زیرساختهای روسیه زیر آتش بیامان کییف
گروه بینالملل دفاعپرس: ژوئن ۲۰۲۶ به ماهی سرنوشتساز برای جبهه جنوبی جنگ روسیه و اوکراین تبدیل شده است؛ آنچه تحلیلگران در طول شش ماه گذشته به عنوان تهدیدی فرضی مطرح میکردند، به واقعیت پیوسته است؛ سیستم پشتیبانی زمینی نیروهای روسی در جبهه جنوبی زیر فشار آتش بیوقفه نیروهای اوکراینی قرار گرفته است.
در پی حملات بیوقفه ارتش اوکراین، مسیر «نووروسیا» که «روستوف» را از طریق «ماریوپل»، «ملیتوپل» و «جانکوی» به «کریمه» متصل میکند، از یک بزرگراه راهبردی به منطقهای با ریسک بالا تبدیل شده است.
رویدادها در جبهه جنگ با سرعت پیش رفتند؛ در اوایل ژوئن ۲۰۲۶، پهپادهای اوکراینی حملات سریای به پل منطقه «چونگار» (نقطه کلیدی محل تلاقی مسیر نووروسیا با مرز استان خرسون و کریمه) انجام دادند.
بر اثر حملات متعدد ارتش اوکراین، سرانجام فرماندهی روسیه تردد کامیونهای نظامی را در کل مسیر «پی ۲۸۰» و «تاوریادا» در بخش «ماریوپل - بردیانسک - ملیتوپل - سیمفروپول» ممنوع اعلام کرد.
حملات ارتش اوکراین همچنین باعث انسداد یک ساعته پل کریمه شد، به دنبال آسیب به پل چونگار، گزارشهایی نیز از آسیب به گذرگاه «آرمیانسک»، یکی دیگر از «دروازههای» ورود به شبهجزیره منتشر شد.
بدین ترتیب، کریمه عملاً در انزوای حمل و نقلی قرار گرفته است؛ دالان زمینی مسدود یا همواره زیر تهدید حملات است، گذرگاه کشتیرانی در تنگه «کرچ» به عنوان تنها گزینه جایگزین نیز توان جبران حجم محمولههایی را که پیشتر از راه زمینی حمل میشدند، ندارد.
در عین حال، هنوز به پل کریمه حملهای نشده است؛ به اعتقاد تحلیلگران، این مسئله فقط به زمان بستگی دارد، اوکراین منتظر لحظهای است که از نظر تبلیغاتی و نظامی بیشترین سود را برای او داشته باشد.
مشکلات پشتیبانی نظامی روسیه تنها به جبهه جنوبی محدود نمیشود؛ اوکراین به طور پیوسته برد حملات خود را افزایش میدهد؛ چند روز بعد از حمله به پل چونگار، ولادیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین، از حمله موفق به تاسیسات نظامی شهر «چبوکساری» با موشکهای کروز بومی «فلامینگو» خبر داد.
این دومین حمله به این شهر در مدت تقریبا یک ماهه است. جغرافیای حملات از سوی اوکراین در حال گسترش است. در دومای دولتی روسیه، صداهایی بلند شده که خواستار خروج از «پارادایم عملیات ویژه نظامی» و ورود به «پارادایم جنگ بزرگ» هستند. حمله به مسکو دیگر یک احتمال به نظر نمیرسد.
ارتش روسیه امروز با چالشی همهجانبه روبروست؛ آنها نه تنها باید پیشروی کنند، بلکه باید از زیرساختهای پشتیبانی در گسترهای عظیم محافظت کنند.
تشدید حملات به «نووروسیا» عملاً نبرد در کریمه را به سطح «نبرد پشتیبانی» منتقل میکند. میتوان به جای یورش به شبهجزیره، آن را با قطع سوخت و مواد غذایی برای ۴ تا ۵ میلیون ساکن آن غیر قابل سکونت کرد.
