امام هادی (ع) پیشوای جهاد تبیین

به گزارش گروه فرهنگ دفاع‌پرس، روز پانزدهم ذی‌الحجه مصادف است با ولادت با سعادت هادی علیه‌السلام، اسم شریف آن حضرت علی بود و کنیه ایشان ابو الحسن و مشهورترین القاب آن جناب نقی و هادی بود. آن جناب را نجیب و مرتضی و عالم و فقیه و امین و مؤتمن و طیب و متوکل و عسکری نیز می‌گفتند. چون شهر سامرا را برای لشکر بنی‌عباس بنا کردند و آن را عسکر می‌گفتند به همین دلیل و امام علی نقی و امام حسن را به سبب اقامت در این شهر عسکری می‌نامیدند. سال ولادت آن حضرت دویست و دوازدهم هجری بود که جمعی از علما سال دویست و چهاردهم را نیز ذکر کرده‌اند و مکان ولادت آن حضرت مکانی است در حوالی مدینه طیبه که آن را صریا می‌نامند.

آن حضرت ۱۳ سال اول امامت خود را در آن شهر سپری نمود و ضمن بهره‌رسانی معنوی و علمی به شیعیان به امور آنان رسیدگی می‌کردند تا این که متوکل خلیفه وقت که در دشمنی با ائمه اطهار (ع) مشهور بود، به خاطر هراسی که از نفوذ و محبوبیت امام در جامعه داشت، ایشان را از میدنه به سامرا فراخواند، زیرا احساس می‌کرد که باید امام را از نزدیک تحت نظر بگیرد. پس از آمدن امام به سامرا، اگرچه ایشان ظاهرا آزاد بود، اما متوکل منزل‌شان را طوری انتخاب کرده بود که همواره تحت نظر باشند. او به طور مرتب دستور تفتیش منزل ایشان را صادر می‌کرد و تمام دیدار‌ها و رفت‌وآمد‌ها توسط نیرو‌های حکومتی کنترل می‌شد.

متوکل جو بسیار خفقان‌آمیزی را بر جامعه حکمفرما کرده بود و سخت‌گیری و فشار زیادی را بر شیعیان اعمال می‌کرد. همچنین علویان را در محاصره اقتصادی قرار داده بود. به شاعران درباری مال فراوانی می‌داد تا در اشعار خود به ائمه (ع) بی‌احترامی کنند و اکثر سادات جلیل‌القدر آن زمان را دستگیر و زندانی کرده بود. از هولناک‌ترین اقدامات او در دوره حکومتش، انهدام و تخریب مرقد امام حسین (ع) بود.

اوضاع معیشتی مردم و خصوصا علویان در زمان خلفای عباسی مخصوصا متوکل و بقیه خلفای هم عصر امام هادی (ع)، بسیار دشوار بود، زیرا آنان بیت‌المال مسلمین را صرف خوشگذرانی‌هایی می‌کردند که به گواهی تاریخ، هزینه‌های مربوط به آنها بی‌سابقه بوده است.

امام هادی (ع) با این که شدیدا تحت نظر بود، اما از پای ننشست و فعالیت‌های خود را به شیوه‌ای مطابق اوضاع زمان خویش به پیش برد. از مهمترین فعالیت‌های ایشان این بود که به مردم از راه‌های گوناگون آگاهی داده و منصب امامت و مقام علمی خود را در طی سخنان خویش و در مناظرات و پرسش و پاسخ‌های علمی، آشکار کرده و تثبیت کنند. همچنین عدم مشروعیت حکومت بنی‌عباس را تبیین می‌کردند.

یکی دیگر از محور‌های فعالیت امام، آماده کردن مردم و شیعیان نسبت به غیبت حضرت مهدی (عج) بود. البته ایشان با نهایت احتیاط و جلوگیری از حساس شدن حکومت، این موضوع را به طور سربسته در ضمن سخنان خویش ذکر می‌فرمودند. در حکومت بنی‌عبای از طرف خلفا به مسائل علمی و فرهنگی تمایل نشان داده می‌شد. در این زمان بسیاری از کتب سایر ملل به عربی ترجمه شد و همین امر موجب شد افکار مردم و اوضاع علمی جامعه متحول شود. 

همچنین مکاتب کلامی مانند اشاعره و معتزله رونق گرفته بود و شبهاتی مانند جسمیت خداوند، جبرگرایی مطلق یا اختیار مطلق، حادث یا قدیم بودن قرآن و... مطرح می‌شد که موضع‌گیری امام هادی (ع) و پاسخ ایشان به چنین شبهاتی، اولا اصالت و حقانیت مواضع شیعه را نشان می‌داد و ثانیا مسلمین را از گرفتاری در دام چنین شبهاتی حفظ می‌کرد.

انتهای پیام/ 161