تهیه یک مجموعه مستقل از پشت‌صحنه مختارنامه منجر شود، سؤال کرد.
استادی در توضیح این موضوع گفت: در زمان تولید، فردی به‌عنوان مسئول تصویربرداری پشت‌صحنه در تمام مدت حضور داشت، اما در نهایت بخش زیادی از تصاویر همان زاویه دوربین اصلی سریال را تکرار می‌کردند. در واقع تصور درستی از تفاوت تصویربرداری پشت‌صحنه با تصویربرداری خود سریال وجود نداشت. به همین دلیل، با وجود حجم گسترده تولید، پشت‌صحنه جامعی از مختارنامه منتشر نشد.
چرا تجربه پروژه‌های بزرگ ثبت نمی‌شود؟
یکی از محور‌های مهم این نشست، پرسش رشیدی مهرآبادی درباره ضرورت حضور روایت‌نویسان در پروژه‌های بزرگ تلویزیونی و سینمایی بود. وی با اشاره به هزینه‌های بالای تولید آثار نمایشی، پیشنهاد کرد افرادی در طول مراحل تولید مسئول ثبت روایت‌ها، تجربه‌ها و اتفاقات پشت‌صحنه باشند تا این اطلاعات بلافاصله پس از پایان پروژه به اثری مکتوب تبدیل شود.
استادی در پاسخ با اشاره به اینکه مشکل صرفاً تأمین اعتبار نیست، گفت: سریال‌های تلویزیونی و شبکه نمایش خانگی از پشتوانه مالی قابل توجهی برخوردارند، اما ثبت و انتشار تجربه‌های تولید همچنان مورد توجه کافی قرار ندارد. بسیاری از پروژه‌ها در حوزه‌های مختلف با آزمون و خطا پیش می‌روند و به دلیل ثبت نشدن تجربه‌های قبلی، هزینه‌های غیرضروری دوباره تکرار می‌شود.
وی تأکید کرد مستندسازی باید به‌صورت مستقل از مجموعه تهیه‌کنندگی انجام شود تا روایت نهایی، مستند و ارزشمند باشد و به تاریخ‌سازی یا بزرگ‌نمایی یک اثر تبدیل نشود.
استادی همچنین از پیگیری برای تهیه کتاب‌هایی مشابه درباره سریال‌های «یوسف پیامبر» و «کلاه پهلوی» خبر داد و گفت این پیشنهاد را در سال‌های اخیر با برخی مدیران سازمان صداوسیما، از جمله معاون سیما، مطرح کرده، اما تاکنون پاسخی دریافت نکرده است.
نویسنده «پرونده مختارنامه» در پایان با اشاره به قابلیت استفاده از تجربه‌های این کتاب در حوزه‌های مختلف تولید محتوا گفت: اگرچه کتاب درباره یک پروژه بزرگ تلویزیونی است، اما نکات آن در زمینه نویسندگی، تولید محتوا و فیلم‌سازی، حتی برای ساخت یک فیلم کوتاه نیز کاربرد دارد.
کتاب «پرونده مختارنامه» نوشته رضا استادی، در بیش از ۶۰۰ صفحه از سوی نشر بین‌الملل منتشر شده است.
در ادامه این نشست، چهار نشست مجازی دیگر در هفته کتاب به همت نشر بین‌الملل برگزار می‌شود.
انتهای پیام/ 121
