14 خرداد سالروز رحلت بنيانگذار انقلاب اسلامي امام خميني (ره) در سال 1368

دوره اول (از 1281- 1300ش)
دوران كودكي و نوجواني روح‌الله همزمان با بحرانهاي سياسي و اجتماعي ايران سپري شد. وي از همان ابتداي زندگي، با درد و رنج مردم و مشكلات جامعه آشنا بود و تأثر خود را با ترسيم خطوطي به صورت نقاشي بروز مي داد، و همراه خانواده و اطرافيان در سنگر دفاع ساخته و پرداخته و در كوران حوادث و مسائل به مجاهدي تمام عيار تبديل مي شد. برخي از حوادث متأثركننده اين دوران مثل بمب‌باران مجلس در نقاشيها و مشقهاي خوشنويسي دوران كودكي و نوجواني او منعكس شده و در دسترس است. از جمله قطعه شعري است در دفترچه يادداشت دوران نوجواني (9-10 سالگي) با عنوان: «غيرت اسلام كو جنبش ملي كجاست» خطاب به ملت ايران:
هان اي ايرانيان، ايران اندر بلاست
مملكت داريوش دستخوش نيكولاست 1

مي‌توان از آن نوشته به عنوان اولين بيانيه سياسي دوران نوجواني روح‌الله ياد كرد، و دغدغه ذهني او را راجع به مسائل مملكتي فهميد. تمايلات روح‌الله نسبت به قهرمانان و مبارزان تا حدي است كه در نهضت جنگل، وي با سخنراني و سرودن شعر در وصف ميرزا، اقدام به جمع‌آوري كمكهاي مردمي براي حمايت از نهضت جنگل نموده و بالاخره مصمم مي شود كه خود شخصاً به نهضت جنگل بپيوندد. و در فرصتي به جنگل سفر مي‌كند و پايگاه ميرزا را از نزديك مي‌بيند. 2


تحصيلات روح‌الله

روح‌الله با بهره وري از استعداد فوق‌العاده، رشته‌هاي مختلف علوم را به سرعت طي كرد. علاوه بر فقه و اصول و فلسفه، عرفان را نيز در عاليترين سطح نزد اساتيد برجسته آن زمان در خمين، اراك و قم طي كرد و در مدت 6 سال جهش فوق‌العاده اي داشت حتي اسفار را پشت سر گذاشت و از فضلا و شخصيتهاي برجسته حوزه علميه قم به شمار مي‌آمد. 3


اولين خطابه رسمي روح‌الله

روح‌الله ضمن تحصيل در اراك در ايام 19 سالگي در مراسم بزرگداشت « ركن اعظم مشروطه» مجتهد طباطبائي اولين خطابه خود را قرائت كرد و تحسين حاضرين را برانگيخت. اين خطابه در واقع بياني? سياسي بود كه به جهت قدرداني از زحمات و خدمات علمدار مشروطيت از جانب حوزه علميه اراك از زبان يك طلبه جوان قرائت مي‌شد. 4


از قول روح‌الله نقل شده « ... پيشنهاد شد منبر بروم، استقبال كردم آن شب كم خوابيدم، نه از ترس مواجه شدن با مردم، بلكه به خود فكر مي‌كردم فردا بايد روي منبري بنشينم كه متعلق به رسول‌الله است. از خدا خواستم مدد كند كه از اولين تا آخرين منبري كه خواهم رفت، هرگز سخني نگويم كه جمله‌اي از آن را باور نداشته باشم 5 و اين خواستن عهدي بود با خدا بستم، اولين منبرم طولاني شد، اما كسي را خسته نكرد ... و عده اي احسنت گفتند، وقتي به دل مراجعه كردم از احسنت گويي‌ها خوشم آمده بود، به همين خاطر دعوت دوم و سوم را رد كردم و چهار سال هرگز به هيچ منبري پا نگذاردم.» 6


دوره دوم زندگي روح‌الله (از 1300ش-1320)

اين دوره از زندگي روح‌الله با هجرت به قم آغاز شده است، با سياستهاي دين‌زدايي رضاخان و تا 1320 ادامه دارد، در اين دوره روح‌الله مشغول تحصيل و تدريس و تأليف كتاب و آشنايي با علماي برجسته مبارزي همچون حاج آقا نورالله اصفهاني و مدرس و برخي ديگر مي باشد. در اين دوره اختناق رضاخاني؛ هدف علما حفظ حوزه قم بود. اهميت آن در آن زمان كمتر از تأسيس حكومت اسلامي در سال 57 نبود. 7


دوره سوم (از 1320-1340)

