قابلیتهای جدید ارتش پاکستان در عملیات «بنیان مرصوص»
به گزارش خبرنگار بینالملل دفاعپرس، پاکستان و هند سال گذشته جنگی کوتاه، اما شدید را تجربه کردند که بدترین رویارویی نظامی میان این دو همسایه هستهای در چند دهه اخیر بود.

در دورهی موسوم به «معرکه حق» جنگندههای هندی سرنگون شدند و پاکستان در پاسخ به حملات موشکی دهلی نو، عملیات «بنیان مرصوص» را به عنوان موجی از حملات علیه اهداف نظامی هند آغاز کرد. این درگیری با آتشبسی که با میانجیگری آمریکا برقرار شد، پایان یافت.
پاکستان در طول جنگ چهار روزه، طیف گستردهای از تسلیحات و فناوری نظامی، از موشکهای پیشرفته تا سامانههای جنگ متصل به شبکه را به نمایش گذاشت. در ادامه به برخی از آنها میپردازیم.
دیدن بدون دیده شدن و جنگ شبکهمحور
یکی از مرگبارترین ابزارهای موجود در زرادخانه پاکستان در ساعات اولیه ۷ میبه کار گرفته شد: استفاده از جنگ شبکهمحور.
این دکترین شامل به اشتراکگذاری دادهها و اطلاعات بلادرنگ در حوزههای متعدد بین جنگندهها، هواپیماهای هشداردهنده زودهنگام هوابرد و مراکز فرماندهی زمینی، به منظور کسب برتری از طریق اشتراک اطلاعات و آگاهی از میدان نبرد است.
این امر با ادغام سختافزارهای چینی و غربی در یک ساختار منسجم واحد، همراه با نرمافزارهای بومی توسعهیافته، محقق شد.
اطلاعات و دادههای اطلاعاتی در شب اول درگیری میان نیروی زمینی، جنگندهها و هواپیماهای پشتیبانی به صورت بلادرنگ به اشتراک گذاشته شد تا جتهای ورودی هندی شناسایی و زنجیره شکار ایجاد شود.
این امر همچنین امکان نبرد «فراتر از برد دید» را فراهم کرد که منجر به هدفگیری هواگردها در فاصله بیش از صد کیلومتری و سرنگونی حداقل شش جنگنده هندی، از جمله داسو رافال ساخت فرانسه شد.
«مسعود احمد» سرتیپ بازنشسته معتقد است که استفاده از اشتراکگذاری دادههای فوری به خلبانان نیروی هوایی پاکستان امکان داد تا هواپیماهای هندی را از فراتر از برد دید، ببینند و آنها برای جنگندههای ورودی نیروی هوایی هند کمین گذاشتند.
آینده جنگ در زمان حال
سامانههای هوایی بدون سرنشین میتوانند طیف گستردهای از وظایف - از نظارت تا اقدام جنگی - را با هزینهای بسیار کمتر از سامانههای متعارف انجام دهند. استفاده از آنها در سالهای اخیر در سطح جهانی، از اوکراین تا غرب آسیا افزایش یافته و بر اساس گزارشی که در ماه اوت گذشته توسط مؤسسه مطالعات راهبردی اسلامآباد منتشر شد، در ماه میسال گذشته توسط هر دو طرف به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت.
در این گزارش آمده است: «پهپادها نقش عمدهای در نظارت، حملات فرامرزی و حتی هدفگیری زیرساختها ایفا کردند و پاکستان در طول عملیات بنیان مرصوص از سکوهای هوایی برای حملات و نظارت و شلیک مهمات سرگردان معروف به «پهپادهای کامیکازه» استفاده کرده است.
در پاسخ به حملات پهپادی و موشکی هند در شب ۹ می، پاکستان در ساعات اولیه ۱۰ می، ۳۶ پایگاه نظامی مختلف در داخل هند از جمله پایگاههایی مانند ادهمپور، جامو و پاتانکوت را با پهپادها، کوادکوپتر آسیسگارد سونگار و سکوهای چینی سیاچ ۴ و وینگ لونگ با برد متوسط و استقامت زیاد هدف قرار داد.
