نگاهی به تدابیر رهبر شهید انقلاب در عملیات وعده صادق ۲
گروه حماسه و جهاد دفاعپرس _ یعقوب نعمتی (پژوهشگر مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه)؛ عملیات وعده صادق۲ که در شامگاه ۱۰ مهر ۱۴۰۳ انجام شد، نه تنها دومین حمله مستقیم موشکی جمهوری اسلامی ایران به رژیم اشغالگر قدس بود، بلکه نقطهعطفی در بازتعریف قواعد درگیری و موازنه قدرت در غرب آسیا محسوب میشود.
این عملیات که با شلیک بیش از ۲۰۰ موشک بالستیک از جمله موشکهای پیشرفته فتاح انجام شد، در چارچوب حق دفاع مشروع (ماده ۵۱ منشور ملل متحد) و در پاسخ به مجموعهای از جنایات رژیم صهیونیستی از جمله ترور شهید اسماعیل هنیه در تهران، به شهادت رساندن سیدحسن نصرالله در بیروت و ترور سردار عباس نیلفروشان معاون عملیات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به اجرا درآمد.
این عملیات با تصویب شورای عالی امنیت ملی و با هدایت مستقیم حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای (رضوان الله) بهعنوان فرمانده کل قوا، نه تنها یک اقدام نظامی، بلکه تجلی عینی مدیریت راهبردی و اراده ملی در مقابله با تهدیدات فرامنطقهای بود.
همزمان با حمله موشکی سنگین جمهوری اسلامی ایران علیه رژیم صهیونی، رسانه KHAMENEI.IR جملهای از بیانات آیتالله خامنهای رهبر شهید انقلاب اسلامی را به زبان عبری در صفحه توئیتر (ایکس) منتشر کرد: «ضربات جبهه مقاومت بر پیکر فرسوده و رو به زوال رژیم صهیونی، بحول و قوه الهی کوبندهتر خواهد شد.» [۱]وعده صادق۲ نه تنها مجازاتی سخت برای پاسخ به تجاوزات و جنایات دشمن در سکوت مجامع جهانی بیخاصیت و بیعمل، بلکه پیامی روشن به جهانیان و رژیم پلید صهیونیستی بود که دوران تهدید بیهزینه به پایان رسیده است و هر تعرضی پاسخی پشیمانکننده و هر خطای جدید و تجاوز محتمل از اردوگاه دشمن، پاسخی سنگینتر، دقیقتر و مرگبارتر از وعدههای صادق خواهد داشت.
رهبر شهید انقلاب این عملیات را نه تنها مجازاتی سخت برای پاسخ به تجاوزات و جنایات دشمن بلکه حامل پیام پایان دوران تهدید بیهزینه و پاسخی پشیمانکننده به هر تعرض دشمن برشمردند.
این عملیات راهبردی با هدایت و تدبیر سردار شهید محمد باقری «نماد عقلانیت نظامی و طراح موازنه بازدارندگی»، فرماندهی شجاعانه و الهامبخش سردار شهید حسین سلامی «علمدار میدان و پرچمدار اقتدار انقلاب و گفتمان مقاومت» و «نبوغ فنی و اقتدار تهاجمی» سردار شهید امیرعلی حاجیزاده و «درایت عملیاتی و روحیه جهادی» سردار شهید محمود باقری، قدرت موشکی ایران را با شگفتیهایش به رخ دشمن صهیونی و حامیان آن به ویژه حاکمان تبهکار کاخ سفید کشید و صحنه عملیات را به نمایشگاه اقتدار ایران و ایرانی تبدیل کرد.
این چهار سردار بلندآوازه با همراهی سایر فرماندهان و رزمندگان غیرتمند شجاع و تربیت یافته در مکتب انقلاب و ولایت فقیه با همدلی و هماهنگی، با تحقیر رژیم جنایتکار و تروریست صهیونی حماسهای آفریدند که موجبات خرسندی، خوشحالی، شور و شعف غرورانگیز ملت ایران بلکه جبهه مقاومت و حقطلبان و سلطهستیزان تاریخ را رقم زدند. [۲]بر خلاف عملیات وعده صادق۱ که عمدتاً با هدف "قدرتنمایی" و نمایش توانمندیهای موشکی ایران انجام شد، عملیات وعده صادق۲ با رویکردی تهاجمیتر و با هدف "ضربه کاری" به ارکان نظامی رژیم صهیونیستی طراحی گردید.