اين دوره از زندگي امام با چهل سالگي آغاز مي‌شود و مصادف است با دو حادثه مهم؛ يعني بروز جنگ جهاني دوم و اشغال ايران، خروج رضاخان از ايران و آغاز سلطنت محمدرضا. بنا بر اعتقاد امام اين زمان فرصت مناسبي براي قيام اصلاحي بود. با همه كوششها و اقدامات روح‌الله قيام مورد نظر صورت نگرفت. امام در اين دوره عالمي است كامل و جامع الشرايط، رهبري است هوشيار با پشتوانه دانش و بينش سياسي با كوله‌باري از تجربه دوران 20 ساله رضاخاني، كه شناخت كاملي از اوضاع ايران و جهان دارد، لذا با صدور بيانيه‌اي در 11 جمادي‌الثاني 1363ق/1323ش زمان مناسب قيام را يادآوري مي‌كند: «امروز، روزي است كه نسيم روحاني وزيدن گرفته و براي قيام اصلاحي بهترين روز است، اگر مجال را از دست بدهيد و قيام براي خدا نكنيد و مراسم ديني را عودت ندهيد، فرداست كه مشتي هرزه‌گرد و شهوتران بر شما چيره و تمام آيين و شرف شما را دستخوش اغراض باطله خود كنند.» 8


دوره چهارم زندگي امام (از 1340-1368)

اين دوره همزمان با دو حادثه ناگوار آغاز مي‌شود يكي رحلت آيت‌الله بروجردي (10 فروردين 1340) - كه ضايعه‌اي براي جهان اسلام و در عين حال رفع موانع براي دشمنان ايران و اسلام بود. ديگري رحلت آيت‌الله كاشاني قهرمان مبازره با استعمار انگليس كه روزگاري نامش لرزه بر اندام دشمنان ايران و اسلام مي‌انداخت. همزمان با تسلط امريكا بر امور مملكت، فشار بر رژيم براي اجراي اصلاحات آمريكايي افزايش يافت و در قالب اصلاحات ارضي و لايحه انجمنهاي ايالتي و ولايتي با چشم‌اندازي ظاهراً مردم فريب رخ نمود ولي در باطن از اتحاد شومي خبر مي داد و تسلط آمريكا و اسرائيل و عوامل آنها را بر كليه شئون مملكت فراهم مي‌كرد. در اين زمان امام در برابر اصلاحات آمريكايي به شدت ايستاد و رژيم شاه به تلافي، در دوم فروردين 1342 كه مصادف بود با شهادت امام جعفر صادق (ع) به مدرسه فيضيه يورش برد. در اين حادثه تعدادي شهيد و مجروح شدند. امام در پيامي به مناسبت چهلم فاجعه فيضيه دست به افشاگري زد :« من مصمم هستم كه از پاي ننشينم تا دستگاه فاسد را به جاي خود بنشانم.» امام نطق تاريخي خود را در 13 خرداد 1342 در مدرسه فيضيه ايراد كرد و شاه فرمان خاموش كردن فرياد امام را صادر كرد. در شامگاه 14 خرداد امام دستگير و به زندان قصر منتقل شد. صبح 15 خرداد خبر دستگيري امام به تهران و ساير شهرها رسيد و مردم به خيابانها ريخته با شعار « يا مرگ يا خميني» به سوي كاخ شاه به حركت درآمدند و قيام با شدت سركوب شد و به خون نشست. قيام (15 خرداد 1342) علي‌الظاهر با تبعيد رهبر انقلاب به تركيه و سپس عراق از جوشش و جنبش افتاد. واقعه مرموز شهادت آقا مصطفي فرزند امام در 56 روح تازه اي به جنبش دميد. چاپ مقاله‌اي توهين‌آميز به امام و روحانيت در 17 دي ماه 1356 در روزنامه اطلاعات اعتراض شديد جامعه مذهبي را برانگيخت و قيام 19 دي ماه 1356 را به دنبال داشت. مراسم چهلم شهداي 19 دي قم به صورت پيامي در تبريز و اصفهان و يزد و شيراز و شهرهاي ديگر ادامه يافت و به كشتار فاجعه 17 شهريور 57 منجر شد همچنين فرار شاه و ورود امام را به وطن نويد داد. مردم در پي استقبال بي سابقه خود در بهشت زهرا سخنراني تاريخي امام خود را شنيدند و حكم سرنوشت‌ساز ايشان را در لغو حكومت نظامي در 21 بهمن 57 با جان دل گردن نهادند و در پيشگيري از حملات نيروهاي رژيم با، مناطق حساس را سنگربندي و در مدت 24 ساعت مبارزه بي امان، طرحهاي كودتاچيان را نقش بر آب و هرگونه فرصت را از آنها سلب كردند. و بالاخره پيروزي قيام 15 خرداد در شب 22 بهمن 57 به گوش رسيد.