روسیه چگونه میتواند با این چالشها مقابله کند؟ آیا ذخایری برای بازسازی پلها و حفاظت از مسیرها وجود دارد؟
این موضوعات با «ولاد شلپچنکو»، کارشناس نظامی، مورد بحث قرار گرفته است.
حمله به چبوکساری را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا میتوان آن را موفقیتی برای اوکراین دانست؟
درباره اصابت موشک «فلامینگو» به چبوکساری، هنوز برای اظهار نظر زود است. باید تا انتشار تصاویر ماهوارهای صبر کرد آن وقت همه چیز روشن میشود که چه چیزی اصابت کرده و چه چیزی اصابت نکرده است؛ اگر نیروهای مسلح اوکراین به موفقیت دست یافته باشند، تصاویر قطعاً منتشر خواهند شد؛ آنها هرگز چنین موفقیتی را مخفی نکرده و با کمال میل منتشر خواهند کرد.
اما بیتردید برای آنها و حامیانشان که از سال ۲۰۲۲ به دنبال راهی برای آغاز بمباران راهبردی یک قدرت هستهای بودند، حمله به چنین عمقی از خاک روسیه یک موفقیت است.
اوکراین در سال ۲۰۲۴ مشکل عدم توانایی در حمله به عمق خاک روسیه را حل کرد و از سال ۲۰۲۵ شاهد موج فزاینده حملات به پشت جبهه راهبردی روسیه با کارایی روزافزون هستیم، از این نظر، اوکراین به اهداف خود رسیدهاست.
از سوی روسیه همیشه انکار یا پنهانکاری در مورد چنین حوادثی وجود دارد؛ اعتقاد روسها بر این است که بحث در مورد این مسائل به دشمن کمک زیادی میکند، فیلمبرداری از محل اصابت پرتابههای دشمن با مجازات شدیدی همراه است، اما این که رهبری روسیه چگونه قصد دارد ماهوارههای آمریکایی را که ۱۲ تا ۱۵ بار در روز بر فراز هر نقطه از روسیه عبور میکنند، مجازات کند سوال جالبی است که من پاسخ آن را نمیدانم.
از سوی دیگر، موشک «فلامینگو» محصولی بسیار ابتدایی و ساخته شده با حداقل امکانات است و به همین دلیل، هرگز به دقت معروف نبوده است و این که این موشک چگونه به تاسیسات نظامی روسیه اصابت میکند سوال دیگری است که باید مطرح شود.
وضعیت حملات به کریدور زمینی کریمه را چگونه ارزیابی میکنید؟ این عامل تا چه اندازه برای روسیه خطرناک است؟
وضعیت برای روسیه بسیار دشوار و چالشبرانگیز است، اولاً، به این دلیل که اوکراین و اروپا تولید انبوه پهپادهای نسبتاً ارزان، اما مؤثر با برد عملیاتی بیش از ۱۰۰ کیلومتر را راهاندازی کرده است.
اوکراین از مدتها پیش از این پهپادها استفاده میکرد، اما اخیراً به طور انبوه روی آنها استارلینک نصب میکند، در نتیجه این پهپادها توسط جنگ الکترونیک روسیه سرکوب نمیشوند؛ ترکیب استارلینک و پهپاد انبوه به نقاط ضعف روسیه ضربه بسیار بدی زده است.
سامانههای پدافند هوایی روسیه برای مدت طولانی با تکیه بر سامانههای موشکی توسعه یافتهاند؛ حتی این که روسیه شروع به استفاده انبوه از پهپادهای انتحاری کرده است، باعث نشد که کسی در روسیه تصور کند اگر مسکو توانسته از پهپادهای ارزان قیمت برای ضربه به اوکراین استفاده کند چه چیزی مانع از آن میشود که کییف نیز از همان تاکتیک برای ضربه به دشمن استفاده نکند؟
برخی از تحلیلگران از سال ۲۰۲۲ در این باره هشدار دادهاند؛ عملاً مسکو سه سال فرصت داشت تا توپخانه ضد هوایی را توسعه داده و تولید گلولههایی با برد انفجار قابل کنترل را راهاندازی کند، در عوض، توان روسیه روی مدرنسازی پتانسیل موشکی و در درجه اول برای سامانههای «پانتسیر» هزینه شد.
