آیین بزرگداشت امام مجاهد شهید برگزار شد

آیین بزرگداشت امام مجاهد شهید به مناسبت چهلمین روز تشییع و تدفین پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی در تالار اندیشه حوزه هنری برگزار شد.
کد خبر: ۸۵۵۶۵۹
تاریخ انتشار: ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ - ۲۰:۱۵ - 17August 2026

به گزارش گروه سیاسی دفاع‌پرس، آقای مهدی ابراهیم‌زاده؛ رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب با سخنرانی خود آغازگر این مراسم بود.در این گردهمایی آقای مهدی ابراهیم‌زاده، رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب، با اشاره به شکل‌گیری نهضت اسلامی و مبانی فکری آن، گفت: نهضت اسلامی بر پایه مجموعه‌ای از اندیشه‌ها و آثار فکری شکل گرفت؛ از کتاب «ولایت فقیه» امام خمینی (ره) و «اصول فلسفه و روش رئالیسم» علامه طباطبایی و شهید مطهری گرفته تا مباحث مطرح‌شده در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی» در دوران رهبر شهیدمان حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای.

ی
وی افزود: رهبر شهید انقلاب، قدّ و قامت معنوی و مادی جهان بودند و برای گسترش این اندیشه و تفکر از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کردند؛ از مسجد کرامت در مشهد گرفته تا سخنرانی در دانشگاه تهران و حضور در جبهه‌های جنگ.

رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب ادامه داد: امام خمینی (ره) نیز با بیان، اندیشه و جهاد تبیین، قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران را گسترش دادند و قدرت امروز جمهوری اسلامی ایران بر مبنای همین تفکر الهی و عزم و اراده ناشی از آن شکل گرفته است.

ابراهیم‌زاده با اشاره به تقابل این تفکر با جریان‌های حاکم بر سیاست جهانی اظهار کرد: در مقابل این نسل پاکِ مردان الهی که همچون پیامبران، تزکیه و تعلیم و ارتقای فکری و معنوی مردم را دنبال می‌کنند، رجاله‌ها و بازیگران سیاست امروز دنیا، از قبیل رئیس‌جمهور آمریکا، قرار دارند؛ کسانی که از بیان، فکر و اندیشه بهره‌ای ندارند.

وی افزود: قرآن کریم، بیان و اندیشه را از نخستین ممیزه‌های انسان در مقابل دیگر مخلوقات می‌داند و فلسفه نیز در تعبیر «الانسان حیوان ناطق»، آن را هویت اصلی انسان معرفی می‌کند؛ اما گویی این افراد تهی‌مغزانی هستند که صرفاً مانند حیوانات وحشی و با منطق جنگل، به دنبال قالب کردن امیال خود بر دنیا هستند.

رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب گفت: عدم بهره‌مندی از آنچه خمیرمایه وجودی انسان است، در صحنه‌های گوناگون بروز پیدا می‌کند؛ از قساوت در جنایات مانند ناو دنا و اصابت پیشرفته‌ترین موشک‌ها به مدرسه میناب در جنگ تحمیلی سوم، تا نسل‌کشی در غزه و جنایات در لبنان، عراق، افغانستان، یمن و دیگر کشور‌های مسلمان.

وی ادامه داد: این مسئله همچنین در فساد‌های اخلاقی، مانند پرونده‌هایی که حیرت جهانیان از پستی و پلیدی ممکن را برمی‌انگیزد، خود را نشان می‌دهد؛ فساد‌ها و جنایاتی که عرق شرم بر پیشانی هر انسانی جاری می‌کند.

ابراهیم‌زاده با بیان اینکه انقلاب اسلامی در مقابل این جریان ایستاده است، تصریح کرد: در مقابل این باند قاتل و جنایتکار، انقلاب اسلامی ایران و جوانمردان پا در رکاب آن و مردم مبعوث‌شده این دوران، نسل آزادگان و جوانمردان تاریخ هستند؛ کسانی که برای گرفتن حق مظلومان از راهزنان و دزدان و زورگویان دنیا ایستادند و به کسی باج ندادند.

وی گفت: از این منظر، این جلسه و پرداختن به «بیانیه گام دوم» به‌عنوان یکی از میراث‌های فکری برجسته رهبر شهید ایران، در حقیقت توجه به فکر متعالی اسلام انقلابی و ادامه راه امام مجاهد شهیدمان است؛ راهی که انسان‌ها را پرورش می‌دهد و با ریخته شدن خون شهدا، پربارتر و استوارتر ادامه می‌یابد.

رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب افزود: رهبر شهید ما از جمله انسان‌هایی بود که درباره آنان گفته شده است: «خدا رحمت کند آن کسی را که بداند از کجا آمده، برای چه آمده و به کجا می‌رود.»

ابراهیم‌زاده اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب، سرگذشت و سرنوشت ایران عزیز در گذشته، حال و آینده انقلاب اسلامی و ملت ایران را در قالب «بیانیه گام دوم» برای ملت ایران به‌ویژه جوانان، به‌عنوان ولیعهدان نهاد‌های آینده ایران اسلامی، تبیین کردند تا با اتکا به آن، فهم دقیق‌تری از دنیا پیدا کنند، روی پای خود بایستند و سرنوشت خود را به دست گیرند.

وی گفت: از طرف خودم و ریاست دفتر، به همه عزیزان خداقوت عرض می‌کنم و امیدوارم خداوند متعال تک‌تک دقایق این گردهمایی در بزرگداشت امام مجاهد شهیدمان را به‌عنوان ذکر و عبادت از ما بپذیرد.

بیانیه گام دوم را باید به‌مثابه سند حکمرانی و کتیبه آغاز یک انقلاب دیگر خواند

آیت‌الله علی‌اکبر رشاد، رئیس شورای حوزه علمیه تهران و رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، با اشاره به جایگاه فکری و تاریخی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، این بیانیه را یک سند حکمرانی برای چله دوم انقلاب دانست و گفت باید درباره مبانی و دلالت‌های فکری بیانیه گام دوم سخن گفت؛ چراکه این بیانیه در حقیقت یک سند حکمرانی برای مرحله دوم انقلاب است.

وی اظهار کرد این بیانیه از سوی بزرگمردی صادر شده است که خود در تعبیرش از «چله دوم انقلاب» سخن گفته است؛ شخصیتی که در طول ۴۴ سال در رأس هرم قدرت و سیاست در جمهوری اسلامی، در منطقه، در جبهه مقاومت و در مقیاس جهانی، به‌عنوان کنشگری فوق‌العاده تأثیرگذار در مسائل بین‌المللی قرار داشت.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی افزود باید ببینیم از کسی با چنین جایگاهی، آیا سندی از این جنس صادر شده است که بتوان آن را با بیانیه‌ای که در سال ۱۳۲۰ و پس از فرار رضاخان صادر شد، مقایسه کرد؛ بیانیه‌ای که در حقیقت مطلع انقلاب بود.

آیت‌الله رشاد ادامه داد بیانیه گام دوم در حقیقت کتیبه آغاز یک انقلاب دیگر در امتداد انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ است؛ انقلابی که با این بیانیه پوست انداخت و وارد گام جدیدی شد.
وی با اشاره به فرایند تدوین بیانیه گام دوم گفت این بیانیه حاصل یک فرایند پیچیده و طولانی بود که در آن حدود ۱۰ هزار نفر از نخبگان کشور، اعم از دانشگاهیان، حوزویان و مدیران، مشارکت داشتند و در تولید این سند همکاری کردند.

رئیس شورای حوزه علمیه تهران تصریح کرد، اما در نهایت، این سند را یک نفر نوشته است؛ همان‌گونه که یک نفر می‌تواند خطبه فدکیه را ایراد کند و همان یک خطبه برای دلالت بر حقانیت، عصمت و عظمت حضرت زهرا (س) کافی باشد؛ همان‌گونه که وجود مبارک امیرالمؤمنین (ع) برای اثبات حقانیت رسالت حضرت ختمی‌مرتبت (ص) کفایت می‌کند، این بیانیه نیز برای بیان عظمت این مرد عظیم و تاریخی کفایت می‌کند.

آیت‌الله رشاد با اشاره به سال‌ها معاشرت و آشنایی با رهبر شهید انقلاب اظهار کرد ما زمان زیادی با ایشان معاشرت داشتیم، اما به کسانی می‌مانیم که در دامنه کوه دماوند زندگی می‌کنند و عظمت این کوه را به دلیل نزدیکی و همجواری، آن‌گونه که باید درک نمی‌کنند. گویی ما در فاصله‌ای بسیار نزدیک از چنین شخصیت بزرگی قرار داشتیم و از شناخت کامل عظمت او بازمانده‌ایم.