از صبحدم 22 بهمن تا 13 خرداد 1368(رحلت امام) حوادث سنگين بيشماري با محدوديت و نقش خصمانه آمريكا و حمايت همه جانبه دول غربي با كمك گروهها و احزاب متعدد چپ و راست در ايران در مقابله با انقلاب اسلامي بروز كرد. اين حوادث آن قدر گسترده بود كه در اين مختصر نمي‌گنجد، فقط در يك جمله مي‌توان گفت هر كدام از آن حوادث به تنهايي مي توانست مسير انقلاب را منحرف كند و به شكست بكشاند، اما الطاف الهي و هوشمندي امام و وفاداري و آگاهي ملت ايران، تمام توطئه‌ها را خنثي كرد به گونه‌اي كه ملت ايران، در سال 1368 در حالي كه با پيكر مطهر امام خويش پس از 11 سال تحمل سختي‌ها و مشكلات وداع مي‌كرد، جمعيت چندين برابر بيشتر از لحظه ورود بود. عشق و پايداري مردم عميق‌تر و قصدشان بر ادامه راه امام و انقلاب جدي تر و نظام شان علي رغم همه توطئه‌ها و حوادث پر ثبات تر از هر زمان ديگر بود. روانش شاد و راهش پر رهرو باد



________________________________________________



1. در اين خصوص رجوع كنيد به: كوثر (مجموعه سخنراني‌هاي حضرت امام ... ) مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام ...، چاپ اول: 1371. جلد اول ص 615.

2. سيد علي قادري، خميني روح‌الله (زندگينامه امام خميني ... ) مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام، چاپ سوم، بهار 1382. جلد اول ص 232- 236.

3. اميررضا ستوده. پا به پاي آفتاب (گفته‌ها و ناگفته‌ها از زندگي امام ... ) تهران، نشر پنجره، بهار 1373. جلد 1 ص 30.

4. رجوع كنيد به: قادري، خميني روح‌الله، ص 260، و نيز سرگذشتهاي ويژه جلد 6، ص 11.

5. شيخ صدوق نيز در آغاز كتاب خود ( من لا يحضر الفقيه) مي‌نويسد: من مانند ديگر منصفان نكرده‌ام كه هرچه به ايشان رسد از روايات در تصانيف خود آورند ... و هرودوت مي‌گويد: دليلي ندارد آنچه را مي‌گويم و مي‌نويسم همه را قبول داشته باشم. و اين است فرق دانشمندان الهي و غيرالهي. دانشمندان الهي چيزي را مي‌گويند و مي‌نويسد كه خود آن را باور داشته باشند!

6. رجوع کنيد به قادري، خميني روح‌الله، ص 260 به بعد.

7. رجوع كنيد به سخنان آيت‌الله پسنديده و آيت‌الله مظاهري، خبرنامه نخستين همايش حاج آقا نورالله اصفهاني، شماره اول ص16-17؛ شماره دوم ص13-12.

8. رجوع كنيد به: صحيفه نور ( مجموعه 22 جلدي، رهنمودهاي امام خميني)، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام، چاپ سوم بهار 1382. جلد اول ص 4-6.

پژوهشگر: محمد معيني

حضرت امام (ره) از ديدگاه مقام معظم رهبري
1 – هيچ روزي همچون 14 خرداد طوفان مصيبت و عزا بر اين مردم تازيانه غم را فرود نياورد.
«حديث ولايت جلد 4 صفحه 237 »
2 – او (امام خميني ) آمر به معروف وناهي از منكر ، و مجاهد في سبيل الله بود.
«حديث ولايت جلد 1 صفحه 283 »
3 – ادامه راه امام فقط با بصيرت و صبر ميسر است.
«روزنامه جمهوري اسلامي16/3/70»
4 – معتقدم كه اين دوران ، دوران اسلام است، دوران غلبه ارزشهاي الهي ومعنوي است. اين دوران ، دوران امام خميني (ره) است.
«روزنامه جمهوري اسلامي16/3/70»
5 – راه ما ، راه امام خميني است ، در اين راه با همه قدرت و قاطعيت خود حركت خواهيم كرد.
«روزنامه جمهوري اسلامي8/3/70»
6 – امام خميني يك حقيقت هميشه زنده است. نام او پرچم اين انقلاب و راه او، راه اين انقلاب و اهداف او، اهداف اين انقلاب است.
«روزنامه جمهوري اسلامي8/3/70»
7 – فقط با اخلاص در گفتار وعمل ، ‌مي‌توان راه امام (ره)‌ را پيمود.
«روزنامه جمهوري اسلامي8/3/70»
8 – بزرگترين وظيفة ما حفظ مشخصات عصري است كه امام آغازگر آن بودند.
«روزنامه جمهوري اسلامي8/3/70»
9 - حقيقت اين است كه خلأ وجود رهبر فقيد ما به هيچ وجه پرشدني نيست.
«روزنامه رسالت 17/3/68 »
10 – ارتحال رهبر كبير انقلاب حضرت آيت الله العظمي‌امام خميني «ره» حقّاً ضايعه‌اي جبران ناپذير و بزرگ بود.
«چشمه نور صفحه 93»
11 – امام كبير ما عصر جديدي را در زمان ما آغاز كردند.
«چشمه نور صفحه94»
12 – راه و روش و اهداف امام خميني (ره) همانند اهداف انبياء بوده است.
«چشمه نور صفحه94»
13 – براي امام ، امت اسلا‌مي‌و اسلام مطرح بود و ايشان منطقه‌اي فكر نمي‌كرد.
«چشمه نور صفحه95»
14 – خداوند امام عزيز را بعنوان گوهري يكدانه وذخيره‌اي از سوي خود در ميان ملت ما قرار داد.
«چشمه نور صفحه95»
15 – در سخت ترين طول مراحل ، امام عزيزمان همواره آرام و مطمئن بودند و به مردم اطمينان فراواني داشتند.
«چشمه نور صفحه94»
16 – براي او كه راهرو راه پيامبران بود ، همچون خود پيامبران مرگ جسم، به معناي مرگ شخصيت او نيست.
«چشمه نور صفحه96 »
17 – بار ديگر چهاردهم خرداد فرا رسيد، روز عزاي بزرگ جهان اسلام ، روزي كه در آ» ايران صبحي بي‌خورشيد را آغاز كرد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌23/3/70»
18 – ده سال رهبري امام براي مردم ومديران ما ، يادگاري فراموش نشدني و ذخيره‌اي بس گرانبهاست.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌7/3/70»
19 – مصيبت فقدان امام ، همان به بزرگي امام بود و جز خدا و اوليائش كيست كه حد و مرز اين عظمت را بشناسد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌7/3/70»
20 – امام كاري كرد كه ارزشهاي معنوي نظام ما، جهان را دگرگون كند وتشكيل اين نظام پديده‌اي عظيم بود.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌17/3/67»
21 – امام‌خميني (ره) مصداق ايمان به عمل صالح بود ، ايمان امام به استحكام كوه بود.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌17/3/67»

