حضور میلیونی در مراسم بدرقه امام شهید نشاندهنده پیوند عمیق ملت با خادمان مخلص خویش است
به گزارش دفاعپرس از اصفهان، حجتالاسلام والمسلمین «عبدالحسین خسروپناه» دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در آیینی که به پاس خدمات و مجاهدتهای قائد شهید، رهبر معظم انقلاب امروز (چهارشنبه) در دانشگاه اصفهان برگزار شد با اشاره به جامعیت علمی رهبر شهید اظهار داشت: ایشان در تمامی علوم اسلامی از فقه و اصول گرفته تا کلام، حکمت، رجال و حدیث، مجتهد و متخصص بود. تسلط ایشان صرفاً به علوم اسلامی محدود نمیشد؛ در حوزه علوم انسانی، فرهنگ، تمدن و سبک زندگی اسلامی دارای نظریههای روشن بود و در علوم پایه و مهندسی نیز با وجود اینکه رشته تخصصیشان نبود، با نگاهی دقیق، ضرورتها و نیازهای این حوزهها را بهخوبی درک میکرد و در مواردی همچون هوش مصنوعی، حتی از متخصصین امر نیز پیشگامتر بود.
وی با تبیین مفهوم حکمرانی، آن را یک فناوری حل مسئله دانست و افزود: حکمرانی یعنی تبدیل وضع موجود به وضع مطلوب. تفاوت بنیادین میان نظریهپرداز و کسی که توان عینیسازی نظریه را دارد، در همین نقطه است. بسیاری از مدیران در ساحت مدیریت، تنها به برگزاری جلسات اکتفا میکنند، اما مدیر ترازِ حکمرانی، کسی است که نظریات را از مقام حرف به عرصه عمل و عینیت میرساند.
خسروپناه گفت: ادعای بنده این است که رهبر شهید فراتر از یک مدیر اجرایی، یک حکمران بود. حکمرانی علم و فناوری توسط ایشان صرفاً در حد ارائه یک نظریه باقی نماند، بلکه ایشان با استفاده از فناوریهای نوین مدیریتی، ایدههای علمی را در جامعه پیادهسازی میکرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تفکیک میان حکومتداری و حکمرانی خاطرنشان کرد: در حکومتداری صرف، حاکم تنها دستور میدهد و لزوماً تضمینی برای تحقق آن دستور نیست؛ اما در ساحت حکمرانی که شامل سیاستگذاری، تنظیمگری، راهبری، اجرا و نظارت است، مدیر باید بر مبنای نظریه و با ابزارهای علمی، مسیر دستیابی به اهداف را هموار کند که رهبر شهید در این مسیر، الگویی بیبدیل بود.
وی ضمن اشاره کوتاه به مراتب عرفانی و سلوک معنوی رهبر شهید، به نقل از برخی عرفای معاصر، ایشان را انسانی کامل و شخصیتی متمایز در زمانه خود توصیف کرد و افزود: در حکومتداری مرسوم، میان دستورات صادر شده و آنچه در جامعه محقق میشود، فاصلهای عمیق وجود دارد؛ اما حکمرانِ تراز، کسی است که با نگاهی جامع، میان بایدها و عمل به واقعیتها پیوند ایجاد میکند تا این فاصله به حداقل ممکن برسد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه شرط نخست حکمرانی، کشف مسائل است، اظهار کرد: رهبر شهید در شناخت آسیبهای علم و فناوری تنها به گزارشهای رسمی وزرا و رؤسای دانشگاهها بسنده نمیکرد. ایشان به طور مستمر با نخبگان حوزههای مختلف، از نانوتکنولوژی و هوش مصنوعی تا علوم انسانی، در ارتباط مستقیم بود و چالشها را از زبان خودِ متخصصین میشنید. ایشان بهخوبی میدانست که دانشگاههای ما دورههای متفاوتی را پشت سر گذاشتهاند؛ از دوران صرفاً آموزشمحور که مدرکگرایی بر پژوهش سایه افکنده بود، تا دوره هجوم مقالات صوری که اگرچه آمار رتبه جهانی را بالا میبرد، اما گرهای از مشکلات جامعه باز نمیکرد.
