پژوهشگر عراقی: قدرت مقاومت از ایمان راسخ به صاحب الزمان (عج) سرچشمه میگیرد
گروه بینالملل دفاعپرس: دیدار الزیدی با دونالد ترامپ در کاخ سفید و همزمانی آن با سفر وی به تهران، بار دیگر بحث درباره جهتگیری سیاست خارجی دولت عراق را در کانون توجه قرار داده است. این دیدار از همان ابتدا با حاشیهها و پرسشهایی همراه شد که فراتر از یک ملاقات معمول دیپلماتیک ارزیابی میشود. در این میان، نوع مواجهه الزیدی با پرسشهای مطرحشده و نیز پیامهای نهفته در سخنان ترامپ، واکنشهای مختلفی را در محافل سیاسی و رسانهای عراق برانگیخته است. همزمان، موضوع آینده گروههای مقاومت، حشد الشعبی و پرونده سلاح نیز به یکی از مهمترین محورهای این بحث تبدیل شده است. ناظران معتقدند چگونگی تنظیم رابطه بغداد با واشنگتن و تهران، در مرحله پیش رو نقش مهمی در تعیین مسیر سیاسی دولت عراق خواهد داشت.
در همین راستا خبرنگار دفاعپرس با رسول الحسین پژوهشگر و تحلیلگر سیاسی عراق به گفتوگو پرداخته است که مشروح آن در ادامه میآید.
وی در ابتدای سخنان خود گفت: به تشخیص من، این دیدار کاملاً سیاسی بود، هرچند برخی پروندههای اقتصادی و امنیتی در پسزمینه آن حضور مطرح شد. دیداری که قرار بود به صورت عادی پیش برود، به دلیل پرسشهای غیرمنتظرهای که الزیدی را در موقعیت دشواری قرار داد، به ایستگاهی جنجالی تبدیل شد.
الحسین ادامه داد: او در چندین مورد تلاش کرد از پاسخ مستقیم به این پرسشها اجتناب کند، اما روند گفتوگو او را به سمت زوایای تنگ و محدودی کشاند که در چارچوب مورد انتظار برای این دیدار نبود. از این رو، بُعد سیاسی، اثرگذارترین عنصر بود.
این پژوهشگر عراقی افزود: آنچه توجهها و واکنشها را برانگیخت، جنبههای اقتصادی یا امنیتی نبود، بلکه ماهیت مواضع سیاسی بود که در طول گفتوگو آشکار یا مورد آزمایش قرار گرفت. همین امر باعث شد دیدار از چارچوب سنتی خود فراتر رفته و به موضوعی برای بحث و تحلیل سیاسی تبدیل شود.
وی در ادامه درباره عبارتهای ترامپ گفت: این عبارات صرفاً تعارفات تشریفاتی نبودند، بلکه پیامهای سیاسی روشنی در دل خود داشتند. به نظر میرسید ترامپ از طریق زبان ستایش و تمجید، نوعی مهار سیاسی را روی الزیدی اعمال میکند تا نفوذ آمریکا را تأکید کند.
به گفته وی، واکنش سرد و محتاطانه الزیدی حجم فشار و دشواری ایجاد شده توسط این عبارات و سیاق سیاسی آنها را منعکس میکرد و باعث شد این سخنان بیشتر شبیه به پیامهای قدرت و نفوذ به نظر برسند تا کلمات تعارفی گذرا.
این تحلیلگر عراقی درباره نگاه افکار عمومی عراق به سخنان ترامپ نیز اظهار داشت: بسیاری از عراقیها به این اظهارات به عنوان یک گفتمان سیاسی فاقد اعتبار مینگرند، زیرا روابط بینالملل بر پایه منافع بنا میشود، نه بر احساسات عشق یا همدلی.
وی مطرح کرد: جنایت ترور فرماندهان اثری عمیق در وجدان مردمی بر جای گذاشت که با عبارات تعارفی دیپلماتیک پاک نمیشود. به همین دلیل، حافظه عراقی با این حوادث به عنوان صفحهای بسته شده برخورد نمیکند.
