سامانه «مجید»؛ سکوی سیار مرگ برای هواگردهای متخاصم

گروه دفاعی امنیتی دفاع‌پرس- مهدی شهرودی؛ با تغییر ماهیت تهدیدات هوایی و ورود تجهیزات نامتقارنی، چون پهپاد‌های انتحاری و موشک‌های کروز ارتفاع پایین، دکترین دفاعی نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز متحول شده است. در دکترین نوین پدافندی، تهدیدات لزوماً از آسمان بلند و توسط جنگنده‌های رهگیر رخنه نمی‌کنند، بلکه این تهدیدات کوچک، چابک و ارزان‌قیمت هستند که سپر دفاعی را با چالش مواجه می‌کنند؛ در این میان، صنعت دفاعی کشور با تکیه بر تجربیات گذشته و ضرورت خودکفایی، اقدام به طراحی و تولید سامانه‌هایی کرده که مشخصاً برای مقابله با این تهدیدات نوظهور بهینه شده‌اند. یکی از پیشرفته‌ترین دستاورد‌های بومی در این عرصه، سامانه پدافند هوایی کوتاه‌برد «مجید» است که توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح تولید شده و حالا به‌عنوان سامانه‌ای چابک، مستقل و کارآمد در خط مقدم حفاظت هوایی کشور جای گرفته است.

در میان انبوه سامانه‌های بومی ایران، این شکارچی چابک، اما مرگبار طراحی شده است تا حفره امنیتی ارتفاع پست را برای همیشه مسدود کند. سامانه مجید یکی از جدیدترین دستاورد‌های پدافند هوایی ارتش و سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع، یک سامانه دفاع نقطه‌ای است که برای درگیری در برد کمتر از ۱۰ کیلومتر و ارتفاع پروازی پست و بسیار پست طراحی شده است. این سامانه الکترواپتیکی که روی چرخ خودرو‌های تاکتیکی ارتش نشسته، وظیفه خطیر مقابله با ریزپرنده‌ها، کروز‌های سبک و مهمات سرگردان را بر عهده دارد. برخلاف بسیاری از سامانه‌های کلاسیک که با رادار فعال به شکار می‌پردازند، ویژگی منحصر‌به‌فرد «مجید» در انفعال کامل راداری آن است.

در دکترین نوین پدافندی، تهدیدات لزوماً از آسمان بلند و توسط جنگنده‌های رهگیر رخنه نمی‌کنند، بلکه این تهدیدات کوچک، چابک و ارزانقیمت هستند که سپر دفاعی را با چالش مواجه می‌کنند. در میان انبوه سامانه‌های بومی ایران، یک شکارچی چابک، اما مرگبار به نام سامانه پدافندی «مجید» طراحی شده است تا حفره امنیتی ارتفاع پست را برای همیشه مسدود کند. این سامانه الکترواپتیکی که روی خودرو‌های تاکتیکی ارتش تعبیه شده است، وظیفه خطیر مقابله با ریزپرنده‌ها، کروز‌های سبک و مهمات سرگردان را بر عهده دارد.

این سامانه از یک سکوی پیشرفته ردیابی الکترواپتیکی شامل دوربین‌های حرارتی و تصویری با زوم بالا و لیزر مسافت یاب بهره می‌برد. این فناوری به خدمه اجازه می‌دهد که بدون ارسال حتی یک موج الکترومغناطیس، اهداف را کشف، رهگیری و منهدم کنند. این قابلیت، سامانه را در برابر موشک‌های ضد رادار کاملاً ایمن ساخته و شانس نفوذ پهپاد‌های شناسایی دشمن را به صفر می‌رساند.

سامانه مجید معمولاً با غلافی از ۴ تا ۸ موشک دوش‌پرتاب ارتقایافته احتمالاً از خانواده میثاق یا شلمچه با جستجوگر حرارتی پیشرفته مسلح می‌شود. این موشک‌ها از فناوری آتش و فراموشی پشتیبانی می‌کنند؛ بدین معنی که به محض قفل حرارتی بر روی هدف مانند موتور گرم پهپاد انتحاری، موشک شلیک شده و سامانه می‌تواند بلافاصله درگیر هدف بعدی شود. برد درگیری این موشک‌ها در حالت ایده‌آل بین ۵ تا ۸ کیلومتر گزارش شده است.