پرهیز از فعالیتهای تکراری، موازیکاری و عملکرد جزیرهای دانشگاهها، توصیه رهبر شهید
وی در تصحیح یک برداشت نادرست از انتقادات رهبر شهید نسبت به وضعیت پژوهشهای دانشگاهی افزود: گله ایشان از مقالهنویسی، به معنای نفی تولید علم یا ترویج تنبلی علمی نبود؛ بلکه تأکید بر مقاله هدفمند بود. دانشگاه نباید به تنبلخانه تبدیل شود؛ بلکه استاد و دانشجو باید در مسیر حل مسائل کشور و نیازهای جامعه گام بردارند. رهبر شهید همواره تأکید داشت که فعالیتهای علمی باید با صنعت و نیازهای واقعی جامعه (مانند فناوریهای درمانی یا حل معضلات صنعتی) گره بخورد.
خسروپناه با اشاره به آسیبشناسی امام شهید از صنعت کشور تصریح کرد: ایشان بارها تأکید میکرد که باید از مونتاژکاری فاصله گرفت و صنعت را متناسب با ظرفیتها و اقلیم بومی ایران بازتعریف کرد. همچنین یکی از دغدغههای اصلی ایشان، پرهیز از فعالیتهای تکراری، موازیکاری و عملکرد جزیرهای دانشگاهها بود. ایشان به شدت معتقد بود که دانشگاههای مختلف باید به جای رقابتهای بیحاصل جزیرهای، در قالب یک شبکه به هم متصل شوند تا توان علمی کشور تجمیع و همافزا شود. امروز به لطف الهی، در بسیاری از حوزهها این توصیه رهبر شهید به اجرا درآمده و کارها از حالت جزیرهای به شبکهای تبدیل شده است.
وی خاطرنشان کرد: راهکارهای رهبر شهید، صرفاً توصیههای اخلاقیِ کلی یا نصایح انتزاعی نبود؛ بلکه ایشان برای هر آسیب، فرآیند حکمرانی خاصی را پیشنهاد میداد. نگاه حکمرانانه ایشان، مسیری عینی و روی زمین بود که از تشخیص مسئله تا ارائه راهکار عملیاتی را در بر میگرفت و این همان مکتبی است که بنده در کتاب حکمرانی علم و فناوری بر مبنای مکتب مجاهد شهید آیتالله خامنهای به تفصیل به آن پرداختهام.
خسروپناه با تأکید بر اهمیت زیربنای نظری در حکمرانی، تصریح کرد: نگاه ما به علم باید دارای پشتوانه معرفتشناختی، شناختی و ارزششناختی مشخص باشد. در حکمرانی علم، نخستین گام «سیاستگذاری» است که خود در دو سطح «سیاستهای کلان» که توسط رهبر معظم انقلاب و مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین میشود و «سیاستهای کاربردی و اجرایی» دستهبندی میشود. در همین راستا، رهبر شهید بر بهروزرسانی و بازنگری «نقشه جامع علمی کشور» تأکید ویژهای داشت؛ چرا که با ظهور فناوریهای نوینی همچون هوش مصنوعی و کوانتوم، اسناد قدیمی نیازمند تحول و انطباق با دانش روز بودند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به نقش ساختارها در تحقق اهداف علمی گفت: رهبر شهید برای اجرای سیاستها، به ساختارسازی هوشمندانه اعتقاد داشت. تقویت «معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری» و حمایت از «پارکهای علم و فناوری» از جمله اقدامات کلیدی ایشان بود. ایشان نه تنها به عنوان نخستین حامی توسعه پارکهای علم و فناوری شناخته میشد، بلکه بر ایجاد «بنیاد علم» نیز اصرار داشت تا ساختارها به جای جزیرهای عمل کردن، به صورت شبکهای و همافزا برای تبدیل دانش به ثروت تلاش کنند. جایزه جهانی مصطفی (ص) یکی از ثمرات همین نگاه هوشمندانه به شبکهسازی علمی است.