وی افزود باید ببینیم برای ایران، اسلام و انقلاب چه کاری از دست ما برمی‌آید و از ظرفیت اساتید محترمی که در این جلسه ارائه بحث خواهند داشت، استفاده کنیم.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به ضرورت مطالعه منظومه فکری رهبر شهید انقلاب گفت اجباراً باید عرض کنم که این مجموعه را با تمرکز بر محور‌های مختلف مورد مطالعه قرار داده‌ام. باید این سند را به‌عنوان خوانش فقیه بزرگ و برجسته‌ای که آن را تولید کرده است، بررسی کرد.

آیت‌الله رشاد ادامه داد در جلسه‌ای که به مناسبت سالگرد شهادت و عزت ایشان برگزار خواهد شد، باید منظومه فکری را تکمیل کنیم. مجموعه آثار ایشان حدود هزار و ۸۰۰ صفحه است و در آن، وجوه پنهان و مکتوب و ناشناخته‌ای از جمله اضلاع هندسه شخصیتی این امام شهید وجود دارد.

وی با بیان اینکه یکی از وجوه برجسته شخصیت رهبر شهید انقلاب، فقاهت ایشان است، گفت بسا اگر این شخصیت را بررسی کنیم، به این نتیجه برسیم که وجه برجسته ایشان فقاهت است؛ اما فقاهتی متفاوت، کارآمد و اثرگذار که هنوز بسیاری از ابعاد آن مورد مطالعه و توجه قرار نگرفته است.

رئیس شورای حوزه علمیه تهران تصریح کرد اگر بخواهید یک متن را صرفاً از منظر یک فقیه بخوانید، ممکن است در نگاه نخست چیز زیادی فراتر از یک متن فقهی در آن نبینید؛ اما اگر بدانید که این متن را از سکوی فکری و اندیشگی یک فقیه می‌خوانید و بدانید چنین متنی از سوی چنین شخصیتی صادر شده است، درک شما از دلالت‌های آن متفاوت خواهد بود.

وی با اشاره به ضرورت توجه به قواعد فقه نظام اظهار کرد در مباحث مربوط به فقه نظام و فقه نظامات، درباره قواعدی که برای فقه نظام لازم است، بحث کرده‌ایم. یکی از این قواعد، در واقع قاعده تکلیف است.

آیت‌الله رشاد افزود قواعد فقهی در تعریف مشهور، فروع کلیه فقه هستند؛ اما ما به دسته دیگری از قواعد نیاز داریم که بتوانند مبانی جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی قرار بگیرند و در نهایت به دولت‌سازی منتهی شوند.

وی با بیان اینکه دولت‌سازی قله این فرایند است، گفت ما هنوز دولت اسلامی را نساخته‌ایم. این همان مضمونی است که رهبر شهید انقلاب نیز بر آن تأکید داشتند و می‌فرمودند آنچه داریم، نظام را عوض کرده‌ایم؛ یعنی در انقلاب، دولت حاکم را تغییر داده‌ایم، اما هنوز با دولت اسلامی فاصله داریم.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد برای ساختن دولت اسلامی، مقدمات فراوانی لازم است. نخست باید آحاد انسان‌ها ساخته شوند و این آحاد هویت واحد پیدا کنند و به جامعه تبدیل شوند. سپس جامعه باید بستر تولید یک تمدن شود و در ادامه، دولت اسلامی مطلوب شکل بگیرد.

وی تأکید کرد دولت‌سازی اولین مقام این فرایند نیست. تا آحاد ساخته نشوند، تا این آحاد هویت واحد پیدا نکنند و به جامعه بدل نشوند و تا این جامعه بستر تولید یک تمدن نشود، دولت اسلامی مطلوب تحقق پیدا نمی‌کند.

آیت‌الله رشاد با اشاره به ضرورت امت‌سازی گفت اولین قدم، ساختن امت است. آیات قرآن نیز بر این موضوع دلالت دارد. وقتی می‌فرماید «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا»، در واقع مخاطب، مؤمنانی هستند که باید در قالب یک امت اسلامی هویت پیدا کنند.

