تشییعی به وسعت یک ملت

به گزارش دفاع‌پرس از کرمانشاه، «مجتبی جنگلی‌نیا» فعال رسانه در یاداشتی نوشته است؛ در تاریخ ملت‌ها، برخی رخدادها تنها یک مراسم یا یک اجتماع نیستند، بلکه به نقطه‌ای تعیین‌کننده در حافظه تاریخی یک ملت تبدیل می‌شوند؛ آئین‌هایی که نه با شمار حاضران، بلکه با عمق پیام، وحدت اجتماعی و تأثیر راهبردی خود در معادلات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی سنجیده می‌شوند و آثار آن‌ها سال‌ها در حافظه جمعی و تحلیل‌های تاریخی باقی می‌ماند.

از همین منظر، حضور گسترده و آگاهانه مردم در مراسمی که از آن به‌عنوان «بزرگ‌ترین تشییع تمدنی تاریخ» یاد می‌شود، صرفاً یک حضور عاطفی نبود؛ بلکه بیانیه‌ای زنده از اراده ملی، انسجام اجتماعی و پایداری ملت ایران در برابر فشارها، تهدیدها و جنگ‌های ترکیبی دشمنان به شمار می‌آید؛ این حضور نشان داد که جامعه ایرانی همچنان از ظرفیت بالایی برای همگرایی و دفاع از ارزش‌هایی برخوردار است که آن‌ها را بخشی از هویت تاریخی و تمدنی خود می‌داند.

در بسیاری از کشورها، اجتماعات بزرگ مردمی به‌عنوان شاخصی برای سنجش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی مورد توجه قرار می‌گیرد. آنچه در این مراسم رقم خورد نیز تنها یک اجتماع پرشمار نبود، بلکه جلوه‌ای از پیوند میان مردم، هویت ملی و باورهای مشترکی بود که میلیون‌ها نفر را در کنار یکدیگر قرار داد و به این رویداد، ماهیتی فراتر از یک مراسم بخشید.

در روزگاری که نبرد روایت‌ها هم‌پای نبردهای میدانی اهمیت یافته است، هر حرکت مردمی به سرمایه‌ای راهبردی در عرصه قدرت نرم تبدیل می‌شود. امروز توانایی کشورها در ایجاد همبستگی اجتماعی، حفظ اعتماد عمومی و نمایش وحدت ملی، بخشی از مؤلفه‌های قدرت آن‌ها محسوب می‌شود. از این رو، هر صحنه‌ای که تصویری واقعی از انسجام یک ملت ارائه دهد، در عرصه بین‌المللی نیز واجد اهمیت است.

نبرد روایت‌ها و قدرت نرم

میلیون‌ها انسانی که فارغ از گرایش‌های سیاسی، قومی و اجتماعی در این مراسم حضور یافتند، تصویری متفاوت از ایران را به نمایش گذاشتند؛ تصویری که رسانه‌های معاند سال‌ها کوشیده بودند آن را مخدوش کنند، اما واقعیت میدان بار دیگر روایت‌های جعلی را به حاشیه راند؛ این حضور نشان داد که واقعیت‌های اجتماعی را نمی‌توان صرفاً از دریچه روایت‌های رسانه‌ای تحلیل کرد، زیرا میدان گاه حقیقتی را آشکار می‌کند که هیچ عملیات روانی قادر به انکار آن نیست.

این حضور، حامل پیام‌های روشنی برای داخل و خارج از کشور بود؛ برای جامعه ایران، نماد همبستگی، مسئولیت‌پذیری و پایبندی به ارزش‌های ملی و دینی و برای بازیگران خارجی، نشانه‌ای از ناکامی پروژه‌های ایجاد شکاف اجتماعی و تضعیف سرمایه اجتماعی نظام. چنین اجتماعاتی نشان می‌دهد هرگاه عزت، استقلال و امنیت ملی در میان باشد، ملت ایران توان آن را دارد که اختلاف‌نظرهای سیاسی را کنار گذاشته و در کنار یکدیگر بایستد.