حضرت امام (ره) از ديدگاه شخصيت علمي‌، سياسي واجتماعي
مرحوم حاج احمد خميني:
1 – خميني (ره) روح خدا بود در كالبد زمان ، و روح خدا جاودانه است.
«آئينه آفتاب صفحه5 »
2 – هنگا‌مي‌امام خميني (ره) از ميان امت رخت بر مي‌بندد كه وجود مقدسش در جريان انقلاب جهاني اسلا‌مي‌امتداد يافته است.
«آئينه آفتاب صفحه7»
3 – خميني(ره) را نيازي به وصف ما نيست كه همه وجودش «انقطاع الي الله » بود و در ميان عرفان عملي و مجاهده با نفس،دنيا و جاذبه‌هاي دنيايي را پيش از آنكه بشناسيمش ، به اهلش وانهاده بود.
«آئينه آفتاب صفحه13»
4 – شخصيت امام در زمينه‌هاي گوناگون علمي،اخلاقي،عرفاني،سياسي و مبارزاتي براي مسلمانان دنيا ناشناخته است.
«آئينه آفتاب صفحه48»
5 – امام (ره) با آفريدن نظام جديدي در معادلات سياسي جهان موجبات بيداري واميدواري ملت‌هاي مظلوم را فراهم آوردند.
«آئينه آفتاب صفحه48»
6 – حضرت امام (ره) در عرصه سياست خارجي، ارتباط با ساير كشورها را بر مبناي احترام متقابل و عدم دخالت در امور داخلي يكديگر ، مي‌دانستند.
«آئينه آفتاب صفحه107»
7 – انديشه‌هاي دفاعي امام راحل محصور در مرزها نيست ، آنچه كه براي ايشان در بالاترين درجه اهميت قرار داشت، دفاع از منابع جهاني اسلام است.
«آئينه آفتاب صفحه145»
8 – امام (ره) به مقياس‌هاي ملي در چارچوب احكام عاليه اسلام اعتقاد داشتند و به همين علت نسبت به آرمانها ومقدرات ميهن اسلا‌مي‌شديداً حساسيت نشان دادند.
«آئينه آفتاب صفحه146»
9 – مهم‌ترين خصلت امام (ره) دو چيز بود: يكي صداقت و ديگري صميميت .
«آئينه آفتاب صفحه160»
10- با استناد به شواهد تاريخي ، رهبريهاي حضرت امام خميني (ره) در عرصه سياست جهان اعجاز آميز است.
«آئينه آفتاب صفحه243»
11 – در مسير انقلاب اسلا‌مي‌، يكي از واقعيت‌هاي مهم تاريخي، بينش عميق و آينده‌نگر حضرت‌ امام خميني (ره)‌بود.
«آئينه آفتاب صفحه243»
12 – يكي از نكات بارز ومنحصر حضرت امام(ره) در روند هدايت انقلاب اسال‌مي‌، پيش‌بيني اوضاع آينده جهان بود.
«آئينه آفتاب صفحه243»