در این عملیات، پایگاههای هوایی و مراکز حساس نظامی رژیم صهیونیستی بهعنوان اهداف اصلی انتخاب شدند تا بازوی اجرایی این رژیم مورد اصابت قرار گیرد. بر این اساس حدود ۹۰ درصد موشکها با موفقیت به اهداف از پیش تعیینشده اصابت کردند که این میزان دقت، بیانگر ارتقای چشمگیر توانمندیهای موشکی و اطلاعاتی ایران در فاصله کوتاه بین دو عملیات است.
عملیات وعده صادق۲ تجلی عینی مدیریت راهبردی و فرماندهی عالی آیتالله خامنهای بهعنوان فرمانده کل قوا محسوب میشود که در ادامه عملیات پیشین و در چارچوب راهبرد بازدارندگی فعال ایران تعریف میگردد و نقش رهبری در آن، فراتر از یک تصمیمگیری ساده، در چند سطح قابل تحلیل است:
تصمیمگیری راهبردی برای پاسخ به ترورها و صدور فرمان اجرای عملیات
تأکید بر مشروعیت و قانونی بودن اقدام
ایجاد بازدارندگی و تغییر معادلات منطقه
ترسیم چشمانداز راهبردی و تداوم مسیر دفاعی.
تصمیمگیری راهبردی در اوج فشارها و صدور فرمان اجرای عملیات
زمینهسازی عملیات وعده صادق۲ مجموعهای از اقدامات رژیم صهیونیستی بود که به شهادت سیدحسن نصرالله دبیرکل حزب الله لبنان و عباس نیلفروشان معاون عملیات سپاه پاسداران انجامید. این ترورها که در تداوم جنایت ترور اسماعیل هنیه در تهران روی داد، خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران را مورد تعرض قرار داد. در چنین شرایطی که دشمن به دنبال تغییر معادلات منطقه به نفع خود بود، فرمان صریح رهبر شهید انقلاب برای اجرای عملیات، نقطهعطفی در بازتعریف قواعد درگیری محسوب میشود.
در پی شهادت اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس (بامداد ۱۰ مرداد ۱۴۰۳) در تهران، آیتالله خامنهای با صدور پیامی صریح، چارچوب واکنش ایران را ترسیم کردند. ایشان در این پیام که در پایگاه اطلاعرسانی دفتر رهبری منتشر شد، تأکید کردند: «رژیم صهیونی جنایتکار و تروریست با این اقدام زمینه مجازات سختی را برای خود فراهم ساخت و خونخواهی او را که در حریم جمهوری اسلامی ایران به شهادت رسید، وظیفه خود میدانیم». [۳]
این بیانات، از سه جهت دارای اهمیت راهبردی است: نخست، وصف «رژیم جنایتکار و تروریست» نشان از نفی هرگونه مشروعیت برای اقدامات این رژیم دارد. دوم، تأکید بر «حریم جمهوری اسلامی ایران» به این معناست که ترور هنیه، نه فقط یک اقدام علیه یک فرد، بلکه نقض تمامیت ارضی و امنیت ملی ایران تلقی میشود و واکنش به آن را به یک وظیفه ملی تبدیل میکند. سوم، استفاده از واژه «مجازات سخت»، افقی از پاسخ قاطع و فراتر از یک واکنش نمادین را ترسیم میکند.
فاصله دو ماهه میان شهادت هنیه (۱۰ مرداد) و اجرای عملیات وعده صادق۲ (۱۰ مهر) که از سوی تحلیلگران به "صبر و تأنّی" تعبیر شده است، [۴]در شرایطی رقم خورد که رژیم صهیونیستی نه تنها به جنایتهای خود ادامه داد، بلکه با ترور سیدحسن نصرالله (۶ مهر) و سردار عباس نیلفروشان و همچنین حملات گسترده به غیرنظامیان لبنانی و فلسطینی، بر دامنه دشمنی خود افزود. بنابراین، عملیات وعده صادق۲ نه تنها تحقق "مجازات سخت" وعدهدادهشده در پیام مردادماه رهبر انقلاب بود، بلکه پاسخی تجمیعی به مجموعهای از جنایتها به شمار میرفت.
