شهادت امام سجاد (ع) اوج کینه بنیامیه علیه اهل بیت پیامبر (ع)
به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاعپرس، امام علی بن حسین (ع) مشهور به سجاد و زینالعابدین امام چهارم شیعیان است که به مدت ۳۴ سال امامت شیعیان را بر عهده داشت و در محرم سال ۹۵ هجری به دست ولید بن عبدالملک به شهادت رسید. در بیشتر منابع روایی و حدیثی مادر امام سجاد (ع) را از نسل پادشاهان ایران و دختر یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی روایت کردهاند. نام مادر امام سجاد (ع) در کتب مختلف تاریخی، متفاوت است؛ ولی مشهورترین نام برای ایشان شهربانو است.
امام سجاد (ع) و قیام کربلا
پس از آنکه مردم کوفه از امام حسین (ع) برای آمدن به این شهر دعوت کردند، آن حضرت به همراه اصحاب و خانواده خویش راهی کوفه شدند. در میان راه، امام سجاد (ع) گرفتار بیماری و تب شدید شدند به گونهای که در روز عاشورا قادر به ایستادن بر روی پاهای خویش نبودند. با وجود وخامت حال امام سجاد، اما ایشان از طریق عمه بزرگوار خویش حضرت زینب (س) و دیگر افراد از اتفاقاتی که در آن روز میافتاد، باخبر میشدند.
زمانی که تمام اصحاب امام حسین (ع) به شهادت رسیدند و امام برای آخرین بار با سپاه عمر بن سعد اتمام حجت کردند و فریاد «هل من ناصر ینصرنى؟» را سر دادند و گفتند «آیا کسى هست که از حرم رسول خدا (ص) دفاع کند؟ و آیا کسى هست که خداى یکتا را بپرستد و از خدا بترسد و به ما کمک کند؟ و آیا کسى هست که به خاطر خدا ما را یارى نماید؟»، امام زینالعابدین (ع) صداى استغاثه شورانگیز پدر بزرگوارشان را که شنیدند، از بستر بیمارى برخاستتند و با وجود بیمارى شدیدى که داشتند به عصا تکیه داده تا به یارى پدرش بشتابند. زمانی که امام حسین (ع) چشمشان به فرزند بیمارش افتاد، فریاد برآوردند «خواهرم مگذار پسرم به میدان بیاید، مبادا که زمین از نسل آل محمد (ص) خالى شود.»
این بود که عمه ایشان مبادرت کرده و حضرت سجاد را به بسترشان بازگرداندند.
وقایع پس از شهادت پدر
پس از آنکه امام حسین (ع) به شهادت رسیدند، سپاهیان کوفی به سمت خیام حرم حملهور شدند و دست به غارت و آتش زدن خیمهها کردند. مطابق با نقلی شمر بن ذیالجوشن خواست امام سجاد (ع) را بکشد، اما حضرت زینب (س)، چون از قصد شمر و یارانش مطلع شد فرمود: «او هرگز کشته نمى شود مگر آنکه من کشته شوم» آنان نیز به ناچار دست از او کشیدند.
امام سجاد و دوران اسارت
عمر سعد پس از دفن اجساد سپاهیانش، نزدیک ظهر روز یازدهم دستور حرکت به سوى کوفه را صادر کرد. با این دستور زنان و دختران و کودکان حرم حسینى را بر شتران بدون جهاز سوار کردند و همانند اسیران بلاد کفر به سوى کوفه حرکت دادند. نوشتهاند هنگام بردن اسیران از کربلا به کوفه، بر گردن علی بن الحسین (ع) غل و جامعه نهادند و، چون بیمار بود و نمیتوانست خود را بر پشت شتر نگاه دارد، هر دو پای او را بر شکم شتر بستند.
جذلم بن بشیر مى گوید: در سال (۶۱ هجرى) موقع آمدن على بن حسین از کربلا به کوفه، من وارد کوفه شدم، دیدم به همراه آن حضرت بانوانى هستند در حالى که سپاهیان یزید اطراف ایشان را گرفتهاند و مردم کوفه براى تماشاى آنها از خانهها بیرون شدهاند و آنان بر شتران بىجهاز سوارند، زنان کوفه از مشاهده آن منظره به گریه درآمدند و ناله و شیون سر دادند، على بن حسین را دیدم که از رنج بیمارى لاغر شده در حالى که غل به گردن داشت و دستهاى مبارکش را به گردنش بسته بودند او با صداى ضعیفى فرمود: «اگر این مردم به حال ما گریه مىکنند و به خاطر ما نوحهسرایى مىکنند، پس چه کسى ما را کشته است؟!»
پس از مدتی تودههاى مردم اطراف امام زینالعابدین (ع) حلقه زدند. امام تصمیم گرفتند تا از این فرصت استفاده کرده و با ایراد خطبهای، آنها را متوجه جرم بزرگى که مرتکب شده و جنایتى که نسبت به خود و تمام امت اسلامى رواداشتهاند، بکنند. به همین دلیل خطبهای بیان فرمودند. پس از بیان خطبه در میان مردم کوفه، امام سجاد (ع) به همراه حرم اهل وارد کاخ ابن زیاد شدند.