شهيد مطهري:
1 – اگر نبود كه مردم حس كردند كه اين نداي پيامبر ونداي حضرت علي ونداي امام حسين كه از دهان اين مرد (امام خميني«ره») بيرون مي‌آيد، محال بود نهضت انقلابي به اين وسعت در مملكت ما بودجود آيد.
«پيام انقلاب سال 2 شماره 51 بهمن ماه 60 صفحه 10»
2 – رمز موفقيت رهبر در اين بود كه مبارزه را در قالب مفاهيم اسلا‌مي‌به پيش برد.
«پيام انقلاب سال 2 شماره 51 بهمن ماه 60 صفحه 10»
3 – امام خميني (ره) به اين علت رهبر بلامنازع و بلامعرض اين نهضت شد كه علاوه بر اينكه واقعاً شرايط و مزاياي يك رهبر در فرد ايشان جمع بود .ايشان در مسير فكري و روحي و نيازهاي مردم اير ان قرار داشت.
«پيام انقلاب سال 2 شماره 51 بهمن ماه 60 صفحه10و 11»
4 – ايشان (امام خميني«ره») با ظلم مبارزه كرد ولي مبارزه با ظلم را با معيارهاي اسلا‌مي‌مطرح كر د. «پيام انقلاب سال 2 شماره 51 بهمن ماه 60 صفحه 12»
5 – امام (ره)‌از طريق القاي اين فكر كه يك مسلمان نبايد زير بار ظلم برود، يك مسلمان نبايدتن به اختناق بدهد يك مسلمان نبايد به خود اجازه بدهد كه ذليل باشد، مؤمن نبايد زير دست و فرمانبركافر باشد، بايد با ظلم و ستم واستعمار و استثمار مبارزه كرد، مبارزه‌اي تحت لواي اسلام و معيارها وموازين اسلامي. «پيام انقلاب سال 2 شماره 51 بهمن ماه 60 صفحه 12»
6 – از جمله اقدامات اساسي اين رهبر (امام خميني«ره») مخالفت جدي و دامنه‌دار با مسئله جدايي دين از سياست بود.
«پيام انقلاب سال 2 شماره 51 بهمن ماه 60 صفحه 12»
7 – او (امام خميني«ره») توانست ايمان از دست رفتة مردم را به آنها بازگرداند و آنها را به خودشان مؤمن كند.
«پيرامون انقلاب صفحه95»
8 – او (امام خميني«ره») به مردم ما شخصيت داد، خود واقعي وهويت اسلا‌مي‌آنها را به آنان بازگرداند.
«پيرامون انقلاب صفحه95»
9 – او (امام خميني«ره») براي خدا قيام كرده وخداي متعال هم قلبي قوي به او عنايت كرده است كه اصلاً تزلزل وترس در آن راه ندارد.
«پيرامون انقلاب صفحه18»
10 – او كه در راه خدا قدم برداشته ، آنچه را قرآن وعده داده است به تجربه دريافته.
«پيرامون انقلاب صفحه18»
11 - اين مرد (امام خميني«ره») درست نمونة حضرت علي است ،درباره علي گفته اند كه در ميدان جنگ بروي دشمن لبخندي مي‌زند و در محراب عبادت از شدت زاري بيهوش مي‌شود و ما نمونة او را در اين مرد مي‌بينيم.
«پيرامون انقلاب صفحه18»

شهيد محراب آيت الله اشرفي اصفهاني:
1 – مقام علم وتقوا وزهد و مقام بي‌هوائي امام (ره) انصافاً در زمان ما بي‌نظير است.
«پيام انقلاب نيمه دوم سال 5، شماره 121 مهر 63 صفحه 17»
2 - ما او (امام خميني«ره») را امام ميدانيم.
«پيام انقلاب نيمه دوم سال 5، شماره 121 مهر 63 صفحه 17»
3 – مسئله اعلميت و افقهيت و اورعيت امام كه خود برنامه زندگي اين مرد بزرگوار همه نشانگر اين است كه ايشان داراي ويژگيهايي هست كه در خود روايات براي ما نقل كرده‌اند.
«پيام انقلاب نيمه دوم سال 5، شماره 121 مهر 63 صفحه 17»
4 – كسي كه در تمام عمرش يك ترك اولائي از او صادرنشده است ، امام امت است.
«پيام انقلاب نيمه دوم سال 5، شماره 121 مهر 63 صفحه 17»
5 – در زمان غيبت، مانند امام امت ما ديگر نديده‌ايم كسي را به رهبريي كه واقعاً واجد شرايط باشد در زمان غيبت كبري امام زمان (عج) ، امام امت نظير ندارد.
«پيام انقلاب نيمه دوم سال 5، شماره 121 مهر 63 صفحه 17»
6 – آنهائيكه مي‌خواهند امام (ره) را تنها به عنوان «رهبر» معرفي بكنند و بگويند مرجع تقليد ديگريست اينها يا نمي‌فهمند واقعاً يا از جاي ديگر مسئله آب مي‌خورد.
«پيام انقلاب نيمه دوم سال 5، شماره 121 مهر 63 صفحه 16»
7 – امام (ره) بعنوان ولي فقيه و آمر و مرجع بزرگ وبعنوان شخصيتي كه مرجعيتش براي من متعين است ، هر چه بگويند مورد اعتماد من است.
«پيام انقلاب نيمه دوم سال 5، شماره 121 مهر 63 »