نتیجه این شده که اوکراین پهپاد انبوه دارد، اما روسیه چنین وسیلهٔ انبوهی برای مقابله ندارد؛ نکته دوم این است که روسیه هنوز بر اساس قوانین زمان صلح اداره میشود. بنابراین هر توسعهدهندهٔ خصوصی پهپاد رهگیر، اگر بخواهد پهپاد خود را به یک کلاهک معمولی مجهز کند، به جرم اقدام تروریستی به زندان میفتد.
خود روسیه شرایطی را ایجاد کردهاست که توپچیهای ضد هوایی مسکو عملاً با اسباببازی میجنگند. نیروهای نظامی اوکراین سعی میکنند پهپادهای رهگیر را با ترقه از فروشگاه آتش بازی مجهز کنند تا احتمال انفجار را افزایش دهند.
چه عواملی مانع مبارزه مؤثر با پهپادها میشود؟
روسیه هنوز یک شاخهٔ مستقل از نیروهای مسلح که مسئول دفاع در برابر حملات هوایی باشد، ندارد. نیروهای پدافند هوایی بخشی از نیروهای هوافضا هستند و نیروهای هوافضا، ظاهراً تمایلی به وارد کردن هوانوردی «توربوپراپ» و «پیستونی» به سبک جنگ جهانی دوم ندارند، در حالی که در اوکراین چنین هواپیماهایی بسیار مؤثر ظاهر شدهاند.
اوکراینیها هواپیمای ترابری لهستانی را به «گانشیپ» تبدیل کردهاند؛ روی آن مسلسل و ایستگاه «اپتیک-الکترونیک» نصب میکنند و چند پهپاد رهگیر زیر بالها آویزان میکنند. این هواپیما به گشت هوایی میرود و به سادگی کاروانهای پهپادی ما را از فاصله ایمن و بدون هیچگونه خطری گلولهباران میکند.
روسیه برای رهگیری از بالگرد استفاده میکند. گرچه بالگرد نیز یک گزینه عملیاتی است، اما مبارزه با پهپادها به مؤثرترین روش ممکن انجام نمیشود. روسیه علاوه بر توسعه توپخانه ضدهوایی با برد انفجار برنامهریزی شده، نیاز فوری به ساختن پهپاد با گلوله ساچمهای یا مسلسل کالیبر کوچک دارد، در این صورت است که هزینه رهگیری پهپادهای اوکراینی پایین خواهد آمد.
در آن صورت است که روسیه در نبرد اقتصادی با اوکراین پیروز خواهد شد، چنین ایدهای در سال ۲۰۱۹ توسط دانشجویان مؤسسه هوانوردی مسکو ساخته شد؛ بعدها و در سال ۲۰۲۴ روسیه سعی کرد آن ایده را به تولید انبوه رسانده و یک نام پر طمطراق نیز روی آن گذاشت، اما هیچ خبری مبنی بر تولید و استفاده از این سلاح نشده است، در حالی که این سلاح اکنون میتوانست جان انسانهای بیشمار و میلیاردها روبل را نجات دهد.
اوکراین به نقطه ضعف روسیه ضربه زده است؛ کندی ذهن، بیصلاحیتی و باقی ماندن در گذشته نقاط ضعف روسیه هستند که اوکراین با استفاده از آنها در حال ضربه زدن به این کشور است.
اوضاع عملیاتی در کریدور زمینی کریمه در حال حاضر چگونه است؟
مشکل این است که نیروهای مسلح اوکراین به طور فعال پهپادهای برد عملیاتی را توسعه میدهند، پهپادهای اوکراین، پهپادهای کوچکی هستند که سرنگون کردن آنها با ابزار موجود بسیار دشوار و کم اثر است، اما در نقطه مقابل همان پهپادها با تعداد زیاد تولید میشوند.
از سوی دیگر در جنوب جبهه جنگ، جغرافیا به گونهای است که دیگر نمیتوان مسیرهای تأمین را دور زد یا جابجا کرد.
