نمایش «زار» به آیین بومی ایران پرداخته است/ تئاتر رسالت فرهنگی دارد

به گزارش خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع‌پرس، نشست خبری نمایش «زار» با حضور عرفان زارعی کارگردان اثر، حسام محمودآبادی، سالار میرکریمی، احسان شیخی، آیه زارع‌نژاد و جمعی از عوامل این نمایش امروز (یک‌شنبه) در موسسه رسانه سنتر برگزار شد.

عرفان زارعی در این نشست با بیان اینکه نمایش «زار» حاصل سال‌ها پژوهش و تلاش یک گروه ۴۰ نفره است، اظهار داشت: دغدغه اصلی ما پرداختن به فرهنگ و آیین‌های جنوب ایران بود. در جریان تحقیقات و سفر‌های میدانی به مناطق جنوبی کشور با آیین «زار» و افرادی که درگیر این باور و سنت بودند از نزدیک آشنا شدیم و همین موضوع زمینه شکل‌گیری داستان نمایش را فراهم کرد.

وی افزود: یکی از ویژگی‌های آیین زار توجه به گذشته و زمان‌هایی است که انسان در آن حضور نداشته است. روایت نمایش نیز از همین نگاه شکل گرفت و تلاش کردیم با زبانی هنری بخشی از فرهنگ بومی جنوب را به مخاطبان معرفی کنیم.

کارگردان نمایش «زار» با اشاره به اجرای این اثر در جشنواره تئاتر فجر گفت: این نمایش در ابتدا به‌صورت یک تجربه کاملاً تعاملی طراحی شده بود و مخاطبان در فضای بازسازی‌شده یک روستا حرکت می‌کردند، اما به دلیل محدودیت‌های اجرایی و هزینه‌های سنگین، تصمیم گرفتیم آن را در قالب یک اجرای صحنه‌ای روی صحنه ببریم.

زارعی مهم‌ترین چالش تولید این اثر را مسائل مالی دانست و عنوان کرد: تولید یک نمایش حرفه‌ای امروز با هزینه‌های سنگینی همراه است. با وجود این مشکلات تلاش کردیم اجرای اثر متوقف نشود و خوشبختانه استقبال مخاطبان نیز فراتر از انتظار بود؛ به‌گونه‌ای که سه شب نخست اجرا به طور کامل با فروش همه بلیت‌ها همراه شد.

وی ادامه داد: هدف ما صرفاً اجرای یک نمایش نبود، بلکه می‌خواستیم چرخه فرهنگی تئاتر فعال بماند و هنرمندان بتوانند در شرایط دشوار نیز به فعالیت خود ادامه دهند.

کارگردان «زار» درباره ویژگی‌های هنری این اثر نیز گفت: در این نمایش از بیش از ۱۳ ساز جنوبی استفاده شده و تمامی صدا‌ها به‌صورت زنده اجرا می‌شوند. صدای دریا، موسیقی و دیگر عناصر صوتی بخشی از فضای زنده نمایش را تشکیل می‌دهند.

وی درباره طراحی صحنه توضیح داد: دکور نمایش در سه بخش اسکله، کشتی و خانه طراحی شده و هر یک از این عناصر نقش مهمی در پیشبرد روایت دارند. در واقع بدون این طراحی صحنه، شکل‌گیری فضای مورد نظر نمایش امکان‌پذیر نبود.

حسام محمودآبادی نیز با اشاره به دشواری‌های تولید این اثر نمایشی گفت: از ابتدا به دنبال سودآوری نبودیم و تنها تلاش داشتیم هزینه‌های تولید بازگردد. با وجود مشکلات متعدد مالی، اعضای گروه با همدلی و همراهی مسیر تولید را ادامه دادند.

وی افزود: هزینه‌های مربوط به تمرین، طراحی صحنه، گریم و اجاره سالن بسیار سنگین بود، اما مجموعه عوامل با روحیه همکاری و مسئولیت‌پذیری اجازه ندادند پروژه متوقف شود.

سالار میرکریمی، بازیگر نمایش «زار»، نیز این اثر را آیینه‌ای در برابر مخاطب توصیف کرد و گفت: تماشاگر در طول نمایش می‌تواند بخشی از خود را در شخصیت‌ها و اتفاقات داستان ببیند. نقش «اسد» برای من تجربه‌ای متفاوت و چالش‌برانگیز بود و حضور در این پروژه را بیش از آنکه یک فعالیت اقتصادی بدانم، ادای دین به هنر تئاتر می‌دانم.

وی با اشاره به توجه گروه به جزئیات فرهنگی جنوب کشور افزود: تلاش کردیم لهجه‌ها، رفتار‌ها و فضای زندگی مردم جنوب به شکلی واقعی بازآفرینی شود تا مخاطبان بومی نیز ارتباط درستی با اثر برقرار کنند.

احسان شیخی، دیگر بازیگر این نمایش، نیز با تأکید بر اهمیت استمرار فعالیت‌های نمایشی اظهار داشت: تئاتر یک ضرورت فرهنگی است و در هر شرایطی باید زنده بماند. نقش «ناخدا جلال» به دلیل ویژگی‌های شخصیتی و استفاده از زبان عربی، یکی از دشوارترین تجربه‌های بازیگری من بود.

آیه زارع‌نژاد نیز درباره ایفای نقش «مریم» گفت: این شخصیت به دلیل لکنت زبان، لهجه جنوبی و برخی دیالوگ‌های عربی نیازمند تمرین‌های فراوان بود و برای اجرای صحیح آن از مشورت دوستان عرب‌زبان بهره بردیم.

در بخش دیگری از نشست، زارعی با اشاره به حضور هنرمندان موسیقی در این پروژه بیان کرد: ما آهنگساز مشخصی برای اثر نداشتیم و جمعی از هنرمندان موسیقی را گرد هم آوردیم که امروز به یک گروه حرفه‌ای تبدیل شده‌اند و بخش مهمی از هویت نمایش را شکل داده‌اند.

میرکریمی نیز از حضور گروه‌های مختلف اجرایی در نمایش خبر داد و گفت: بخشی از اجرا بر عهده گروه‌های فرم و حرکت است. همچنین گروهی از هنرمندان کوتاه‌قامت برای نخستین بار حضور در یک اثر نمایشی را تجربه می‌کنند. این عزیزان سال‌ها در حوزه‌های دیگر فعالیت داشته‌اند و حضورشان به غنای اجرایی نمایش کمک کرده است.

کارگردان نمایش «زار» در پایان از برنامه‌ریزی برای اجرای این اثر در دیگر شهر‌های کشور و همچنین خارج از ایران خبر داد و گفت: درخواست‌هایی از چند استان برای اجرای نمایش دریافت کرده‌ایم و مذاکراتی نیز برای حضور در برخی رویداد‌های بین‌المللی از جمله در کشور برزیل انجام شده است.

وی خاطرنشان کرد: فضای نمایش بیش از هر چیز به فرهنگ و آیین‌های بوشهر نزدیک است و بسیاری از عناصر زبانی و بصری اثر نیز از همین منطقه الهام گرفته شده‌اند. اجرای «زار» تا پایان هفته ادامه خواهد داشت و پس از وقفه‌ای کوتاه در ایام محرم، بار دیگر روی صحنه خواهد رفت.

انتهای پیام/ 121