خسروپناه رکن چهارم حکمرانی را «گفتمانسازی و راهبری» دانست و افزود: رهبر شهید خود پرچمدار گفتمانسازی در علوم انسانی و نهضت نرمافزاری بود. ایشان به رؤسای دانشگاهها گوشزد میکرد که در انتخاب مدیران، باید تحولآفرینی در علم و فناوری به عنوان شاخص اصلی قرار گیرد. در نگاه ایشان، شورای عالی انقلاب فرهنگی باید در نقش یک «قرارگاه علم و فرهنگ» راهبری این جریان را بر عهده داشته باشد.
موفقیت کشور در گرو جهاد علمی است
وی «اجراییسازی» را حلقه مفقوده بسیاری از برنامهها دانست و تأکید کرد: من پیشتر تصور میکردم نوشتن یک برنامه خوب، بخش عمده مسیر است، اما در مکتب رهبر شهید آموختم که ۹۰ درصدِ راه، پیگیری در اجرا است. ایشان با تأکید بر استقلال علمی، معتقد بود که اگر مدیران مرعوب نشوند و به توان داخلی باور داشته باشند، غیرممکنها ممکن میشود. همانگونه که در قصه پژوهشگاه رویان، با وجود تمام تردیدها و نامههایی که حاکی از ناامیدی مسئولان وقت بود، رهبر شهید با حمایت قاطع خود، بستری را فراهم کرد که امروز دانشمندان بزرگ ایرانی، کارهای عظیم علمی را به نام ایران رقم میزنند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: موفقیت در این مسیر نیازمند «جهاد علمی» است؛ مفهومی که برای نخستین بار در ادبیات مدیریت علمی کشور، از سوی رهبر فرزانه انقلاب مطرح و توسط شهید رئیسی به یک باورِ میدانی تبدیل شد. ما برای عبور از موانع، چارهای جز تبدیلِ نگاهِ مدیریتی به «جهادِ حکمرانی» نداریم.
خسروپناه در تشریح دیدگاه قائد شهید نسبت به مفهوم «جهاد علمی» تصریح کرد: ایشان مفهوم جهاد را در ساحتهای مختلف علمی و صنعتی تعمیم داد. در مکتب مدیریتی شهید رئیسی، موفقیت در اجرا زمانی حاصل میشود که دانشگاه با صنعت و جامعه پیوند عمیق و منسجم داشته باشد. تکمیل زنجیره «علم تا ثروت»، مأموریتگرایی دانشگاهها، محوریت زبان فارسی در تولیدات علمی و همچنین توسعه دیپلماسی علمی از اولویتهای ایشان بود. به یاد دارم با همت رهبر شهید، سازمان بینالمللی علمی در کشور شکل گرفت و تعاملات دیپلماسی علمی به صورت جدی ریلگذاری شد؛ اقدامی که پیش از آن، سالها در پیچوخمهای اداری متوقف مانده بود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه حکمرانیِ علم در مکتب رهبر شهید بر مبانی نظریِ مستحکمی استوار است، افزود: علم در نگاه ایشان، «علم نافع» و «نورانی» برآمده از توحید است. تفاوت اصلی آموزش و پرورش در این مکتب با سایر مدلها، در «انسانسازی» است؛ تربیتِ عالم و نخبهای که دلداده میهن باشد و با تکیه بر «توکل و توسل» که خصلت بارز دانشمندان بزرگی، چون شهید شهریاری و ابنسینا بود برای تعالی کشور مجاهدت کند.
وی افزود: نسبت اقتدار علمی با امنیت کشور، مبنای دیگری در این مکتب است. رهبر شهید به خوبی درک کرده بودند که امنیت دفاعی، حتی در برابر پیشرفتهترین هجمههای جهانی، ریشه در علم و فناوری دارد. تقویت پدافند غیرعامل و توسعه دانشبنیان، دقیقاً در راستای تحقق «تمدن نوین اسلامی» است که از مسیر حرکت علمی کشور میگذرد.
اقتدار علمی با امنیت کشور رابطه مستقیم دارد
خسروپناه با اشاره به انس عمیق رهبر شهید با قرآن، بیان داشت: ایشان از جوانی پیوند ناگسستنی با قرآن داشت و این انس، در نگاه ایشان به «علوم انسانیِ قرآنی» نیز تجلی یافته بود. در حوزهی فناوریهای نوظهور نیز نگاه ایشان به غایت مترقی بود؛ از سلولهای بنیادی و انرژی هستهای گرفته تا هوش مصنوعی و کوانتوم. برای رهبر شهید عقب نماندن از قافله علم جهان یک اصل بود؛ چنانکه درباره هوش مصنوعی دستور دادند ایران باید جزو ۱۰ کشور برتر دنیا قرار بگیرد. جالب است بدانید که ایشان ضمن اعتقاد راسخ به توسعه فناوریهایی نظیر اینترنت، همزمان بر «حکمرانی بومی» آن نیز تأکید ویژه داشتند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر سنگینتر شدن مسئولیتها پس از شهادت رهبر شهید، خطاب به جامعه دانشگاهی، اعضای هیئت علمی و دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی گفت: امروز که در دوره جنگ روایتها و نبرد تکنولوژیک قرار داریم، مسئولیت ما صدچندان است. مسیر همواری که قائد شهید با مجاهدت و خستگیناپذیری برای علم و فناوری این کشور گشود، اکنون امانتی است بر دوش یکایک ما؛ راهی که تنها با «جهاد علمی» و پیگیریِ بیوقفه در اجرا، به سرمنزل مقصود خواهد رسید.
خسروپناه با تأکید بر حساسیت شرایط کنونی کشور، خاطرنشان کرد: حکمرانی هوشمندانه در حوزه علم و فناوری، پیشران اصلیِ اقتدار علمی کشور است و این اقتدار، مستقیماً «اقتدار معیشتی، اقتصادی، فرهنگی و دفاعی» ما را تضمین میکند. ما در برابر قطرهقطره خون شهدا مسئولیم؛ همانطور که رزمندگان ما در دوران دفاع مقدس با دست خالی و کمترین امکانات، حماسههای بزرگی آفریدند، امروز نیز جامعه علمی و دانشگاهی ما با وجود تمامی کمبودهای مالی، باید با همان روحیه جهادی به میدان بیاید.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با هشدار نسبت به تفرقهافکنیهای سازمانیافته، تصریح کرد: امروز هر کسی که با بهانههای مختلف به دنبال ایجاد تفرقه و گسست در صفوف ملت است، در زمین دشمن بازی میکند. این تحرکات نفوذی، خیانتی بزرگ و خسارتی جبرانناپذیر است. نباید اجازه دهیم با سخنان تند، بیمبنا و اتهامزنیهای ناروا به خادمان صدیق و انقلابیِ مردم، انسجام ملی آسیب ببیند. وحدت و انسجام، رمز عبور از بحرانهاست و در رأس این انسجام، «تبعیت از فرامین رهبر معظم انقلاب» قرار دارد؛ ما باید دقیقاً در همان مسیری حرکت کنیم که ایشان ترسیم کردهاند.
وی با اشاره به ابراز عشق و محبت ملت به مقام شامخ خدمتگزاران، افزود: حضور میلیونی و حماسی مردم در مراسم بدرقه و استقبال از پیکرهای مطهر امام شهید در ایران، نجف و کربلا، نشاندهنده پیوند عمیق ملت با آرمانهای انقلاب و خادمان مخلص خویش است. این حجم از محبت و وفاداری، مسئولیت ما را در خدمترسانی دوچندان میکند. به نیابت از تمامی عزیزان حاضر در این جلسه، از این ملت بصیر، قدرشناس و انقلابی صمیمانه سپاسگزاری میکنم و امیدوارم با تداوم راه شهیدان و مجاهدت علمی، شاهد اعتلای روزافزون نظام مقدس جمهوری اسلامی باشیم.
انتهای پیام/