ابتکار جنگ نامنظم خاطرنشان میکند که معماری پهپادی پاکستان «بر اساس ترکیبی از توسعه داخلی، مشارکت با ترکیه و چین و قابلیت تطبیقپذیری است. این گزارش همچنین اشاره میکند که نقطه قوت اسلامآباد در عرصه پهپادها در تأمین مالی انعطافپذیر و استفاده خلاقانه از سامانههای تجاری نهفته است.
این ابتکار تشریح میکند: «از نظر عملیاتی از پهپادها برای آزمایش پوشش راداری، شناسایی شکافهای شبکههای پدافند هوایی در ارتفاع پایین و هدفگیری از فاصله دور گرههای لجستیکی و تأسیسات خط مقدم استفاده شد. برخلاف بحرانهای پیشین، پهپادها به نظارت یا فعالیتهای مزاحم فرامرزی محدود نشدند، بلکه در راهبردهای علامتدهی با هدف نشان دادن عزم و در عین حال اجتناب از تشدید فوری به نیروی هوایی سرنشیندار، ادغام شدند».
شکارچی بیرحم رافال
چنگدو جی۱۰سی یک جنگنده چندمنظوره تکموتوره نسل چهارم ساخت چین است و با حداکثر سرعت ۱.۸ ماخ، میتواند به انواع مهمات هوابههوا و هوابهزمین مجهز شود. این جنگنده در شب اول درگیری نقش کلیدی ایفا کرد و شش فروند از جنگندههای متعلق به نیروی هوایی هند را سرنگون کرد.
«ظهیر احمد بابر» مارشال هوایی و فرمانده نیروی هوایی پاکستان در مراسم خرید این جنگنده در سال ۲۰۲۲ گفت: «جی-۱۰سی دارای مجموعه کاملاً یکپارچهای از سلاحها، اویونیک و جنگ الکترونیک است که آن را به سامانهی جنگی قدرتمندی در محیط معاصر و جنگ غیرتماسی تبدیل میکند».
نوک پیکان
پیال ۱۵ یک موشک هوابههوای چینی است که برای نبرد «فراتر از برد دید» طراحی شده است و دارای حداکثر سرعت ۵ ماخ و برد ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلومتر است. این موشکها در نبرد هوایی شب اول جنگ، از جنگندههای جی ۱۰سی پرتاب شدند. کارشناسان معتقدند که این اولین استفاده از پیال ۱۵ها در نبرد بوده است.
ظهیر احمد بابر اذعان کرد که از طریق اشتراکگذاری داده بین نیروی هوایی پاکستان و داراییهای زمینی، موشکها توانستند اهداف را در آن سوی مرز با هند ردیابی و مورد اصابت قرار دهند.
سامانه موشکی فتح
سامانه موشکی هدایتشونده فتح یک سامانه توپخانه راکتی بومی است که قادر به شلیک موشکها و راکتهای هدایتشونده با کالیبر و بردهای مختلف است.
از این سامانهها در طول عملیات بنیان مرصوص برای حمله به اهداف نظامی هند استفاده شد. به گفته نشریه دفاعی جینز، موشک فتح ۲ که توسط این پرتابگر قابل شلیک است، دارای برد ۴۰۰ کیلومتر است.
سرتیپ احمد در این خصوص میگوید: «از این موشکها به دلیل دقت و در عین حال تحرکپذیری استفاده شد. آنها بسیار سریع قابل استقرار بودند، بنابراین این یکی از مزایا بود. این سامانه همچنین به عنوان بخشی از جنگ شبکهمحور در شبکههای ارتش پاکستان ادغام شد».
موشک سیام۴۰۰ایکیجی
سیام۴۰۰ایکیجی یک موشک ضدکشتی مافوقصوت هوایی ساخت چین است و همانطور که در جنگ سال گذشته مشاهده شد، میتوان از آن برای حمله به اهداف زمینی نیز استفاده کرد. این موشک با سرعت ۴.۵ تا ۵ ماخ، دارای برد ۴۰۰ کیلومتر است و در طول عملیات بنیان مرصوص برای منهدم کردن سامانههای پدافند هوایی اس۴۰۰ هند استفاده شد. به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، این اولین استفاده رزمی از این سامانه تسلیحاتی بود.
انتهای پیام/ ۱۳۴