حجه الاسلام‌هاشمي‌رفسنجاني:
1 – من با شناختي كه از امام بدست آورده‌ام آن حضرت را يك هديه آسماني مي‌دانم و ما بايد لياقت‌ها و شخصيت امام را به دنيا اثبات كنيم و از افكار ،انديشه‌ها و آثار ايشان پاسداري كنيم.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌11/3/70»
2 – در هنگام اوج وعظمت انقلاب ، مردم ما در مقابل يك نور قوي مانند خورشيد از حضرت امام قرار گرفتند كه درخشندگي و شعاع اين نور مانع از رسيدن و درك ابعاد وجودي ايشان مي‌شد كه اين نورافشاني چشمها و دلها را مالامال از نور كرد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌11/3/70»
3 – از پديده‌هاي مهم انقلاب ما تبديل ملتي ضعيف وتسليم‌پذير ، به ملتي مقاوم وشجاع بود و اين استحاله عظيم هم به بركت وجود امام حاصل آمد، اما وجود مبارك حضرت امام بخودي خود از همه اين عظمتها عظيمتر بود، زيرا او توانسته بود همه اين پديده‌ها را پديد آورد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌17/3/67»
4 – حركت انقلابي واسلا‌مي‌حضرت امام خميني(ره) تاريخ معاصر را دگرگون كرد.
«روزنامه اطلاعات 8/3/70»

آيت الله مشكيني:
1 – امام امت با توكل به خدا قيام كرد و مردم را به نهضت دعوت كرد و پيروز شد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌11/3/70»
2 – امام راحل در ايران برخاست و به عالم روحانيت ولايت داد.
«روزنامه رسالت 18/3/70»
3 – به كوري چشم دشمنان ، امام پس از رحلت با عظمت تر شد واهداف آن بزرگوار استوار‌تر باقي ماند.
«روزنامه رسالت 18/3/70»
4 – اگر ما مي‌خواهيم بر شيطان بزرگ پيروز شويم،بايد با اتكا به الله به فرامين امام عمل كنيم.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌11/3/70»
5 – تاريخ چنين حادثة عظي‌مي‌را پس از رحلت ائمه نشان نداده است، هيچ چيز حبران اين حادثه را نميكند تا تسلي خاطري شود جز اينكه اهداف اين مرد الهي در جامعه پياده گردد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌27/3/67»
6 – رهبري امام يك امداد غيبي و مسئله الهي است كه خدا به ايشان اعطاء نموده ، زيرا ايشان مرجعيت و رهبري را با هم داراست.
«روزنامه رسالت 12/3/67 »

مهندس مير حسين موسوي:
1 – امام خميني(ره) حيات تازه‌اي به مذهب بخشيدند و موقعي كه ايشان مبارزه خود را آغاز كردند، جهان اسلام دچار انفعال كامل بود.
«روزنامه جمهوري اسلامي11/3/70 »
2 – مسيحيت ستيزه گر با ظلم ، كه امروز درحال سر برآوردن درجهان سوم است ، متأثر از انديشه‌هاي حضرت امام (ره) در مورد نقش ضد ظلم وستمگري اديان الهي است.
«روزنامه جمهوري اسلامي11/3/70 »
3 – يقيناً بدون حمايت‌هاي حضرت امام و مردم ، دولت نمي‌توانست اين افتخار را داشته باشد كه جنگ را بدون استقراض بپايان برساند.
«روزنامه جمهوري اسلامي11/3/70 »
4 – حمايت‌هاي مكرر حضرت امام دولت را قادر ساخت كه بدون انحراف از اول عمر خود تا خاتمه وظايف وسياستهاي خود را در چارچوب خط حضرت امام چه روابط بين المللي و چه داخلي تعقيب نمايد.
«روزنامه جمهوري اسلامي11/3/70 »
5 – امام خميني (ره) اسلا‌مي‌را معرفي كردند كه به اجراي عدالت در ميان بندگان خدا متعهد است و با هرگونه برخورداري و پرخوري از كيسه امت اسلا‌مي‌و مستضعفين مخالفت ‌مي‌ورزد.
«روزنامه جمهوري اسلامي11/3/70 »
6 – اگر پشتيباني رهبري نبود، دولت نمي‌توانست كار كند و آنچه كرديم،به بركت رهبري امام بوده است.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌17/3/67»
7 – امام خميني (ره) از ملتي تحقير شده و زيرفشار ، امتي با هويت اسلا‌مي‌و آگاه به وظايف شرعي وانساني خود پديد آورد و اين بزرگترين نفعي بود كه وجود شريف امام به ملت ما ارمغان داد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌17/3/67»

