کتاب "شخصيت پردازي در داستان هاي کوتاه دفاع مقدس" نقد شد

به گزارش سايت ساجد به نقل از حيات، در ادامه اين جلسه بلقيس سليماني نويسنده و پژوهشگر و منتقد حوزه ادبيات دفاع مقدس در نقد اين کتاب گفت: عنوان اصلي اين کتاب، شخصيت پردازي در داستان هاي کوتاه دفاع مقدس است که نويسنده در کتاب کمتر به اين موضوع پرداخته و بايد مطالب و جزييات به دقت سنجيده شده و پس از آن بيان شوند. امروزه، زبان، زبان ايجازگويي است و مخاطب کتابي را که داراي اطناب گويي و حاشيه پردازي است نمي پسندد چرا که امروزه، عرصه، عرصه فن آوري و الکترونيک و دسترسي آسان به اطلاعات است به همين خاطر بايد براي نگارش چنين آثاري از نشانه ها و تکنيک هاي کوتاه نويسي، جملات جذاب، موجز و رسانه اي استفاده شود تا مخاطب جذب يک کار پژوهشي شود که متاسفانه اين کتاب داراي چنين معيارها و نشانه هايي نيست و به مطالب حاشيه، بيش از عنوان اصلي مي پردازد.
وي افزود: اين کتاب داراي مقدمه طولاني و غيرضروري است که با موضوع اصلي اين اثر بسيار بي ارتباط است و وجود چنين مقدمه طولاني نه تنها به موضوع اصلي کمک نمي کند بلکه آن را غير حرفه اي نيز جلوه داده است. در مقدمه اين پژوهش جزييات بسياردقيق جنگ آمده که بحثي زايد براي موضوع ادبي اين کتاب محسوب مي شود و نويسنده مي توانست اين مقدمه را در يک يا دو صفحه خلاصه کند.
اين پژوهشگر حوزه ادبيات دفاع مقدس گفت: وقتي موضوع ادبي در کتابي مطرح مي شود لزومي به ذکر جزييات جنگ به مثابه يک وضعيت اجتماعي و واقعه تاريخي نيست. در فصل دوم اين کتاب نيز اين اتفاق افتاده است، فصل دوم اين کتاب جنگ در ادبيات داستاني را بيان مي کند که شامل مباحث جنگ ازديدگاه فلاسفه و انديشمندان، جايگاه جنگ در ادبيات داستاني جهان مي باشد که ارتباطي با موضوع اصلي کتاب ندارد. فصل سوم نگاهي به جنگ عراق عليه ايران دارد که در واقع ادامه مقدمه طولاني فصل اول است.
سليماني مباحث فصول اين کتاب را محققانه دانست ولي در نقد اين مباحث گفت: مباحث و مسايل مطرح شده در برخي فصول بسيار محققانه است و نويسنده براي نگارش آن بسيار پژوهش و بررسي کرده اما جاي طرح آن دراين کتاب با اين موضوع نيست.
وي ادامه داد: فصل چهارم که ادبيات دفاع مقدس است فقط کار را حجيم کرده بدون اينکه به موضوع اصلي کمکي کرده باشد و به لحاظ منطقي وجود چنين فصلي براي اين موضوع يعني شخصيت پردازي آن هم فقط در داستان هاي کوتاه ادبيات دفاع مقدس ضرورتي ندارد و نويسنده در اين فصل به شعر، داستان، نمايش نامه، فيلم نامه و بعد خاطره نگاشته ها مي پردازد که اين مباحث نيز فقط کتاب را قطور کرده است.
سليماني افزود: فصل پنجم شامل ادبيات داستاني دفاع مقدس است که فضاي بسياري از کتاب را اشغال کرده بي آنکه به موضوع اصلي مطلبي اضافه شود و در صورت نيازبه اين فصل آن گونه که بايد به اين موضوع پرداخته نشده و موضوعات اين فصل به شيوه ي روايت در ادبيات داستاني پرداخته، نه به شخصيت پردازي در داستان هاي کوتاه دفاع مقدس، که مبحثي خارج از موضوع بحث است و نويسنده از زاويه ديد وارد شخصيت پردازي مي شود.
وي گفت: عناصر داستان فصل ششم اين کتاب يک کلاس درس است آن هم در فصل ششم، فصلي که بايد مطالب و مباحث جمع بندي شود نويسنده، کلاس درس داير مي کند که وجود چنين فصلي در اين کتاب با اين موضوع بسيار نابجا است. فصل هفتم که فصل پاياني اين کتاب است راجع به شخصيت پردازي در داستان هاي کوتاه دفاع مقدس است که نويسنده در چند فصل قبل تر اشاره اي به اين بحث مي کند و پس از آن به اين مبحث پرداخته نمي شود تا فصل پاياني کتاب به طور کلي ترتيب منطقي و فصل بندي کتاب رعايت نشده، موضوعات بسيار ضعيف دسته بندي شده و موضوع اصلي در پرانتز و در حاشيه قرار گرفته و کمتر به آن پرداخته شده است.
همچنين در ادامه اين نشست علي اصغر شيرزادي منتقد، نويسنده و پژوهشگر ادبيات دفاع مقدس با تاييد نقد سليماني براين اثر گفت: اين اثر به رغم اينکه مدعي يک کار پژوهشي – دانشگاهي است متديک و تکنيکي نيست. اثر، اثري کشکولي شده که نويسنده هرچه داشته در اين کشکول ريخته و چه بسا طرح بسياري از مباحث در اين اثر لزومي نداشت.
وي افزود: اين کتاب به صورت جامع شامل تمام داستان هاي کوتاه دفاع مقدس نيست. در اين کتاب نويسنده به وجوه مختلف شخصيت پردازي در داستان نپرداخته چرا که يکي از وجوه شخصيت پردازي، موقعيت پروري شخصيت است که در اين کتاب نسبت به آن بي توجهي شده است. جنگ يک موقعيت پرتپش و حساس است که هر لحظه آن مي تواند محور يک داستان باشد، و اگر از سوي نويسنده به اين بخش بيشتر پرداخته مي شد به لحاظ ادبي بهتر بود.
شيرزادي تصريح کرد: نويسنده اين اثر به مباحثي اشاره مي کند که در کتاب هاي فنون ادبي آمده و نيازي به مطرح کردن چنين مباحثي در اين کتاب نبود.
محمدرضا سنگري نيز در ادامه جلسه نقد اين کتاب گفت: با توجه به فضاي دانشگاه هاي ادبيات که از هرگونه فعاليت در زمينه ادبيات دفاع مقدس خالي است اين اثر پژوهش قابل قبولي و گامي هرچند کوتاه در زمينه پژوهش در ادبيات دفاع مقدس است.
وي ادامه داد: طرح مقدمات در اين اثر کمکي به تحليل ها نکرده و بايد در چاپ هاي بعدي مقدمات نقش تحليلي در موضوع داستان را داشته باشد و اين اثر مي تواند شروعي براي ادامه راه نويسندگي بارونيان باشد چرا که نويسندگان در نخستين آثار خود بسيار تحت تاثير ديگران هستند و اين تاثير در اين کتاب مشهود است، اما در اواسط کتاب نويسنده از گيومه گويي و نقل قول ديگران کمتر استفاده مي کند و خود دست به قلم مي شود.
سنگري درمورد انتخاب مجموعه هاي داستان کوتاه و پرداختن به شخصيت ها در اين کتاب گفت: انتخاب مجموعه هاي داستان کوتاه بايد هوشمندانه اتفاق مي افتاد و بايد داستان ها با يک سير زماني در کتاب جريان مي يافت و شخصيت هاي داستاني نيز بايد مورد مقايسه قرار مي گرفت که نويسنده در اين اثر به آن توجهي نکرده است.
سنگري در پايان اين اثر را پژوهشي قابل قبولي دانست و گفت: اين کتاب پژوهش خوبي است و چون اولين قدم نويسنده در زمينه فنون ادبي ادبيات دفاع مقدس است بسيار ارزشمند است اما با يک بازنگري در چاپ هاي بعدي مي تواند منبعي مهم در حوزه ادبيات دفاع مقدس و پايداري باشد.
در پايان جلسه لوح تقديري به حسن بارونيان به پاس زحمات مجدانه در تحقيق ادبيات پايداري، تقديم شد.