تصمیمگیری راهبردی برای اجرای عملیات وعده صادق۲ نه یک واکنش آنی، بلکه فرآیندی پیچیده و سنجیده در اوج فشارهای نظامی و سیاسی بود که ریشه در مجموعهای از ترورهای هدفمند رژیم صهیونیستی داشت؛ ترور اسماعیل هنیه در تهران نخستین خط قرمز عبورکرده بود که واکنش فوری ایران را به همراه داشت و رهبر شهید انقلاب در پیامی صریح، این اقدام را زمینهساز "مجازات سختی" برای رژیم صهیونیستی اعلام کردند.
با این حال، فاصله دوماهه تا عملیات، نشان از اتخاذ راهبرد "صبر راهبردی" با هدف فراهمسازی مقدمات و هماهنگیهای لازم داشت. اما ادامه جنایتهای رژیم صهیونیستی، بهویژه ترور سیدحسن نصرالله و سردار نیلفروشان در بیروت (۶ مهر ۱۴۰۳) که بهعنوان یک ضربه شدید به هستهی اصلی محور مقاومت ارزیابی شد، معادلات را تغییر داد و فشار را بر تصمیمسازان ایرانی بهحدی رساند که هرگونه تأخیر بیشتر، بهمعنای تضعیف اعتبار و جایگاه راهبردی ایران در منطقه محسوب میشد.
شورای عالی امنیت ملی با حضور رئیسجمهور و فرماندهان نظامی، در نشستی اضطراری که بهدستور رهبر شهید انقلاب تشکیل شد، بر ضرورت پاسخ قاطع اتفاق نظر داشت، اما بر سر زمان و نحوهی آن اختلاف نظر وجود داشت؛ در نهایت، فرمان نهایی از سوی فرمانده کل قوا صادر شد؛ ایشان با درک این نکته که «سکوت در برابر این زنجیره ترورها، نهتنها بازدارندگی را از بین میبرد، بلکه پیامدهای جبرانناپذیری برای امنیت ملی و جایگاه محور مقاومت خواهد داشت»، عملیات موشکی وعده صادق۲ را تأیید و هدایت کردند.
این تصمیم که در شرایطی اتخاذ شد که اسرائیل با حمایت همهجانبهی آمریکا، بهدنبال تغییر قواعد درگیری بود، نشاندهندهی تلفیقی از «عقلانیت دفاعی» و «صلابت راهبردی» در بالاترین سطح مدیریت بحران بود و هدف آن، هم بازگرداندن بازدارندگی ازدسترفته و هم ارسال پیامی روشن به جهانیان مبنی بر پایان یافتن دوران تهدیدات بیهزینه بود. [۵]
تبیین چارچوب حقوقی و مشروعیتبخشی به عملیات
رهبر شهید انقلاب در خطبههای نماز جمعه تهران (۱۳ مهر ۱۴۰۳)، عملیات وعده صادق۲ را به عنوان یک اقدام " کاملاً قانونی و مشروع" توصیف کردند و آن را در چارچوب ادای دِین به لبنان مجروح و خونین و ایفای وظیفه در قبال جبهه مقاومت ارزیابی نمودند. این بیانات، چارچوب تحلیل عملیات را از سطح نظامی صرف به سطح حقوقی و اخلاقی ارتقا میدهد و نشاندهنده نگاه عمیق ایشان به ابعاد بینالمللی اقدامات نظامی ایران است.
در واقع اقامه نماز جمعه از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی را میتوان بخش کاملکننده عملیات وعده صادق۲ محسوب کرد، زیرا در روزهای پس از عملیات موفقیتآمیز موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نظام سلطه در قالب عملیات روانی و رسانهای تلاش کرد تا فضای رعب و وحشت را بین مردم ایران ایجاد کند.
