کارتهای آنکارا در برابر توحش تلآویو
به گزارش خبرنگار بینالملل دفاعپرس، تنشهای لفظی میان «رجب طیب اردوغان» و «بنیامین نتانیاهو» در هفتههای اخیر بهطور قابل توجهی افزایش یافته و شکاف عمیقتری میان دو قدرت منطقهای ایجاد کرده است. این تنشها پس از آن شدت گرفت که دادستانی استانبول علیه ۳۵ نفر، از جمله نتانیاهو، بهدلیل حمله به ناوگان جهانی «صمود» در سال گذشته اعلام جرم کرد. این اقدام از سوی رژیم صهیونیستی بهعنوان حرکتی تحریکآمیز تلقی شد.
نتانیاهودر پاسخ، اردوغان را به کشتار کردها متهم کرد؛ اظهاراتی که در فضای سیاسی داخلی اسرائیل، به عنوان سرپوشی بر کاهش محبوبیت او پس از آتشبس آمریکا با ایران در سال انتخابات، تحلیل شده است. همچنین چهرههایی مانند «نفتالی بنت» نیز با اظهارات تند، ترکیه را «ایران جدید» توصیف کردند. این تبادل حملات لفظی نگرانیهایی درباره احتمال تبدیل شدن آن به تقابل جدیتر ایجاد کرده است.
در صورت تشدید بحران، یکی از مهمترین اهرمهای ترکیه میتواند محدود کردن انتقال نفت آذربایجان از طریق خط لوله خط لوله «باکو-تفلیس-جیحان» باشد. این خط لوله حدود ۵۰ درصد از نیاز نفتی اسرائیل را تأمین میکند. البته این اتفاق صرفا میتواند اختلال کوتاهمدت ایجاد کند و تلآویو همچنان میتواند از بازار جهانی نفت نیاز خود را تأمین کند؛ بنابراین اثر آن احتمالاً محدود و موقتی خواهد بود.
اهرم دیگر ترکیه، بستن حریم هوایی به روی پروازهای صهیونیستی است. چنین اقدامی میتواند هزینههای پرواز را افزایش داده و مسیرهای طولانیتری را تحمیل کند، اما به دلیل وجود مسیرهای جایگزین از جمله عربستان و سایر کشورهای منطقه، تأثیر استراتژیک آن نیز محدود ارزیابی میشود.
در حوزه تجارت، روابط اقتصادی دو کشور پیشتر سودآور بود، اما پس از اعمال تحریم تجاری ترکیه علیه اسرائیل در سال ۱۴۰۳ بهشدت کاهش یافته است. با این حال، برخی کالاها همچنان از طریق کشورهای ثالث به تلآویو میرسند. همچنین گردشگری اسرائیلیها در ترکیه آنقدر گسترده نیست که ممنوعیت آن فشار قابلتوجهی بر رژیم صهیونیستی وارد کند.
در مجموع، نفوذ محدود آنکارا بر تلآویو ناشی از نبود وابستگی اقتصادی عمیق میان دو کشور است. پروژههایی مانند خط لوله «شرق مدیترانه» که میتوانست اهرم مهمی باشد، عملاً بهدلیل جنگ غزه متوقف شدهاند.
در کنار این محدودیتها، ترکیه تلاش دارد با تقویت توان نظامی، توسعه صنایع دفاعی، نزدیکی به ناتو و گسترش روابط با قدرتهای منطقهای مانند پاکستان، عربستان و مصر، موقعیت خود را تقویت کند. همچنین روابط پیچیده این کشور با اتحادیه اروپا، روسیه و اوکراین و گسترش نفوذ در آفریقا و آسیا، بهعنوان لایههای بازدارنده در برابر تشدید تنشها با اسرائیل در نظر گرفته میشوند.
انتهای پیام/ ۹۹۹
