«سوره صنعا» بازخوانی مسیری که یمن را به قدرتی اثرگذار تبدیل کرد
«احسان شادمانی» در خلال رونمایی از پوستر جدیدترین فیلم مستند خود تحت عنوان «سوره صنعا» که در خبرگزاری دفاع مقدس انجام شد، در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار فرهنگ دفاعپرس، به تشریح ابعاد محتوایی، تاریخی و روایی این مستند پرداخت و اظهار داشت: این اثر به بازخوانی مسیر شکلگیری جنبش انصارالله از یک حرکت مردمی تا تبدیلشدن به یکی از بازیگران تعیینکننده معادلات منطقهای میپردازد.
کارگردان مستند «سوره صنعا» با اشاره به پیشینه تاریخی یمن، گفت: یمن بهدلیل موقعیت راهبردی خود، بهویژه تسلط بر تنگه بابالمندب، همواره زیر چتر نفوذ عربستان سعودی و متحدانش قرار داشته است. این کشور با وجود برخورداری از معادن غنی، نیروی انسانی توانمند و ظرفیتهای ژئوپلیتیکی بالا، سالها بهعنوان حیاتخلوت آمریکا و عربستان تلقی میشد.
اتحاد یمن و نقش علیعبدالله صالح
وی افزود: در ۲۲ می ۱۹۹۰، علیعبدالله صالح اعلام کرد یمن شمالی و جنوبی متحد میشوند. با اینحال، سیاستهای وی در عمل در راستای منافع عربستان، امارات و آمریکا بود. آمریکا و سعودیها یمن را منطقهای امن برای مداخلات خود میدانستند و صالح نیز با این رویکرد مخالفتی نداشت.
کارگردان «سوره صنعا» با اشاره به نقش علمای یمنی گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بدرالدین الحوثی که پدر معنوی جنبش انصارالله محسوب میشود، در سفری به ایران با امام خمینی (ره) دیدار کرد. این دیدار جرقهای جدی برای بیداری فکری و انقلابی در یمن بود.
وی ادامه داد: سید حسین بدرالدین الحوثی، نخستین رهبر جنبش انصارالله، بین سالهای ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۷ نماینده پارلمان یمن بود و با بیانی شیوا در برابر ظلم ایستادگی میکرد، اما ساختار بسته حکومت صالح، مجال اصلاح را نمیداد و تقابل ناگزیر شد.
جنگ ۲۰۰۴ و شهادت سید حسین
شادمانی با اشاره به نخستین رویارویی نظامی جنبش انصارالله، گفت: در سال ۲۰۰۴، نخستین تقابل رسمی میان دولت علیعبدالله صالح و انصارالله در منطقه «مران» استان صعده شکل گرفت؛ این درگیری حدود دو ماه به طول انجامید و مقاومت جانانهای رقم خورد.
وی تصریح کرد: آمریکا اعلام کرد قصد دارد مستقیماً وارد جنگ شود. پس از بمبارانهای شدید، به بهانه مذاکره، سید حسین را از محل اختفایش بیرون کشیدند و به شهادت رساندند. در این جنگ، حدود هزار غیرنظامی نیز به شهادت رسیدند. فرمانده وقت ستاد مرکزی ارتش آمریکا، «جان ابیزید»، طی نامهای قتل سید حسین را به علیعبدالله صالح تبریک گفت که نشاندهنده اهمیت حذف این جنبش برای آمریکا بود.
رهبری سید عبدالملک و تداوم مقاومت
این کارگردان ادامه داد: پس از شهادت سید حسین، برادر کوچکترش سید عبدالملک الحوثی که آن زمان تنها ۲۵ سال داشت، رهبری انصارالله را برعهده گرفت. از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸، چهار جنگ سنگین علیه مردم یمن به راه افتاد، اما دولت صالح در هیچیک به پیروزی نرسید.
شادمانی خاطرنشان کرد: انصارالله که در ابتدا با امکانات بسیار محدود میجنگید، تا سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ به یک نیروی منسجم و سازمانیافته تبدیل شد.
وی با اشاره به تحولات سال ۲۰۱۱ گفت: همزمان با آغاز بیداری اسلامی در جهان عرب، یمن نیز دچار ناآرامی شد. انصارالله در کنار مردم خواستار برکناری صالح، اصلاح قانون اساسی و تشکیل دولت وحدت ملی شد. در نهایت، صالح در سال ۲۰۱۳ اعلام کنارهگیری کرد و عبدربه منصور هادی جایگزین او شد، اما وعدههای اصلاحی هیچگاه عملی نشد.
