مخالفت قزاقستان با تشکیل ناتوی ترکی

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس - «آندری آرشف» کارشناس و تحلیلگر مسائل بین‌الملل؛ در تاریخ ۲۳ و ۲۴ اسفندماه، «رجب طیب اردوغان» رئیس‌جمهور ترکیه، یک سفر رسمی در سطح عالی به جمهوری قزاقستان داشت. مذاکرات با «قاسم جومارت توقایف» رئیس‌جمهور قزاقستان و نشست شورای همکاری راهبردی سطح بالا توجه ناظران را جلب کرد.

پس از مذاکرات در «آستانه»، یک بیانیه مشترک منتشر شد که هدف آن گسترش افق‌های همکاری‌های سیاسی، اقتصادی، حمل و نقلی و فرهنگی بین دو کشور است. در سال ۲۰۲۵، حجم تجارت دوجانبه به ۵.۴ میلیارد دلار رسید و مشخص شد ترکیه با سهمی کمی کمتر از ۵ درصد، در میان پنج شریک بزرگ صادراتی قزاقستان قرار دارد. هدف دو کشور، حداقل دو برابر کردن تجارت متقابل است.

علاوه بر بیانیه‌های مشترک، شرکت‌های ترکی پروژه‌های سرمایه‌گذاری متعددی را اجرا می‌کنند، از جمله:

· ساخت کارخانه فرآوری سنگ معدن مس و مولیبدن
· تولید ژلاتین در آلماتی
· تولید مکمل‌های غذایی مدرن در استان ترکستان
· احداث مرکز لجستیک در فرودگاه آقتوبه
· ساخت کارخانه فرآوری عمیق گندم و نخود در آستانه

مدیریت فرودگاه «آلماتی» نیز بر عهده یک هلدینگ ترکی است.

اجرای این پروژه‌ها تا ۱ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری جذب کرده و هزاران شغل در قزاقستان ایجاد خواهد کرد. به گفته مقامات قزاقستانی، در مجموع حدود صد پروژه سرمایه‌گذاری با مشارکت شرکت‌های ترکی به ارزش تقریبی ۴ میلیارد دلار در بخش‌های مختلف اقتصاد اجرا شده است. سرمایه‌گذاری قزاقستان در ترکیه نیز از ۲ میلیارد دلار فراتر رفته است.

نکته قابل توجه، امضای توافقنامه ایجاد یک شرکت مشترک برای تولید و خدمات رسانی پهپاد‌های تهاجمی «آنکا» با وزن نزدیک به ۲ تن است که برای انهدام اهداف زمینی طراحی شده‌اند.

علاوه بر برنامه‌های آموزشی و رزمایش‌های نظامی دوجانبه، ترکیه و قزاقستان به طور منظم در مانور‌های بین‌المللی شرکت می‌کنند که برخی از آنها برای حفاظت از خطوط راه آهن و جاده‌های فرامرزی از جمله دالان میانی هدف گذاری شده‌اند.

دالان میانی که چین و آسیای مرکزی را از طریق خزر، قفقاز و ترکیه به اروپا متصل می‌کند، یکی از اولویت‌های اصلی آنکاراست.

با این حال، توجه به این نکته ضروری است که در حالی که آنکارا لحنی تند و خصمانه علیه «رژیم صهیونیستی» در پیش گرفته، قزاقستان روابطی نزدیک از جمله در حیطه انرژی را با «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی حفظ کرده‌است.

 علیرغم لفاظی‌های ستایش‌آمیز در «آستانه»، به نظر می‌رسد قزاقستان از چشم‌انداز تبدیل احتمالی سازمان کشور‌های ترک به یک ائتلاف نظامی کامل چندان استقبال نمی‌کند. قاسم جومارت توقایف در نشست ترکستان تأکید کرد: سازمان کشور‌های ترک یک پروژه ژئوپلیتیکی یا یک سازمان نظامی نیست. این یک پلتفرم منحصر‌به‌فرد با هدف تقویت همکاری‌های تجاری-اقتصادی، فناوری پیشرفته دیجیتال و همکاری فرهنگی-انسانی کشور‌های برادر است. این در حالی است که «الهام علی‌اف» رئیس‌جمهور آذربایجان، در اکتبر سال گذشته پیشنهاد برگزاری رزمایش‌های نظامی مشترک سازمان کشور‌های ترک را در سال ۲۰۲۶ داده بود.

حتی حامیان سرسخت ایده موسوم به «جهان ترک» نیز اعتراف می‌کنند که سهم تجارت با شرکای این سازمان از کل تجارت خارجی آنها بسیار پایین‌ و کمتر از ۱۰ درصد است. این در حالی است که تا ۹۰ درصد تجارت ترکیه با کشور‌های غرب و چین است. بنابراین، آنکارا با تکیه بر «قدرت نرم»، پروژه‌های فرهنگی-آموزشی و همکاری‌های اقتصادی بر روی چشم‌انداز بلندمدت سرمایه‌گذاری می‌کند.

با این وجود قزاقستان ضمن تقویت روابط سودمند متقابل با ترکیه، قصد ندارد از سیاست خارجی متوازن خود دست بکشد و جایگزینی برای آن وجود نخواهد داشت.

انتهای پیام/ ۹۹۹