اوکراین با حملات متعدد به پل چونگار، دورترین مسیر ورود به کریمه را حذف و جریان حمل و نقل روسیه را به سمت «آرمیانسک» و «پرهکوپ» هدایت میکند؛ از پرهکوپ تا آن بخش از استان «خرسون» که هنوز در تصرف اوکراینیهاست، کمتر از ۸۰ کیلومتر فاصله است، بنابراین با مسدود کردن راه عبور از چونگار، اوکراین میتواند وسایل نقلیه روسیه را که به پرهکوپ و آرمیانسک نزدیک میشوند، مؤثرتر منهدم کند.
اگر اوکراین موفق شود تردد در دالان زمینی را غیرممکن کند، گذرگاه کشتیرانی و پل کریمه برای روسیه باقی میماند؛ به محض اینکه کامیونها از روی پل عبور کنند، اوکراین دوباره سعی خواهد کرد حمله به پل را تکرار کند، این وضعیتی با پتانسیل وخامت بسیار جدی است.
در پرتو این حملات، بحث فعالی درباره تلاش دوبارهٔ نیروهای مسلح اوکراین برای پیاده کردن نیرو در کریمه یا تکرار ضدحمله ناموفق ۲۰۲۳ وجود دارد. ارزیابی شما از این گمانهزنیها چیست؟
من انتظار پیادهسازی گسترده نیروی پیادهنظام را ندارم. این امر برای اوکراین عواقب بلندمدتی خواهد داشت، زیرا تأمین پشتیبانی برای آنها با مشکل مواجه میشود.
البته ممکن است که اوکراین دست به کار جدیدی بزند، یک گروه ویژه را پیاده کند، وارد یک شهر ساحلی شود، تعدادی از نیروهای روسی را به اسارت بگیرد و از اسرا برای رسیدن به اهداف سیاسی خود استفاده کند.
من چنین یورشی را بعید نمیدانم، اما یک کارزار گسترده مشابه عملیات در استان «کورسک» را انتظار ندارم. پیادهکردن نیروی نظامی در خاک روسیه یک مسئله است و پشتیبانی مناسب از آن نیروها مسئله دیگری است؛ بنابراین گرچه نمیتوان ضدحمله را رد کرد، اما در مورد آن تردیدهای جدی وجود دارد.
اگر اوکراین سعی کند حمله کند، به نیروهای نظامی روسیه که در حال پیشروی هستند، نیروهای نظامی بسیار قدرتمندی از روسیه در شرق و مرکز جبهه جنگ وجود دارد که قادر بر وارد کردن تلفات بسیار سنگینی بر نیروهای اوکراینی است؛ توازن قوا به هیچ وجه نشان نمیدهد که اوکراین توانایی حمله به نیروهای روسی را داشته باشد.
اوکراین تنها حملات دوربرد انجام میدهد، بر روی جادهها مینریزی میکند و تلاش میکند ارتباط جبهههای نبرد با یکدیگر را قطع کند. از سوی دیگر در تلاش برای قطع ارتباط روسیه با شبه جزیره کریمه هستند. در این شبه جزیره ۴ تا ۵ میلیون نفر زندگی میکنند که نیاز به غذا، آب و سوخت دارند. کریمه به طور مداوم در حال تحلیل رفتن است و باید دائماً از نظر مواد غذایی و سوخت تأمین شود.
اگر اوکراین مسیرهای ورودی را مسدود کند، بدون احتیاج به هیچ حملهای روسیه دچار مشکل خواهد شد؛ من به علت عدم توازن قوا در آینده نزدیک انتظار ضدحمله ندارم، اما اگر آنها سعی کنند حمله کنند، مانند زمستان سال گذشته نبردی خونبار رخ خواهد داد و مانند همان نبرد به هیچ نتیجهای نخواهند رسید. بنابراین نگرانی روسیه از نبرد زمینی بیاساس است، روسیه باید از قطع ارتباط جبهههای جنگ نگران باشد.
انتهای پیام/ ۹۹۹