وی افزود اگر کسی از ایران امروز به کشور‌های دیگر مهاجرت کند، باید این مسئله را از منظر جامعه‌شناختی، سیاسی و امنیتی بررسی کرد. اینکه فردی بدون دلیل مشخص از کشور خارج شود یا فردی برای تحصیل برود و بازگردد، موضوعی است که باید آثار و پیامد‌های آن بررسی شود.

رئیس شورای حوزه علمیه تهران تصریح کرد اگر بتوانیم این مسائل را کنار هم بچینیم و تحلیل کنیم، خواهیم دید که چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است. این مسائل می‌تواند ذیل جامعه‌شناسی و حکومت‌سازی قرار گیرد.

وی با اشاره به موضوع تمدن‌سازی اسلامی اظهار کرد در بیانیه گام دوم، بحث تمدن‌سازی مطرح شده است. باید تمدن اسلامی ساخت و این یک دستور قرآنی است. نمی‌توان تصور کرد که آیات قرآن صرفاً احکام فردی را بیان می‌کنند.

آیت‌الله رشاد با انتقاد از نگاه حداقلی به احکام اجتماعی اسلام گفت برای مثال، اگر آیه‌ای درباره زکات حکمی را بیان می‌کند، این حکم فرعی و جزئی است و تخطی از آن حرام است. اما آیا اگر جامعه‌ای به یک تکلیف اجتماعی عمل نکرد، می‌توان گفت، چون در ظاهر یک حکم فردی انجام نشده، مسئولیتی متوجه جامعه نیست؟

وی ادامه داد آیا این آیات صرفاً توصیه اخلاقی هستند؟ خیر؛ این آیات حکم را بیان می‌کنند و باید تعبیرات خبری را به لسان انشا و تکلیف فهم کرد. ده‌ها دلیل قرآنی و روایی وجود دارد که نشان می‌دهد اجرای این احکام یک تکلیف است.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به جایگاه نماز در منظومه اجتماعی اسلام گفت نماز را ببینید. ممکن است کسی به مسجد برود و نماز بخواند، اما این نماز اگر از سایر ابعاد اجتماعی و سیاسی اسلام جدا شود، آن چیزی نیست که خداوند خواسته است.

وی برای توضیح این موضوع به دیدگاه آیت‌الله بروجردی اشاره کرد و گفت مرحوم آیت‌الله بروجردی، آن مرد عظیم، فقیه مجدد و احیاگر و نابغه، در کجا درباره نماز جمعه بحث کرده است؟ آیا می‌توان برای نماز، یک نظام سیاسی و اجتماعی مستقل قائل نبود؟

آیت‌الله رشاد تصریح کرد نمازی که بتواند با سکولاریسم سازگار شود و در قلب آن قرار گیرد و انسان بتواند در یک زیست سکولاریستی با رضایت و آرامش زندگی کند، آن نماز، در سطح زیست سکولاریستی، مجبور است به نماز تبدیل شود؛ در حالی که نماز مورد نظر اسلام، از زندگی اجتماعی و نظام سیاسی و تمدنی اسلام جدا نیست.

رهبر شهید انقلاب طی ۳۷ سال رهبری، امت آماده برای بعثت را شکل داد

سرلشکر محمدعلی جعفری، فرمانده قرارگاه فرهنگی‌‎اجتماعی بقیه‌الله (عج) در ادامه این همایش با اشاره به ابعاد مختلف فکری و عملی رهبر شهید انقلاب، گفت یکی از مهم‌ترین موضوعات در رابطه با گام دوم انقلاب، مسئله «امت‌سازی» است که به دست ایشان و با هدایت و بیانات ایشان در طول ۳۷ سال رهبری انجام شد و نتیجه آن، مبعوث شدن مردم در شرایط حساس امروز بود.
وی افزود اینکه این اتفاق چگونه رخ داد، البته با نقش اساسی و تعیین‌کننده خدای متعال در تغییر دل‌ها مرتبط است، اما بدون هیچ شک و تردیدی نمی‌توان نقش تعیین‌کننده و اساسی امام شهیدمان در ساخته شدن و آماده‌سازی امتی که در این شرایط مبعوث شد را نادیده گرفت.