ایشان در خطبههای نماز جمعه مسائل و نکات مهم و قابلتوجهی را بیان کردند که در خطبه فارسی ایشان، میتوان به تاکید بر حمایت همهجانبه، بههنگام، کامل و کافی از مقاومت اسلامی، ملت فلسطین و لبنان اشاره کرد. علاوه بر این، رهبر انقلاب تاکید کردند که براساس احکام دفاعی اسلام، قانون اساسی جمهوری اسلامی و قوانین بینالملل، کار درخشان نیروهای مسلح ایران در مجازات رژیم صهیونیستی، کاملاً قانونی و مشروع بود و جمهوری اسلامی هر وظیفهای در این زمینه احساس کند، بدونتعلل یا شتابزدگی، با قدرت و صلابت و قاطعیت انجام خواهد داد. [۶]
رهبر شهید انقلاب اسلامی در خطبههای نماز جمعه تهران درباره پاسخ نظامی ایران به اسرائیل در قالب عملیات وعده صادق ۲ تاکید کردند: «کار درخشان نیروهای مسلّح ما یک کار کاملاً قانونی و مشروع بود.» ایشان تأکید کردند: «بر اساس احکام دفاعی اسلام، قانون اساسی جمهوری اسلامی و قوانین بینالملل، کار درخشان نیروهای مسلح ایران در مجازات رژیم خونآشام صهیونیستی کاملاً قانونی و مشروع بود و جمهوری اسلامی هر وظیفهای در این زمینه احساس کند، بدون تعلل یا شتابزدگی، با قدرت و صلابت و قاطعیت انجام خواهد داد». [۷]
گفتنی است که وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران نیز در تأیید این رویکرد اعلام کرد که این عملیات «کاملاً منطبق بر قوانین بینالمللی» بوده است. امیر خلبان شهید عزیز نصیرزاده وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در گفتگوی تلویزیونی با اشاره به عملیات وعده صادق۲ که علیه سرزمینهای اشغالی انجام شد، بیان داشت: «این عملیات با مشروعیت کامل انجام گرفت و منطبق بر قوانین بینالمللی است». [۸]
ایجاد بازدارندگی و تغییر معادلات منطقه
یکی از مهمترین دستاوردهای راهبردی عملیات وعده صادق۲، تغییر در معادلات بازدارندگی منطقه بود. این عملیات در ادامه عملیات وعده صادق ۱ نشان داد که بازدارندگی، صرفاً به معنای توفیق نظامی و تعداد موشکهایی که به هدف برخورد کرده است، نیست؛ بلکه خودِ تصمیم ایران برای حمله مستقیم به رژیم صهیونیستی – که بیش از ۵۰ سال هیچ کشوری جرأت آن را نداشته – بهتنهایی یک تحول راهبردی محسوب میشود. این اقدام، رویای بازدارندگی اسرائیل را که بر اساس تهدید به پاسخهای کوبنده و حمایت بیقیدوشرط آمریکا استوار بود، برای همیشه در هم شکست.
عملیات ایران نهتنها بهعنوان یک پیروزی نظامی بلکه بهعنوان یک تغییر در توازن قوا در منطقه ارزیابی شد و دشمنان بهسرعت به شکست راهبردی خود در برابر ایران اعتراف کردند. جمهوری اسلامی در عملیاتهای وعده صادق ۱ و ۲ با اثبات توانایی خود در حمله به اهداف حساس رژیم صهیونیستی، توانست رویای بازدارندگی اسرائیل را از بین ببرد، عملیات وعده صادق، بهعنوان یک نقطه عطف، قواعد جدیدی را در توازن قوا در خاورمیانه تعیین کرد و نشان داد که ایالات متحده و اسرائیل نمیتوانند با ایران مقابله کنند. [۹]
رژیم صهیونیستی و شخص نتانیاهو به خوبی این ضربه کاری از سوی جمهوری اسلامی ایران را لمس کردند. در صورت پاسخ رژیم صهیونیستی، مجدداً شاهد مورد هدف قرار گرفتن رژیم صهیونیستی با شدت بیشتری میبودیم که میتوانست موجودیت این رژیم را با خطر جدی مواجه کند. [۱۰]بر اساس بیانات آیتالله خامنهای در خطبههای نماز جمعه تهران (۱۳ مهر ۱۴۰۳)، بازدارندگی ایجادشده توسط عملیات وعده صادق۲ نه در صرف تعداد موشکها یا میزان اصابت آنها، بلکه در خودِ اقدام و تغییر معادلات پیشین تعریف میشود.
