حضور فرزندان آذربایجان؛ اعزام نیروهای تبریزی و نقش گروه المهدی(عج)

نیروهای اعزامی تبریز در سال نخست جنگ تحمیلی با حضور در جبهه سوسنگرد و تشکیل گروه المهدی(عج)، در سازماندهی و تقویت جبهه مقاومت نقش‌آفرینی کردند.
کد خبر: ۸۷۸۵۴۵
تاریخ انتشار: ۲۶ آبان ۱۴۰۵ - ۰۹:۴۲ - 17November 2026

به گزارش دفاع‌پرس از آذربایجان شرقی، با آغاز جنگ تحمیلی و گسترش تجاوز ارتش بعث عراق به مناطق جنوبی کشور، رزمندگان آذربایجان شرقی از نخستین نیروهایی بودند که برای دفاع از مرزهای میهن اسلامی راهی جبهه‌های نبرد شدند؛ حضوری که در محورهای بستان، دهلاویه و سوسنگرد، برگ‌های ماندگاری از ایثار و مقاومت را در تاریخ دفاع مقدس رقم زد.



 

در میان این رزمندگان، نام هفت شهید تبریزی در یادمان شهدای راه آزادسازی سوسنگرد ثبت شده است؛ شهیدان علی تجلایی، حسین توانا، کریم مسافری، ناصرالدین نیکنام، نادر برپور، سعید فنجانچی و علیرضا خانی‌مهدوی؛ مردانی که یاد و نامشان با حماسه حضور فرزندان آذربایجان در جبهه جنوب گره خورده است.



 

از اعزام نیروهای تبریزی تا مقاومت در بستان

با گذشت روزهای نخست جنگ، گروهی از نیروهای آذربایجانی به فرماندهی رزمندگان سپاه تبریز راهی جنوب کشور شدند. بر اساس روایت‌های گردآوری‌شده در کتاب «زیرشنی تانک‌ها؛ شکست محاصره سوسنگرد به روایت رزمندگان آذربایجانی»، در ۲۰ مهر ۱۳۵۹ حدود ۴۰ رزمنده آذربایجانی به سوی سوسنگرد اعزام شدند؛ اما این نیروها پس از رسیدن به منطقه، مسیر خود را به سمت بستان ادامه دادند و در کنار دیگر مدافعان شهر به مقابله با پیشروی دشمن پرداختند.

این گروه پس از سه روز درگیری و مقاومت، با سقوط بستان در ۲۴ مهر ۱۳۵۹ به سوسنگرد بازگشتند. روایت این روزها، از دشواری‌های نبرد، شهادت شماری از رزمندگان و بازگشت نیروهای باقی‌مانده به شهری حکایت دارد که خود در آستانه محاصره قرار گرفته بود.

 

شهید تجلایی و شکل‌گیری گروه المهدی(عج)

پس از استقرار نیروهای آذربایجانی در سوسنگرد و ادامه درگیری‌ها در محور دهلاویه، شهید علی تجلایی مسئولیت هدایت نیروهای آذربایجانی را برعهده گرفت. محمد شافعی خطیبی، از رزمندگان حاضر در آن روزها، در کتاب «تجلای تاسوعا در سوسنگرد» از حضور حدود ۵۰ نیروی رسمی سپاه اعزامی از تبریز در منطقه سخن گفته و به نقش شهید تجلایی در سازماندهی و هدایت مدافعان شهر اشاره کرده است.

رزمندگان آذربایجانی در روزهای محاصره سوسنگرد، با وجود کمبود امکانات و قطع ارتباطات، مقاومت خود را ادامه دادند. ابتکارهای عملیاتی شهید تجلایی و تحرک نیروهای تحت فرماندهی او، از بخش‌های مهم روایت مقاومت مدافعان شهر در خاطرات رزمندگان است.

پس از شکسته شدن محاصره سوسنگرد، نیروهای آذربایجانی در ساختمان آموزش‌وپرورش دشت آزادگان مستقر شدند. این محل به نام پایگاه المهدی(عج) شناخته شد و رزمندگان آذربایجانی مستقر در آن نیز به گروه المهدی(عج) شهرت یافتند؛ پایگاهی که در سال نخست جنگ، محل استقرار و سازماندهی بخشی از نیروهای اعزامی آذربایجان شرقی در جبهه جنوب بود.

 

نام‌هایی که در تاریخ ماندگار شد

در سال ۱۳۸۹، به پاس نقش رزمندگان آذربایجان در حماسه سوسنگرد، تندیس هفت شهید تبریزی در بوستان این شهر نصب شد تا یاد و نام شهیدان علی تجلایی، حسین توانا، کریم مسافری، ناصرالدین نیکنام، نادر برپور، سعید فنجانچی و علیرضا خانی‌مهدوی در حافظه تاریخی این شهر زنده بماند.

حماسه حضور رزمندگان آذربایجان در سوسنگرد، تنها روایت اعزام یک گروه نظامی از تبریز به جبهه جنوب نیست؛ بلکه جلوه‌ای از پیوند ایمان، مسئولیت‌پذیری و ایثار مردانی است که دور از خانه و دیار، دفاع از سرزمین اسلامی را وظیفه خود دانستند و در کنار دیگر مدافعان میهن، در برابر تجاوز دشمن ایستادند.

امروز بازخوانی این خاطرات و معرفی اسناد و روایت‌های رزمندگان، ضرورتی برای انتقال میراث دفاع مقدس به نسل‌های آینده و پاسداشت مجاهدت فرزندان آذربایجان است.

انتهای پیام/

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار