تحریم هواپیمایی ایران اقدامی سیاسی و ضد حقوق بشری است
به گزارش خبرگزاری دفاع مقدس، اعمال تحریم هواپیمایی و قطعات هواپیما علیه ایران در دو دهه اخیر نشان داده است در حالی که دولت امریکا خود را منادی حقوق بشر و توجه به قوانین بین المللی معرفی کرده است، این کشور با اعمال این تحریم های غیرقانونی منجر به نقض گسترده حقوق بشر و بی توجهی به حقوق بین الملل در زمینه حمل و نقل هوایی شده است.
آمریکا با تکیه بر اهرم تحریم در چند دهه گذشته تـلاش داشـتـه مـانـع از بهرهمندی ایران از برخی فرصتهای مهم اقتصادی و سیاسی شود و ورود ایران را به برخی میادین و بازارهای پر رقابت تجارت با مشکل مواجه سازد. در عرصهای که سیاست، اقتصاد و حتی فرهنگ کشورها اکنون به سمت جهانی شدن پیش میروند، تحریمها میتوانند تأثیرگذارتر از گذشته باشند و با اعمال تحریم هایی در زمینه های مختلف سعی داشته است فشارهای اعمالی به ایران را با هدف تغییر رفتارهای آن افزایش دهد.
انگیزه های سیاسی باعث اعمال تحریم هواپیمایی ایران شده است
در واقع می توان گفت که به دلیل مخالفت ایران بعد از انقلاب اسلامی با هژمونی امریکا در عرصه جهانی و منطقه ای و همچنین قدرت روبه رشد ایران، امریکا در دو دهه اخیر در پی آن بوده است که درکنار سایر تحریم های اعمالی علیه ایران همانند تحریم های اقتصادی، محدودیت هایی نیز در زمینه هواپیمایی برای کشورمان ایجاد نماید که هدفی جز تحت فشار قرار دادن ایران را تعقیب نمی کند و این موضوعی است که سیاسی بودن اینگونه تحریم ها را آشکار می کند.
تحریم هواپیمایی ایران ناقض قوانین بین المللی است
گفتنی است در سال 1346، کشورهای جهان سازمان جهانی ایکائو و یاتا را که مخصوص خطوط هوایی پرواز هستند، به وجود آورده و بر اساس پیمان 96 مادهای ایکائو، این سازمان وظایفی نظیر حفظ جان انسانها، حفظ امنیت هوایی و کمک به توسعه صنعت هواپیمایی و همکاری شرکتها و جلوگیری از رقابت بینالمللی ناسالم را برعهده دارد.
افزایش امنیت در حمل و نقل بین المللی با تلاش های خطوط هوایی در جهت به دست آوردن ناوگانی جدید و
ایمن میسر می باشد. با بررسی حقوقی مفاد قانون تحریم به این نتیجه می رسیم که تحریم های هوایی علیه
کشورمان با روح و متن کنوانسیون هواپیمایی بین المللی مطابق نمی باشد. بنابراین از ایکائو به عنوان سازمان تخصصی سازمان ملل انتظار می رود که فشارهای عمومی بین المللی را بر ایالات متحده به عنوان عضوی از کنوانسیون در خصوص حذف تحریم ها اعمال نماید.
در واقع در حالی که به دلایل مختلفی مانند سیاست های دفاعی کشورها می توانند از فروش هواپیماههای نظامی به برخی کشورهای دیگر خودداری کنند، ولی با توجه به قوانین بین المللی موجود و روح و هدف سازمان های بین المللی مانند ایکائو، اعمال محدودیت برای فروش قطعات هواپیماهای مسافربری علیه ایران توسط امریکا را می توان عملی خلاف حقوق بین الملل و سیاستی خصمانه توصیف نمود که با پیامدهای حقوق بشری نیز همراه می باشد.
نقض حقوق بشر و تلفات انسانی ناشی از تحریم حمل و نقل هوایی ایران
از آنجا که تحریم صنعت هواپیمایی هر کشور منجر به محدودیت هایی برای آن مانند فرسودگی هواپیماها خواهد شد، این امر می تواند پیامدهایی مانند کاهش امنیت پروازی این هواپیماها و در نتیجه به خطر افتادن جان مسافران آنها را در پی داشته باشد. این موضوع در مورد ایران و پیامدهای تحریم های اعمال شده علیه کشورمان قابل مشاهده است؛ بدین نحو که به دلیل فرسودگی برخی هواپیماها به دفعات شاهد سقوط و ایجاد مشکلاتی در حمل و نقل هوایی ایران بوده ایم که باعث از دست رفتن جان تعداد زیادی از افراد بی گناه شده است.
در این رابطه این نکته شایان ذکر است که سیاستهای آمریکا در اعمال تحریم و متعاقب آن سقوط هواپیماهای ایران در سالهای گذشته بیش از 1700 کشته بر جای گذاشته است. با توجه به ماهیت قوانین بین المللی و درنظر داشتن تلفات ناشی از تحریم های هواپیمایی ایران می توان گفت تحریم حمل و نقل هوایی ایران و قطعات مربوط به آن با مبانی حقوق بشر منافات داشته است و امریکا به عنوان مجری و عامل این تحریم ها بیشترین مسئولیت را در نقض حقوق بشر در این رابطه دارا می باشد و ایکائو و دیگر نهادهای بینالمللی باید این مسأله را تفهیم کنند که تحریمهای هواپیمایی یکی از مصادیق بارز اقدامات علیه بشریت است که واهی بودن شعارهای امریکا در رابطه با رعایت حقوق بشر را نشان می دهد.
در زمان شاه نیز محدودیت های در زمینه فروش هواپیما به ایران وجود داشت
شایان ذکر است که ایجاد محدودیت برای صنعت هواپیمایی ایران از سوی امریکا مربوط به چند دهه اخیر نمی باشد و در دوران شاه نیز علی رغم وابستگی ایران به امریکا و روابط سیاسی نزدیک دو طرف این محدودیت ها به نحوی دیگر اعمال می شد که از نمونه های آن می توان به مخالفت امریکا با فروش آواکس به ایران اشاره داشت.