ایشان با تأکید بر اینکه این اقدام «کمترین مجازات برای رژیم غاصب» و «کاملاً قانونی و مشروع» بود، چارچوب جدیدی از بازدارندگی را ترسیم کردند که در آن، "خودِ تصمیم و توانایی ایران برای حمله مستقیم به عمق خاک رژیم صهیونیستی"، بهمثابه یک تغییر راهبردی در موازنه قوا عمل میکند.
این رویکرد، در کنار تأکید ایشان بر اینکه جمهوری اسلامی «هر وظیفهای در این زمینه احساس کند، بدون تعلل یا شتابزدگی، با قدرت و صلابت انجام خواهد داد»، پیامی روشن به رژیم صهیونیستی و حامیانش مخابره میکند که قواعد پیشین بازدارندگی که بر اساس آن اسرائیل میتوانست با هزینههای کم به اقدامات تهاجمی خود ادامه دهد، برای همیشه در هم شکسته شده است و منطقه وارد فاز جدیدی از موازنه قدرت شده که در آن، «هر ضربه به رژیم غاصب، خدمت به کل منطقه است». [۱۱]
بدین ترتیب عملیات وعده صادق۲ هم بازدارندگی ایجاد کرد و هم به بازدارندگی اسرائیل ضربه زد. این عملیات یک حمله بازدارنده بود که در عین حال به لایههایی از بازدارندگی اسرائیل نیز ضربه زد و آنها را زیر سؤال برد. [۱۲]بیانیه سپاه پاسداران در این زمینه نیز تأکید دارد، عملیات وعده صادق۲ پیامی روشن به جهانیان و رژیم صهیونیستی داشت که دوران تهدید بیهزینه به پایان رسیده است و هر تعرضی پاسخی پشیمانکننده در پی خواهد داشت. هر خطای جدید و تجاوز محتمل از اردوگاه دشمن، پاسخی سنگینتر، دقیقتر و مرگبارتر از وعدههای صادق خواهد داشت. [۱۳]
مهمترین اقدام ثبتشده از سوی رهبر معظم انقلاب در ارتباط مستقیم با عملیات وعده صادق، اعطای نشان عالی "فتح" به سردار شهید امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. این نشان به دلیل طراحی و اجرای موفق و موثر این عملیات درخشان به ایشان اهدا شد. [۱۴]نشان فتح، نمادی از عملیاتهای پیروزمندانه رزمندگان اسلام است و اعطای آن توسط فرمانده کل قوا، نشاندهنده تأیید عالیترین سطح نظامی کشور بر موفقیت راهبردی این عملیات و قدردانی از تلاشهای فرماندهان و کارکنان آن است.
این اقدام، جایگاه عملیات وعده صادق را به عنوان یک پیروزی بزرگ و نقطه عطفی در تاریخ دفاعی کشور تثبیت میکند و اعطای نشان فتح درجه یک، نشان از عمق تأثیرگذاری و دقت راهبردی عملیات وعده صادق۲ در تغییر معادلات منطقهای دارد.
تاکید بر تداوم مسیر و نوآوری دفاعی و پاسخ قاطع به هرگونه تهدید آینده
رهبر شهید انقلاب اسلامی در بیانات خود، عملیاتهای وعده صادق ۱ و ۲ را نه یک نقطه پایان، بلکه آغازی بر مرحلهای جدید از قدرتنمایی و بازدارندگی معرفی کردند. تأکید ایشان بر اینکه «تاریخ منطقه غرب آسیا را باید به دو بخش قبل و بعد از عملیات وعده صادق تقسیم کرد» [۱۵]نشان از درک عمیق ایشان از تحول راهبردی ایجادشده دارد.
این نگاه آیندهنگرانه، به نیروهای مسلح این انگیزه را میدهد که با تکیه بر نوآوری در تسلیحات و روشها، ضمن شناخت راهبردهای دشمن، گامی فراتر از دفاع صرف برداشته و معماری یک سیستم دفاعی پویا را طراحی کنند. گزارشها حاکی از آن است که حتی در شرایط لو رفتن عملیات، فرماندهان با تکیه بر عزم الهی، از تصمیم خود برای ادامه مسیر دفاعی منصرف نشدند.
