ردادی: انتقام در فرهنگ اسلامی، احیای عدالت و برهم زدن معادلات ظلم است

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، محسن ردادی مدیر گروه مطالعات انقلاب اسلامی، در همایش بین‌المللی «تحقق وعده انتقام» که در حوزه علمیه مشکات برگزار شد، با تبیین مفهوم «سرمایه نمادین» در جامعه‌شناسی، شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی را عامل احیای سرمایه نمادین جمهوری اسلامی و تقویت فرهنگ مقاومت دانست و اظهار داشت: سرمایه نمادین در کنار سرمایه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های هر جامعه است؛ زیرا اعتبار، مشروعیت، افتخار و کاریزمای یک فرد، نهاد یا پدیده را شکل می‌دهد و به سایر سرمایه‌ها معنا و جایگاه می‌بخشد.

وی با تشریح مفهوم سرمایه نمادین افزود: سرمایه اقتصادی همان ثروت و دارایی است، سرمایه اجتماعی به شبکه روابط و اعتماد میان افراد بازمی‌گردد و سرمایه فرهنگی نیز دانش، آگاهی و مهارت‌ها را در بر می‌گیرد؛ اما سرمایه نمادین، اعتبار و مشروعیتی است که جامعه به یک فرد یا نهاد اعطا می‌کند. ممکن است فردی از ثروت فراوان یا دانش بالایی برخوردار باشد، اما اگر جامعه او را شایسته آن جایگاه نداند، از سرمایه نمادین برخوردار نخواهد بود.

مدیر گروه مطالعات انقلاب اسلامی با اشاره به وضعیت کشور پیش از شهادت رهبر انقلاب اسلامی گفت: تا چند سال گذشته، موضوع سرمایه اجتماعی مورد توجه چندانی نبود، اما امروز سیاست‌گذاران به اهمیت آن پی برده‌اند؛ در مقابل، سرمایه نمادین همچنان کمتر مورد توجه قرار گرفته و همین مسئله موجب فرسایش آن شده است.

ردادی ادامه داد: اگر به ماه‌های پیش از شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی بازگردیم، فضای کشور مملو از تنش و اختلاف بود و بسیاری از رسانه‌ها و تحلیلگران خارجی از فروپاشی قریب‌الوقوع جمهوری اسلامی سخن می‌گفتند و حتی ادعا می‌کردند نظام، نوروز ۱۴۰۵ را نخواهد دید. این شرایط نشان می‌داد سرمایه نمادین نظام آسیب دیده است.

وی افزود: شهادت رهبر انقلاب اسلامی معادلات را تغییر داد و به سرمایه‌ای نمادین برای جمهوری اسلامی تبدیل شد. همین سرمایه نمادین موجب شد مردم بار دیگر احساس کنند باید از نظام دفاع کنند و با حضور گسترده در صحنه، این سرمایه نمادین را به سرمایه اجتماعی تبدیل کردند.

ردادی با اشاره به قابلیت تبدیل انواع سرمایه به یکدیگر تصریح کرد: خون پاک شهدا سرمایه نمادین جمهوری اسلامی را احیا کرد و این سرمایه به سرعت به سرمایه اجتماعی تبدیل شد؛ به گونه‌ای که بخش قابل توجهی از مردم با حاکمیت همدل شدند و در صحنه حضور یافتند.

وی با بیان اینکه در چنین فضایی باید مفهوم «انتقام» را بازخوانی کرد، اظهار داشت: انتقام در فرهنگ اسلامی، واکنشی احساسی، عصبی یا صرفاً تلافی‌جویانه نیست، بلکه به معنای بازگرداندن عدالت و جبران بی‌عدالتی است. هنگامی که نظم عادلانه جامعه بر هم می‌خورد، انتقام در پی برقراری دوباره آن توازن است.

مدیر گروه مطالعات انقلاب اسلامی با اشاره به پیشینه این مفهوم در ادبیات فارسی گفت: در شاهنامه نیز پس از کشته شدن ایرج به دست برادرانش، دشمنی میان ایران و توران تنها به مجازات قاتلان محدود نمی‌شود، بلکه سخن از خون‌خواهی و برطرف کردن بی‌عدالتی تاریخی است.

وی افزود: به همین دلیل تنها بر گنبد مطهر حضرت اباعبدالله الحسین (ع) پرچم خون‌خواهی برافراشته است. هرچند همه ائمه اطهار (ع) مظلومانه به شهادت رسیدند، اما حادثه عاشورا با بی‌حرمتی و جنایتی همراه بود که نظیری برای دیگر ائمه نداشت؛ از این‌رو، با کشته شدن عاملان جنایت نیز این بی‌حرمتی جبران نشد و جریان خون‌خواهی تا ظهور حضرت ولی‌عصر (عج) استمرار خواهد داشت.

ردادی ادامه داد: فرهنگ خون‌خواهی و انتقام، صرفاً یک واکنش مقطعی نیست، بلکه شیوه‌ای از زیستن و نوعی بازسازی روابط اجتماعی را رقم می‌زند. این فرهنگ، سبک زندگی انسان‌ها را تغییر می‌دهد و بسیاری از افرادی که پیش‌تر حتی از مخالفان جمهوری اسلامی بودند، با مشاهده این سرمایه نمادین، جذب گفتمان مقاومت شدند و امروز خود را در صف خون‌خواهان شهدا می‌دانند و آمادگی تحمل هرگونه سختی را در این مسیر دارند.

وی با تأکید بر ضرورت حفظ این سرمایه نمادین خاطرنشان کرد: دشمن خارجی امروز تلاش می‌کند هزینه انتقام را برای ملت ایران سنگین و غیرقابل تحمل جلوه دهد تا مردم از مطالبه خون‌خواهی فاصله بگیرند؛ در کنار آن، دشمن داخلی نیز با ایجاد تردید، شکاف و کاستن از ارزش شهادت، در پی فرسایش سرمایه نمادین انقلاب است.

مدیر گروه مطالعات انقلاب اسلامی با اشاره به برخی مواضع مطرح‌شده در فضای سیاسی کشور اظهار داشت: طرح این دیدگاه که اکنون زمان سخن گفتن از خون‌خواهی و انتقام نیست، در عمل به تضعیف سرمایه نمادین شهادت می‌انجامد و می‌تواند همبستگی شکل‌گرفته پس از شهادت رهبر انقلاب را با آسیب مواجه کند.

وی در مقابل، برخی مواضع در حمایت از استمرار مطالبه انتقام را در راستای حفظ سرمایه نمادین انقلاب ارزیابی کرد و گفت: هر سخنی که بتواند جایگاه خون شهدا را در افکار عمومی حفظ کرده و فرهنگ مقاومت را تقویت کند، به تقویت سرمایه نمادین جمهوری اسلامی خواهد انجامید.

ردادی در پایان تأکید کرد: همه ما وظیفه داریم قدردان خون پاک رهبر شهید انقلاب اسلامی باشیم و اجازه ندهیم این سرمایه عظیم تاریخی دچار فرسایش شود؛ زیرا این خون، فرهنگ مقاومت و مطالبه عدالت را در جامعه زنده نگه داشته و مسیر آینده انقلاب اسلامی را روشن‌تر کرده است.

انتهای پیام/ 121