اروپاییتر شدن ناتو در سایه شانهخالی کردن آمریکا
به گزارش خبرنگار بینالملل دفاعپرس، با گذشت یک سال از نشست لاهه که در آن، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، با لحنی تند و صریح از متحدان اروپایی خود خواستار افزایش چشمگیر هزینههای دفاعی شد، نشست آنکارا نشان داد که اروپا نهتنها این درخواست را جدی گرفته، بلکه آمادهی ایفای نقشی پررنگتر و تأثیرگذارتر در ساختار نظامی ناتو است.
این مهمترین نتیجهای است که از گفتوگوی کارشناسان برجسته در نشست تخصصی «اینفودفنسا» در مادرید درباره دستاوردهای نشست تاریخی ناتو در پایتخت ترکیه به دست آمده است. در این جلسه، «فلیکس سانس رولدان» رئیس پیشین مرکز ملی اطلاعات اسپانیا، «پابلو بناویدس» سفیر اسبق اسپانیا در ناتو و «فلورنتینو پورترو» تحلیلگر برجستهی روابط بینالملل و استاد دانشگاه به بحث و تبادل نظر پرداختند.
سانس رولدان با لحنی خوشبینانه نسبت به آینده ناتو اظهار داشت: ارزیابی من از این نشست مثبت است؛ ناتو قویتر از قبل شده و بودجهی کافی در اختیار دارد.
وی همچنین به نکتهی جالب توجهی اشاره کرده و گفت: برای اولین بار در ۹ نشست اخیر، بیانیهی پایانی ناتو هیچ اشارهای به چین نداشته است؛ موضوعی که میتواند نشاندهندهی تغییر رویکرد یا اولویتبندی جدید در این ائتلاف باشد.
رئیس مرکز پیشین اطلاعات اسپانیا تصریح کرد: ساختار نظامی ناتو باید اروپاییتر شده و فرماندهیهای کلیدی این پیمان باید در اختیار اروپاییها قرار گیرد.
رولدان خاطرنشان کرد: پس از افزایش هزینههای دفاعی توسط اروپا، هنوز مشخص نیست آمریکا چه نوع متحدی خواهد بود و آیا میتوان بر حمایت بلندمدت واشنگتن حساب کرد؟ این ابهام، یکی از مهمترین چالشهای فراروی روابط فراآتلانتیک در سالهای آینده خواهد بود.
از سوی دیگر، برخلاف عدم حضور نام چین در بیانیه پایانی ناتو، روسیه بهصراحت به عنوان تهدید اصلی معرفی شده و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور این کشور، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. پورترو این موضوع را بسیار حائز اهمیت ارزیابی کرد و آن را نشانهای از بازگشت آمریکا به مسیر حمایت از اوکراین دانست؛ حمایتی که پس از فاصلهگیری نسبی در نشست لاهه، تا حدی کمرنگ شده بود.
این تحلیگر مسائل بینالملل همچنین نقش «مارک روت» دبیرکل ناتو، را در کاهش تنشها میان آمریکا و اروپا حیاتی و کلیدی توصیف و او را به مشاوری دانا که در حال آشتی دادن یک زوج در آستانه طلاق است تشبیه کرد.
پورترو همچنین تصریح کرد: ناتو یا باید یک ائتلاف جهانی باشد یا اصلاً ناتو نخواهد بود؛ ما نیازمند توانمندیهای لازم برای مقابله با تهدیدها در منطقهی ساحل آفریقا هستیم، در غیر این صورت اعتبار خود را از دست خواهیم داد.
وی تأکید کرد که اسپانیا با کشورهای همسایه و منطقه، تهدیدهای مشترکی داشته و باید توانمندیهای لازم برای مقابله با آنها را به سرعت تقویت کند؛ در غیر این صورت، ناتو به یک ائتلاف صرفاً اروپایی-آتلانتیکی تقلیل خواهد یافت.
این تحلیلگر مسائل بینالملل خاطرنشان کرد: آمریکا به دنبال اروپاییسازی هرچه بیشتر ناتو است، زیرا اروپا دیگر صحنهی اصلی عملیات نظامی آمریکا نیست و واشنگتن در حال انتقال نیروها و تمرکز خود به منطقهی هند-اقیانوس آرام است تا در رقابت فناورانه با چین پیروز شود.
در مقابل، بناویدس با احتیاط بیشتری سخن گفت و تأکید کرد که ادامهی حمایت از اوکراین نشاندهندهی تعهد جدی اروپا به امنیت شرق این قاره است. وی همچنین به ذکر مادهی ۵ (اصل دفاع جمعی) در بیانیهی پایانی اشاره کرد و در جمعبندی خود، نشست آنکارا را با عبارت «سروصدای زیاد و چند دستاورد محدود» توصیف کرد.
وی همچنین بر لزوم ورود تدریجی فرماندهان اروپایی به پستهای بالای نظامی ناتو تأکید و آن را یک اصلاح اساسی و بنیادین دانست و حتی به امکان تصاحب پست فرماندهی عالی متفقین در اروپا توسط یک اروپایی اشاره کرد.
سفیر اسبق اسپانیا بر لزوم ایجاد رابطهای متفاوت و متوازنتر با آمریکا تأکید کرد و گفت: اروپا باید یکپارچهتر، مستقلتر و قدرتمندتر در ناتو ظاهر شود و در تصمیمگیریهای کلیدی نقش بیشتری ایفا کند.
انتهای پیام/ ۹۹۹