نگاه رهبر شهید انقلاب به مقوله دفاع و امنیت ملی، هرگز در چارچوب یک واکنش مقطعی یا قناعت به دستاوردهای گذشته تعریف نشده است. ایشان در خطبههای نماز جمعه تهران، با مشروع دانستن اقدام نیروهای مسلح در عملیات وعده صادق۲ و تأکید بر اینکه «جمهوری اسلامی هر وظیفهای در این زمینه احساس کند، بدون تعلل یا شتابزدگی، با قدرت و صلابت و قاطعیت انجام خواهد داد»، در واقع بر استمرار یک راهبرد دفاعی پویا مبتنی بر عقلانیت و قدرت تأکید کردند.
این نگاه، که عملیات را نه یک نقطه پایان، بلکه حلقهای از زنجیره دفاع فعال میداند، ریشه در باور عمیق ایشان به ضرورت "نوآوری و ابتکار" در عرصه نظامی داشت؛ باوری که پیش از آن نیز در دیدار با فرماندهان نیروهای مسلح به صراحت بیان شده بود که «یک لحظه هم نباید متوقف شد، زیرا توقف به معنای عقبگرد است، بنابراین باید نوآوری در تسلیحات و شیوهها و همچنین شناخت روشهای دشمن همواره در دستور کار باشد». [۱۶]
این رویکرد، در چارچوب آموزه قرآنی «وَ أَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّه» (هر آنچه در توان دارید از قدرت برای مقابله با دشمن آماده سازید) قرار میگیرد که همواره به عنوان یکی از اصول راهبردی نظام دفاعی جمهوری اسلامی ایران مطرح بوده است. بدین ترتیب، ایشان با تلفیق «عقلانیت» در تصمیمگیری با «صلابت» در اجرا، ضمن ترسیم چشماندازی فراتر از تهدیدات لحظهای، بر ضرورت «فهم درست از دشمن» و «ابتکار در روشها» تأکید داشتند تا کشور نه تنها در برابر تهدیدات منفعل نباشد، بلکه با تکیه بر توانمندیهای علمی و فناوری، همواره یک گام جلوتر از تحولات دشمن حرکت کند.
این عملیات با هدف قراردادن مراکز راهبردی دشمن در عمق سرزمینهای اشغالی، نشان داد اقتدار موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران که پشتوانه واقعی امنیت و عزت ملی است از هر سپر دفاعی حتی سامانههای دفاعی چند لایه رژیم صهیونی که تحت پشتیبانی امریکا و ناتو است، عبور کرده و اهداف خود را به طور دقیق و حیرت انگیز منهدم و ویران میسازد. به گونهای که امروز گنبد آهنین و سامانههای پیکان و فلاخن رژیم کودککش به رغم تبلیغات و عملیات روانی امپراطوری رسانه و صهیونیسم فاقد اعتبار و کارایی است. [۱۷]
در مجموع، مدیریت و رهبری آیتالله خامنهای در عملیات وعده صادق۲، با اتخاذ تصمیم قاطع در شرایط حساس، تأکید بر مشروعیت قانونی اقدامات، ترسیم ابعاد راهبردی عملیات و تأکید بر تداوم نوآوری دفاعی، نقش محوری در تغییر موازنه قدرت در غرب آسیا ایفا کرد. این عملیات که با الهام از رهنمودهای ایشان و با هماهنگی کامل نیروهای مسلح به اجرا درآمد، نشان داد که جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر مدیریت خردمندانه فرماندهی کل قوا، قادر است در برابر سختترین تهدیدات، پاسخی بازدارنده و هوشمندانه ارائه دهد و امنیت ملی خود را در چارچوب یک راهبرد دفاعی پویا و خلاق تأمین نماید.
عملیات وعده صادق۲، با هدایت خردمندانه رهبر شهید انقلاب اسلامی، نه تنها یک پاسخ نظامی به جنایات رژیم صهیونیستی بود، بلکه یک نقطه عطف راهبردی در تاریخ غرب آسیا به شمار میرود. این عملیات نشان داد که جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر نوآوری نظامی و مدیریت هوشمندانه فرماندهی کل قوا، قادر است در برابر پیچیدهترین تهدیدات، پاسخی قاطع، حسابشده و بازدارنده ارائه دهد.