پس از آنکه امام سجاد (ع) و اهل بیت پیامبر (ص) چند روزی را در کوفه گذراندند، به دستور ابن زیاد، کاروان اسرا به همراه راهی دمشق، پایتخت خلافت امویان شدند. ورود اهل بیت امام حسین (ع) به شام با سختیهای طاقت فرسایی همراه بود. زمانی که از امام سجاد (ع) پرسیده شد سختترین مصائب شما در سفر کربلا کجا بود؟ در پاسخ حضرت سه بار فرمود: (الشام الشام الشام). پس از آنکه کاروان اسرا وارد شهر دمشق شدند، آنان را در خرابهای از خرابههای شام اسکان دادند و فردای آن روز اهل بیت امام حسین (ع) را در مجلس یزید حاضر کردند.
در آنجا نیز زنان اهل بیت و امام سجاد (ع) به دفاع از قیام کربلا پرداختند. سپس امام زینالعابدین (ع) در مسجد جامع اموی با بیان خطبهای در میان مردم شام، یزید و امویان را رسوا کردند. پس از این رسوایی، یزید رویکرد رفتاری خویش را با اهل بیت پیامبر (ع) تغییر داد و تصمیم به دلجویی از آنان گرفت و پس از مدتی ایشان را به مدینه بازگرداند.
خلفای معاصر امام سجاد
امام زینالعابدین (ع) پس از شهادت پدرشان به مقام امامت نایل آمد و به مدت ۴۳ سال عهدهدار مقام عظیم ولایت و امامت شیعیان بود. دوران امامت ایشان با زمامداری یزید بن معاویه؛ معاویه بن یزید؛ عبدالله بن زبیر از زبیریان؛ مروان بن حکم؛ عبدالملک بن مروان؛ ولید بن عبدالملک از بنیامیه مصادف بود.
سالهای ابتدایی امامت حضرت زینالعابدین (ع)، سالهای پرالتهابی بود و در مناطقی، چون حجاز و عراق شورشهای بسیاری به وقوع پیوست. به گونهای که پس از مرگ یزید، حتی بین خود امویان نیز بر سر خلافت اختلاف افتاده بود. با توجه به سوابق مناسبات علویان و امویان، امام سجاد (ع) مورد سوءظن شدید امویان بود و کوچکترین حرکتى از ناحیه امام، عواقب وخیمى داشت که طبعا در نظر امام ارزش دست زدن به این اقدامات را نداشته است. مهمترین اصل دینى ـ سیاسى که امام با استفاده از آن روزگار سیاسى خود را مى گذراند، تقیه بود.
در روایتى آمده است که کسى بر امام وارد شد و پرسید: چگونه روزگار را مىگذرانید؟
امام در پاسخ فرمودند: «روزگار را به گونهاى مى گذرانیم که در میان قوم خویش همچون بنى اسرائیل در میان آل فرعون هستیم. فرزندان ما را مى کشند و زنان را به کنیزى مىبردند. مردم با دشنام دادن به بزرگ و سید ما، به دشمنان ما تقرب مىجویند. اگر قریش با داشتن محمد (ص) بر سایر اعراب فخر مى کند و اگر عربها به دلیل داشتن محمد (ص) بر عجم فخر مى کنند و آنها نیز چنین فضیلتى را براى عربها و قریش پذیرفتهاند، ما اهل بیت (ع) مىباید بر قریش برترى داشته و فخر کنیم؛ زیرا محمد (ص) از میان ما اهل بیت (ع) است. اما آنان حق ما را گرفته و هیچ حقى براى ما نمى شناسند.»
شهادت امام سجاد (ع)
مورخین درباره قاتل امام زینالعابدین (ع) با هم اختلاف دارند. بعضی معتقدند امام به دست ولید بن عبدالملک و برخی دیگر معتقدند به دست هشام بن عبدالملک که برادر خلیفه بود مسموم شد؛ اما به هر حال، او نیز نمیتوانست بدون اجازه ولید، مرتکب قتل امام شود. در مورد تاریخ شهادت امام زینالعابدین (ع) نیز گرچه تمامی مورخان و سیرهنگاران اتفاق دارند که این واقعه در ماه محرم واقع شد، ولی در تعیین روز و سال وقوع آن اتفاق نظر و دیدگاه واحدی وجود ندارد. برخی از آنان، روز دوازدهم محرم، برخی هیجدهم محرم و برخی دیگر بیست و پنجم محرم را روز شهادتش میدانند. همچنین درباره سال شهادتش با این که اکثر مورخان، سال ۹۵ را ذکر کردهاند، برخی سال ۹۴ قمری را نیز بیان کردهاند.
امام سجاد (ع) در قبرستان بقیع در کنار قبر مطهر عمویش امام حسن (ع) به خاک سپرده شد.
انتهای پیام/ 121