آيت الله جنتي:
1 – امام به اسلام حق حيات داد به مردم ومملكت و مستضعفين جهان حق حيات داد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌20/3/68»
2 – امام اسلام را به دنيا معرفي كرد، و انقلاب با زيربناي اسلا‌مي‌درگيتي بوجود آورد. آنچه عهده داشت عمل كرد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌20/3/68»
3 – اين همه پيام و سخنراني و روشنگري در تاريخ كجا ديده مي‌شود؟ او بزرگترين حق را بعد از پيغمبر (ص)و ائمه اطهار (ع) ،برگردن ما دارد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌20/3/68»
4 – او بود كه عبادت وتبليغ دلسوزي براي مردم و حمايت از مظلومين ومحرومين وتقويت اسلام را به ما ياد داد ، ما را از كجا به كجا رساند.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌20/3/68»
5 – هر چه در روحيات وخصوصيات شخصي واجتماعي حشرت امام كاوش كنيم، به نفع ماست ، چرا كه در هر كجا كه حضرت امام (ره) وارد شده اند مانند چراغ ،راه را براي ما روشن كرده‌اند.
«روزنامه اطلاعات 11/3/70»
6 – آثار حضرت امام (ره) بهترين هديه‌اي است كه بشريت مي‌تواند از چنين شخصيت الهي داشته باشد.
«روزنامه اطلاعات 11/3/70»
7 – يكي از محكم‌ترين اصولي كه حضرت امام روي آن تأكيد داشتند، مسئله «نه شرقي و نه غربي» است كه نبايد تا آخر به آن خدشه‌اي وارد شود.
«روزنامه اطلاعات 11/3/70»
8 – حضرت امام اعتقاد داشتند اگر ما بخواهيم متحجرين را تحمل كنيم، آنها اسلام را از درون خواهند پوساند.
«روزنامه اطلاعات 11/3/70»
9 – امام (ره) خيلي تلاش كردند تا حدود و ثغور ولايت فقيه را مشخص كنند و ايشان هيچگاه راضي نبودند به اين اصل با همان گستردگي كه بمنظور ايشان بوده است،خدشه‌اي وارد شود.
«روزنامه اطلاعات 11/3/70»
10 – امام امت در زمان حيات پربركت خود حقايق اسلام را آشكار، و مفاهيم گم شده و تحريف شده آن را به جهانيان نشان داد.
«روزنامه اطلاعات 11/3/70»
11 – امام خميني(ره) اساس سياست نه شرقي و نه غربي را از اسلام الهام گرفت.
«روزنامه اطلاعات 16/3/70»

آيت الله مهدوي كني:
1 – انقلاب اسلا‌مي‌ما به رهبري حضرت امام خميني (ره) يك انقلاب فكري وعقيدتي بود.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
2 – درمسئله اسلا‌مي‌بودن اين انقلاب ، امام روي اين نكته كه شرط ايجاد حكومت اسلا‌مي‌ تكيه بر ولايت فقيه است تأكيد فراواني داشتند.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
3 – امام (ره) در بيان مفهوم ولايت فقيه، آنرا بحث اصولي وكلا‌مي‌دانستند نه بحث فقهي وفرعي.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
4 – حضرت امام (ره) معتقد بودند كه ولايت، فلسفه سياسي اجراي احكام فقهي است ، يعني ولايت مشرف بر احكام فقهي است نه همرديف آن.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
5 – حضرت امام (ره) معتقد بودند كه اگر فقه پياده شود در رأس حاكميت بايد فقيه باشد و اين بياني است كه در كلمات ساير فقها اسلا‌مي‌كمتر ديده مي‌شود.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
6 - امام (ره) معتقد بودند فقيهي عادل كه صاحب شرايط باشد، همه اختيارات معصوم را دارد.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
7 – ولي فقيه مي‌تواند بعضي از احكام را تعطيل كند وصدور اين حكم از طرف امام (ره) از ويژگي ايشان نشأت مي‌گيرد.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
8 - امام (ره) عملاً ثابت كردند كه اسلام مي‌تواند حكومت تشكيل دهد و احكام اسلا‌مي‌را اجرا كند
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
9 - امام (ره) موفق به اثبات اين مسئله شدند كه دين اسلام دين تحرك و انقلاب است.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
10 - امام (ره) توجه خاصي به محرومان ومستضعفان داشتند.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»
11 – حضرت امام (ره) همواره تأكيد داشتند كه اختلافهاي دو جناح روي كيفيت اجراي اصول است ومعتقد بودند كه اگر اختلافات به استقلال واصول اسلا‌مي‌لطمه بزند، بايد نيروهاي انقلابي با هم متحد شوند واز اين اختلافات پرهيز كنند.
«روزنامه اطلاعات 12 خرداد 1370»