این سامانه بر اساس نیاز میدان نبرد مدرن، بر روی شاسی خودرو‌های تاکتیکی سبک عمدتاً ارس ۲ یا خودرو‌های مشابه نصب می‌شود. این تحرک بالا به یگان‌های پدافندی اجازه می‌دهد تا در کمین‌گاه‌های کوهستانی و بیابانی مستقر شده و بلافاصله پس از شلیک، تغییر موضع دهند تا از حملات تلافی‌جویانه مصون بمانند. وزن کم و ابعاد مناسب آن، قابلیت حمل توسط هواپیما‌های ترابری C-۱۳۰ را نیز فراهم کرده است.

فرماندهان نیروی پدافند هوایی ارتش، همواره از سامانه «مجید» به‌عنوان حلقه مفقوده دفاع لایه‌ای یاد کرده‌اند. در همین زمینه امیر «علیرضا صباحی‌فرد» فرمانده سابق نیروی پدافند هوایی ارتش گفته است: در نبرد‌های آینده، تهدید اصلی از بمب افکن‌های بزرگ به سوی انبوه ریزپرنده‌ها و حملات اشباع شده تغییر کرده است. سامانه «مجید» پاسخ بومی ما به این تهدیدات ماکرو و میکرو است و به عنوان حلقه مفقوده دفاع لایه‌ای عمل می‌کند.

سامانه مجید یک شکارچی خاموش است که هیچ موج راداری ساطع نمی‌کند؛ در نتیجه دشمن قادر به شنود سیگنال یا هدف‌گیری ضد رادار آن نیست و در تاریکی مطلق فرو می‌رود. این سامانه سیار بوده و در کمتر از چند دقیقه روی چهار چرخ مستقر می‌شود، روی هدف با چشمان الکترواپتیکی قفل کرده و با موشک حرارتی، آن را منهدم می‌کند و سپس فوراً تغییر موضع می‌دهد؛ بدون آنکه دشمن فرصت ردیابی مختصات شلیک را بیابد.

با تکیه بر توان متخصصان جوان، این لایه پنهان پدافندی، پهپاد‌های جاسوسی و انتحاری دشمن را پیش از رسیدن به مناطق حیاتی، در سکوتی محض غافلگیر و منهدم می‌کند.

همچنین امیر «محمدرضا آشتیانی» وزیر اسبق دفاع در این زمینه می‌گوید: امروز جمهوری اسلامی ایران در زمره پنج کشور برتر سازنده سامانه‌های پدافند ارتفاع پست الکترواپتیکی قرار دارد. سامانه «مجید» صرفاً یک موشک‌انداز نیست؛ این سامانه یک شبکه یکپارچه از دیده‌بانی هوشمند است که در کنار سامانه‌های راداری، آسمان را به جهنمی برای ریزپرنده‌های مهاجم تبدیل کرده است. پیام ما به تهدیدکنندگان این است که از فراز آسمان ایران، هیچ بال کوچکی امن نخواهد ماند.

سامانه پدافندی «مجید» صرفاً یک دستاورد سخت‌افزاری نیست، بلکه تجلی یک تغییر یک الگو در نگاه فرماندهان ایرانی به تهدیدات ناهمتراز است. سامانه مذکور با ترکیب چشم‌های الکترواپتیکی، گوش‌های ناشنوا در برابر رادار و پا‌های چابک بر روی تاکتیک هوایی، ضریب اطمینان دفاع هوایی را در لایه فراموش شده ارتفاع پست به‌شدت افزایش داده است. این سامانه امروز به‌عنوان یکی از ارکان اصلی تأمین امنیت تأسیسات هسته‌ای، مراکز فرماندهی و کاروان‌های متحرک عملیاتی در آماده‌باش کامل به سر می‌برد و نفوذناپذیری آسمان ایران را نه در باند‌های راداری، بلکه در سکوت مطلق طیف مادون قرمز فریاد می‌زند.

سامانه «مجید» همچنین فراتر از یک محصول نظامی، نمادی از بلوغ صنایع دفاعی ایران در تبدیل تجربیات میدانی به راه‌حل‌های بومی و کارآمد است. با نگاه به آینده و استمرار برنامه‌های ارتقاء، انتظار می‌رود که نسل‌های بعدی این سامانه با قابلیت‌های پیشرفته‌تر، همچنان نقشی حیاتی در حفظ بازدارندگی و تأمین امنیت آسمان ایران ایفا کنند.

انتهای پیام/ 271