مسئولیت صیانت از سرمایه ملی

این پیام تنها متوجه افکار عمومی خارج از کشور نبود، بلکه برای مدیران و تصمیم‌گیران داخلی نیز مسئولیتی سنگین به همراه دارد؛ سرمایه اجتماعی زمانی ارزشمند خواهد بود که به‌درستی شناخته شود و در مسیر تقویت همبستگی، افزایش اعتماد عمومی و ارتقای کارآمدی نظام حکمرانی به کار گرفته شود؛ زیرا هر اندازه این سرمایه تقویت شود، توان کشور برای عبور از بحران‌ها نیز افزایش خواهد یافت.

بی‌تردید، دشمنان ایران تلاش خواهند کرد ابعاد این رویداد را کوچک جلوه دهند یا آن را صرفاً در قالب یک مراسم احساسی تحلیل کنند؛ اما واقعیت آن است که چنین رخدادهایی در ادبیات علوم سیاسی، نماد اقتدار اجتماعی و بازتولید مشروعیت ملی محسوب می‌شوند؛ سرمایه‌ای که نه با تبلیغات رسانه‌ای ساخته می‌شود و نه با عملیات روانی از میان می‌رود، بلکه حاصل سال‌ها پیوند تاریخی، فرهنگی و اجتماعی میان مردم و هویت ملی آنان است.

بر این اساس، غفلت از ظرفیت‌های سیاسی، فرهنگی و تمدنی این حضور گسترده، خطایی راهبردی خواهد بود. این رویداد کم‌نظیر باید به‌عنوان یک سند تاریخی در تحلیل‌های رسانه‌ای، پژوهش‌های دانشگاهی و ادبیات سیاسی کشور مورد توجه قرار گیرد تا ابعاد آن برای نسل‌های آینده نیز تبیین شود؛ روایت دقیق و مستند چنین رخدادهایی، بخشی از صیانت از حافظه جمعی ملت ایران و جلوگیری از تحریف واقعیت‌هاست.

صیانت از سرمایه اجتماعی

در کنار این مسئولیت، حفظ سرمایه اجتماعی نیز مستلزم آن است که مسئولان با کارآمدی، عدالت، صداقت و پاسخگویی، اعتماد مردم را پاس بدارند؛ چرا که سرمایه‌های مردمی، اگر به‌درستی صیانت شوند، بزرگ‌ترین پشتوانه امنیت ملی و پیشرفت کشور خواهند بود. مردمی که در بزنگاه‌های حساس با حضوری گسترده از عزت و هویت ملی خود دفاع می‌کنند، انتظار دارند آثار این همبستگی را در بهبود کیفیت حکمرانی، افزایش عدالت، مبارزه با فساد، ارتقای کارآمدی و توجه بیشتر به مطالبات عمومی نیز مشاهده کنند.

امروز بیش از هر زمان دیگری باید دریافت که قدرت ایران تنها در تجهیزات نظامی یا ظرفیت‌های اقتصادی خلاصه نمی‌شود، بلکه در مردمی نهفته است که هرگاه احساس کنند عزت و هویت ملی‌شان هدف قرار گرفته، با حضوری تاریخی معادلات را دگرگون می‌کنند؛ این حضورها صرفاً واکنشی به یک رویداد نیست، بلکه نمایش بلوغ اجتماعی، احساس مسئولیت ملی و پایبندی به اصولی است که ملت ایران را در طول تاریخ از گردنه‌های دشوار عبور داده است.

بی‌شک، نباید از این حقیقت غفلت کرد؛ زیرا ملت‌ها با همین لحظات تاریخی، آینده خود را می‌سازند و تمدن‌ها با اتکا به همین سرمایه‌های اجتماعی استمرار می‌یابند؛ اگر این سرمایه عظیم به‌درستی شناخته، حفظ و تقویت شود، نه‌تنها پشتوانه عبور از چالش‌های امروز، بلکه چراغ راه نسل‌های آینده خواهد بود؛ نسلی که باید بداند اقتدار یک ملت، پیش از هر چیز، در انسجام، همدلی، اعتماد متقابل و حضور آگاهانه مردم آن ریشه دارد.

انتهای پیام/