شخصيتها:
1 – حضرت امام (ره) بواسطه تسلط فراوانش برعلوم ومعارف ،هم متخصص درفقه بود وهم متخصص در فلسفه و اين دو را هيچگاه با هم خلط نميكرد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
2 – از امتيازات حضرت امام اين بود كه توانست مسائل فقهي واصولي را از مسائل فلسفي جداكند.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
3 – اما همه فسادها را از طرف قدرتها مي‌دانست،معتقد بود كه اگر قدرتها فاسد باشند جامعه فاسد مي‌شود و اگر قدرتها صالح باشند جامعه به صلاح ميرود.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
4 – امام (ره) در حدي از جمع بين اضداد بود: هم انقلابي بود ،‌ هم زاهد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
5 – راه اساسي كه امام در مبارزه با تحجرگرايان پيش گرفت يكي بيان ايشان بود و ديگر عمل ايشان .
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
6 – از خصوصيات بارز حضرت امام (ره) صراحت ايشان بود.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
7 – ايشان در سخن گفتن بسيار قوي بود ومطالب بلندي را با جملات ساده و بزبان مردم مطرح ميكرد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
8 – امام (ره) در نهضت، بارها خود را بخطر انداخت .زندانها ،تبعيدها،شهادت فرزند و هزاران فشار و مشكل ديگر را بجان خريد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
9 – امام در بحثهاي خويش مباني خود را عرضه كرد وشاگرداني تربيت نمود كه تا سرحد شهادت پيش رفتند . انسانهايي همچون شهيد مطهري ،‌ شهيد سعيدي، شهيد بهشتي از روحانيت ، تحويل جامعه دادند.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
10 – حضرت امام (ره) از ابتدا كه مبارزه را آغاز كرد ، با رأس حكومت و اصل سلطنت مبارزه كرد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
11 – به معنا حضرت امام (ره) تحول در فقه ايجاد كرده‌اند و به يك معنا هيچ تحولي در كار نبود ه است.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
12 – امام (ره) در همه موارد حتي در درس و بحث وتفكر هم آزادگي وحريت راحفظ ميكرد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
13 – نتيجه مبارزه امام (ره) از بين رفتن سلطنت وتأسيس حكومت اسلا‌مي‌بود كه احكام الهي در آن به اجرا در آيد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌6 خرداد 1370»
14 – امام خميني (ره) با رفتار وكردار خود معرفت وشناخت نسبت به ائمه معصومين را به ما ارزاني داشت .
«روزنامه جمهوري اسلامي9 خرداد 1370»
15 – اين همه عظمت كه در امام (ره) متجلي بود و اين حضور بي سابقة مردم در عزا وماتم ايشان ، هم اينك ضد انقلاب و ضد ولايت فقيه را در تحليل‌هاي خود دچار مشكل ساخته وهيچ راهي براي حفظ طرفداران اندك خود ندارند.
«روزنامه جمهوري اسلامي9 خرداد 1370»
16 – امام (ره) بخوبي از انقلاب در جهت ايجاد حكومت عدل الهي و پياده كردن احكام الله ، بهره برد.
«روزنامه جمهوري اسلامي9 خرداد 1370»
17 – از تحولاتي كه حضرت امام (ره) در فقه ايجاد كردند اين بود كه شأن فقيه رامنحصر به بيان احكام و كليات ن‌مي‌دانستند.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌13 خرداد 1370»

آيت الله يزدي:
1 – خلاصه كردن شخصيت امام (ره)تنها در بعد انقلابي درست نيست واين فرزند بزرگوار رسول خدا (ص) از همه امتيازات و خصيصه‌هاي امير المؤمنين(ع) سهم وارث دارد.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌11 خرداد 1370»
2 – امام (ره) بنيانگذار جمهوري اسلا‌مي‌و بزرگترين مبارزه با طاغوت بود.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌11 خرداد 1370»
3 – وقتي امام (ره) وارد بحثهاي عرفاني و معارف اسلا‌مي‌وجهان شناسي مي‌شود، مي‌بينيم كه امام در عصر خود واقعاً بي نظير بوده است.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌11 خرداد 1370»
4 – روح امام (ره) اين مرد بزرگ وشخصيت نمونه جهان بشريت در روح انقلاب خلاصه شد وتمام صفات متقابل در حد بالا، در وجود او متجلي بود.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌11 خرداد 1370»
5 – اين روح بلند وقتي مسائل حكومتي و فقهي مي‌شود، بزرگترين حاكم و فقيه مي‌شود و مي‌گويد مسائل فقهي بايد از مجاري فقه سنتي بررسي شود.
«روزنامه جمهوري اسلا‌مي‌11 خرداد 1370»
6 – امام خميني (ره) توانست تفكر انقلابي را در حوزه‌هاي علميه بوجود آورد.
«روزنامه رسالت 10 خرداد 1369 »
7 – ايشان (امام «ره») با عنايت به اينكه ًهركس براي خدا كار كند، خدا او را ياري خواهد كرد ً تصميم گرفتند حكومت اسلا‌مي‌ايجاد كنند و در اين راه از هيچ كس جز خدا باكي نداشت وبالاخره به ياري خدا به تصميم الهي خويش جامه عمل پوشاندند.
«روزنامه رسالت 10 خرداد 1369 »