رسول الحسین در بخش دیگری از این گفتوگو، پاسخ الزیدی درباره نداشتن ارتباط با گذشته را نشانه احتیاط او دانست و گفت: او تمایلی به ورود به پروندههای حساس نداشت، زیرا میدانست هر پاسخ نسنجیدهای ممکن است افکار عمومی عراق را تحریک کند و هر موضع تند نیز او را در معرض واکنشهای نامطلوب آمریکایی قرار میدهد.
وی افزود: اگر از زاویهای صرفاً سیاسی و به دور از وابستگیها نگاه کنیم، میتوان این موضع را تلاشی برای اجتناب از مینهای سیاسی دانست؛ اما از دیدگاه بسیاری از عراقیهایی که احساسات خاصی نسبت به مسائل ملی و حوادث سرنوشتساز دارند، این پاسخ ضعیف بود.
این پژوهشگر عراق درباره پرونده سلاح مقاومت نیز گفت: این اظهارنظر به اندازه کافی موفق نبود و به نظر میرسد الزیدی در پاسخ دادن تلاش کرده، اما در ارزیابی ابعاد و پیامدهای آن دچار خطا شده است.
وی سپس تاکید کرد: آیا سلاحی که با عقیدهای راسخ به صاحبالزمان (عج) گره خورده است، میتواند با اظهارات یا مواضع رسانهای تضعیف شود؟ قدرت این سلاح از دیدگاه حامیانش، حضور خود را از سخنرانیهای سیاسی نمیگیرد، بلکه از باور، ایمان و فداکاریهایی میگیرد که مسیر آن را ساخته است.
به گفته وی، حشد الشعبی بخشی از منظومه امنیتی رسمی دولت عراق است، اما دشوار است که آن را تنها در بُعد نهادی خلاصه کرد، زیرا بُعدی عقیدتی و فکری نیز دارد که بخش اساسی هویت و مسیر آن را شکل داده است.
الحسین در ادامه با اشاره به محدودیتهای دولت در کنترل کامل سلاح مقاومت گفت: نه الزیدی و نه هیچکس دیگر در سایه شرایط فعلی قادر به تحمیل کنترل کامل بر سلاح مقاومت نیست؛ زیرا این مسئله با عقیده و دیدگاهی گره خورده است که این سلاح را بخشی از پروژه مقابله با تهدیدات موجود میداند.
وی افزود: هرگونه صحبت درباره پایان دادن قطعی به این پرونده، تا زمانی که منطقه در وضعیت ناپایدار است و حضور خارجی مورد اختلاف و نزاع باشد، دور از واقعیت است.
رسول الحسین درباره احتمال تنش میان دولت و گروههای مقاومت نیز تصریح کرد: قطعاً هر مسیری که بر پایه فشار باشد، منجر به ایجاد وضعیت تنش و احتقان خواهد شد، اما فکر نمیکنم دولت به این سادگی به این گزینه روی آورد، زیرا هزینه سیاسی و امنیتی آن بسیار بالا خواهد بود.
وی در پایان درباره سفر احتمالی الزیدی به تهران و سیاست توازن میان ایران و آمریکا گفت: تلاش برای جمع کردن دو مسیر متناقض، شخص را در یک تنگنای سیاسی دائمی قرار میدهد. از دیدگاه من، مدیریت رابطه با ایران باید به کسی سپرده شود که به این گزینه باور دارد و آن را با صراحت و ثبات پذیرفته است، نه کسی که سعی میکند همزمان در جهتهای متضاد حرکت کند.
رسول الحسین در جمعبندی نهایی خود تاکید کرد: ایجاد تعادل بین ایران و ایالات متحده مأموریتی بسیار دشوار است، زیرا اختلاف بین آنها یک اختلاف گذرا نیست که بتوان با اقدامات دیپلماتیک سنتی از آن عبور کرد. اگر الزیدی بدون شفافیت کافی بر این رویکرد پافشاری کند، ممکن است با بحرانهای سیاسی زودهنگامی مواجه شود.
به گفته وی، گروههای مقاومت، فارغ از ماهیت توازنهایی که دولت سعی دارد در سیاست خارجی خود ترسیم کند، همچنان بازیگری اثرگذار در صحنه عراق باقی خواهند ماند.
گفتوگو الناز رحمتنژاد
انتهای پیام/ ۱۳۴