منابع:
[۱]خبرگزاری ایسنا، ۱۱/۰۷/۱۴۰۳، دسترسی در isna.ir/xdRYvY
[۲]خبرگزاری تابناک، ۱۰/۰۷/۱۴۰۴، دسترسی در https://www.tabnak.ir/۰۰۵aTq
[۳]پیام رهبر انقلاب اسلامی در پی شهادت مجاهد بزرگ آقای اسماعیل هنیه، ۱۰/۰۵/۱۴۰۳، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنهای، دسترسی در https://khl.ink/f/۵۷۲۶۳
[۴]خبرگزاری تابناک، ۱۴/۰۷/۱۴۰۳، دسترسی در https://www.tabnak.ir/۰۰۵InI
[۵]Untold Stories From the ۱۲-Day War, ۲۰۲۵/۰۷/۲۷, https://wanaen.com/untold-stories-from-the-۱۲-day-war/ & https://www.presstv.co.uk/Detail/۲۰۲۴/۰۸/۲۱/۷۳۱۷۷۵/iran-retaliatory-operation-israel-matter-when-how-true-promise۲
[۶]تکمیل وعده صادق۲ با خطبههای رهبری، جهان نیوز، ۱۴/۰۷/۱۴۰۳، دسترسی در https://jahannews.com/vdcaeonaw۴۹noy۱.k۵k۴.html
[۷]اقامه نماز جمعه تهران به امامت حضرت آیتالله خامنهای، ۱۳/۰۷/۱۴۰۳، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنهای، دسترسی در https://khl.ink/f/۵۷۸۰۴
[۸]خبرگزاری فارس، ۱۰/۰۷/۱۴۰۳، دسترسی در farsnews.ir/TM_۹۱۱/۱۷۲۷۸۱۴۰۷۸۴۶۳۳۵۳۸۳۰
[۹]اثبات قدرت و تواناییهای ایران در عملیاتهای «وعده صادق»، خبرگزاری فارس، ۲۳/۰۷/۱۴۰۳، دسترسی در https://farsnews.ir/kamran_shirazi/۱۷۲۸۸۸۹۲۲۰۲۹۶۱۷۳۱۵۰
[۱۰]نگاهی به دستاوردهای عملیات وعده صادق ۲، سایت تحلیلی طنین سنتر، ۱۱/۰۷/۱۴۰۳، دسترسی در https://tanincenter.ir/۰۰۰۰YN
[۱۱]جهت مطالعه سخنان رهبر معظم انقلاب در این زمینه مراجعه کنید به: اقامه نماز جمعه تهران به امامت حضرت آیتالله خامنهای، ۱۳/۰۷/۱۴۰۳، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنهای، دسترسی در https://khl.ink/f/۵۷۸۰۴
[۱۲]وعده صادق چگونه بازدارندگی ایجاد کرد، جوان آنلاین، ۱۶/۰۷/۱۴۰۳، دسترسی در https://www.javanonline.ir/۰۰۵GkM
[۱۳]سپاه نیوز، ۱۰/۰۷/۱۴۰۴، دسترسی در https://sepahnews.ir/۰۰۰۷TG
[۱۴]پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری، ۱۵/۰۷/۱۴۰۳، دسترسی در https://www.leader.ir/fa/content/۲۷۶۷۹
[۱۵]روزنامه ایران، ۸/۰۲/۱۴۰۳، ص ۳، دسترسی در https://irannewspaper.ir/۸۴۴۸/۳/۸۹۹۲۸
[۱۶]جهت مطالعه سخنان مقام معظم رهبری در این زمینه مراجعه کنید به: اقامه نماز جمعه تهران به امامت حضرت آیتالله خامنهای، ۱۳/۰۷/۱۴۰۳، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنهای، دسترسی در https://khl.ink/f/۵۷۸۰۴ و دیدار جمعی از فرماندهان نیروهای مسلح با فرمانده کل قوا، ۰۲/۰۲/۱۴۰۳، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنهای، دسترسی در https://khl.ink/f/۵۶۰۹۳
[۱۷]خبرگزاری تابناک، ۱۰/۰۷/۱۴۰۴، دسترسی در https://www.tabnak.ir/۰۰۵aTq
انتهای پیام/ 119