ورود انصارالله به صنعا و آغاز جنگ ائتلاف
شادمانی بیان داشت: در ادامه درگیریها، انصارالله از صعده وارد صنعا شد و مراکز مهم سیاسی و نظامی را به کنترل درآورد. توافقاتی برای آتشبس و اصلاحات صورت گرفت، اما در سال ۲۰۱۵ منصور هادی به عربستان گریخت و همان شب، با حمایت مستقیم عربستان، امارات، آمریکا و انگلیس، جنگ گسترده علیه یمن آغاز شد.
وی افزود: در این جنگ هشتساله، بیش از صد هزار غیرنظامی، عمدتاً زنان و کودکان، به شهادت رسیدند. با وجود برخورداری ائتلاف از جنگندهها، اطلاعات ماهوارهای و منابع مالی گسترده، دستاوردی جز کشتار غیرنظامیان نداشتند.
نقطه عطف؛ قدرت موشکی یمن
کارگردان «سوره صنعا» تصریح کرد: یمن بهتدریج به توان موشکی دست یافت. نخستینبار در سال ۲۰۱۶، اهدافی در عمق عربستان را هدف قرار داد. بار دوم، همزمان با نخستین سفر خارجی دونالد ترامپ به عربستان، ریاض هدف حمله موشکی قرار گرفت و موازنه جنگ تغییر کرد.
وی با اشاره به سخنان شهید حاج قاسم سلیمانی درباره یمن گفت: حاج قاسم تأکید داشت که جنگ ۴۰ روزهای که وعده داده بودند، به سالها کشیده شده و عربستان و امارات به وزنههایی بیخاصیت برای آمریکا تبدیل شدهاند.
ضربه آرامکو و تغییر معادلات
شادمانی افزود: حمله ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۹ به تأسیسات آرامکو عربستان، شوک بزرگی به اقتصاد جهانی وارد کرد؛ نیمی از تولید نفت عربستان و ۵ درصد تولید روزانه نفت جهان متوقف شد. پس از آن، عملیاتهای «توازنالرعب» مراکز حیاتی عربستان را هدف قرار داد و در نهایت به آتشبس سال ۱۴۰۱ انجامید.
وی خاطرنشان کرد: کمتر از یک سال پس از آتشبس، یمن در دفاع از مردم فلسطین وارد تقابل مستقیم با رژیم صهیونیستی شد و با هدف قرار دادن کشتیهای مرتبط با بنادر اسرائیل، بندر ایلات را به مرز ورشکستگی کشاند؛ اقدامی که یمن را به یکی از چالشهای اصلی رژیم صهیونیستی تبدیل کرد.
مستند «سوره صنعا»؛ روایت یک مسیر مستقل
شادمانی درباره محتوای این فیلم مستند گفت: «سوره صنعا» مسیر تاریخی و فکری انصارالله را بازخوانی میکند و نشان میدهد این جنبش یک نیروی مستقل است، نه نیروی نیابتی. در مصاحبههایی که با مسئولان انصارالله و اساتید دانشگاه و کارشناسان یمنی داشتیم، همه بر مبنای نگاه قرآنی و دفاع از مظلوم سخن میگویند و اشتراک نظر دارند.
وی افزود: بهدلیل شرایط امنیتی، امکان حضور مستقیم در یمن فراهم نبود، اما با تجربه کارگردانی آنلاین که پیشتر در مستندهای مربوط به غزه داشتیم، توانستیم با تیمهای محلی در صنعا همکاری کنیم و با اساتید دانشگاه، فرماندهان نظامی و مسئولان انصارالله گفتوگو انجام دهیم.
ضعف جدی رسانهای در روایت یمن
کارگردان مستند «سوره صنعا» در پایان با انتقاد از کمکاری رسانهای گفت: با وجود اهمیت یمن، جریان مستندسازی فرهنگی در این حوزه بسیار عقب مانده است. تجربه سوریه نشان داد که رسانه میتواند افکار عمومی را همراه کند، اما درباره یمن چنین پیوست رسانهای شکل نگرفته و این خلأ نیازمند توجه جدی است.
مستند «سوره صنعا» به تهیهکنندگی محمدهادی نعمتی، نویسندگی و تدوین فاطمه توسلینژاد و گفتارمتن با صدای داوود نماینده، محصول بنیاد حفظ و نشر آثار شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی است.
انتهای پیام/ 121