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب بر نقش مردم اظهار کرد من به جای اینکه مطالب خودم را مطرح کنم، از بیانات ایشان استفاده می‌کنم و به همین موضوع مرتبط می‌کنم. ایشان در سال ۱۳۶۳ درباره اعتقاد و باور عمیق خود به حضور مردم فرمودند که «در هیچ جهت، یک حکومت بریده از مردم نمی‌تواند کاری کند» و حکومت اسلامی نیز در هیچ بخشی نمی‌تواند بدون کمک مردم به اهداف خود برسد.

جعفری ادامه داد خدای متعال به پیامبر (ص) می‌فرماید «حَسْبُکَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ»؛ یعنی خداوند، مؤمنان و پیروان پیامبر را در کنار خود قرار می‌دهد. این تعبیر نشان می‌دهد که در نقش پیامبری و بعثت و برانگیختن مؤمنان، مؤمنان در کنار خدای متعال قرار می‌گیرند. بر اساس این آیه و تفسیری که امام شهید از آن داشت، خداوند مؤمنان را در کنار خود قرار می‌دهد و نمی‌فرماید «حسبنا الله» به تنهایی.

وی تأکید کرد این ایمان و باور عمیق نسبت به حضور مردم و مؤمنان، در طول سال‌های بعد نیز ادامه پیدا کرد. انقلاب، جنگ و حوادث مختلف گام اول انقلاب رخ داد و از ابتدای سال ۱۳۹۰، رهبر شهید انقلاب در بیانات خود، این مسیر را به شکل جدی دنبال کردند.

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) گفت ایشان از سال ۱۳۹۰ در کرمانشاه با مردم سخن گفتند و در سخنرانی‌های خود در خراسان شمالی این موضوع را ادامه دادند و تا سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ به نوعی مقدمه‌سازی و آماده‌سازی اذهان مردم برای ورود به گام دوم انقلاب را دنبال کردند.

جعفری افزود با صدور بیانیه گام دوم انقلاب، این مسیر وارد مرحله جدیدی شد. در این بیانیه نیز تصریح شد که مسئله اصلی ما، مسئله مردم است؛ حضور مردم، میل مردم، اراده مردم و عزم مردم در این بعثت و برانگیختگی نقش اساسی دارد.

وی ادامه داد شاید برخی افراد از این موضوع خوششان نیاید یا به عمق این حرکت و وضوح واقعی آن توجه نکنند، اما واقعیت این است که مردم در همه تحولات و جنبش‌های بزرگ اجتماعی نقش دارند.

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) با اشاره به استمرار تأکیدات رهبر شهید انقلاب بر حضور مردم گفت در سال ۱۳۹۲ و سال‌های بعد نیز بیانات مختلفی در همین زمینه وجود دارد. برای نمونه، ایشان فرمودند «باید یک کار وسیع جبهه‌ای انجام داد و این کار جز با حضور مردم امکان ندارد.» این یعنی ابتکارات مردم می‌تواند بسیاری از کار‌ها را پیش ببرد.

جعفری اظهار کرد از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳، بیانات فراوانی درباره حضور مردم وجود دارد که نشان می‌دهد برای ورود به گام دوم انقلاب، یک فرایند مقدمه‌سازی و آماده‌سازی در حال انجام بوده است. بیانیه گام دوم به یکباره صادر نشد، بلکه مقدماتی داشت که از سال‌ها قبل آغاز شده بود.

وی با اشاره به یکی از بیانات رهبر شهید انقلاب در سال ۱۳۹۳ گفت ایشان فرمودند «وقتیکار به دست خود مردم سپرده شد که صاحبان کشورند، آن وقت به سامان خواهد رسید؛ هر جا صحنه به مردم سپرده شد، انگیزه مردمی و نیرو‌های متنوع و متکثر مردمی کار را پیش خواهد برد.»

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) ادامه داد معتقدم یکی از کار‌های اصلی امروز ما این است که بیانات ۳۷ ساله ایشان و حتی بیانات ایشان پیش از انقلاب را درباره جامعه‌سازی و امت‌سازی مورد توجه و مطالعه دقیق قرار دهیم.

وی افزود یکی از ابعاد مهم این منظومه فکری، حضور مردم در صحنه است. البته در فاصله سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷، به دلیل مسائل مربوط به برجام، انتخابات و شرایط خاص کشور، این موضوع با شدت سابق دنبال نشد، اما از ابتدای سال ۱۳۹۷، مجدداً و به صورت مستمر بر حضور مردم و به‌ویژه نقش جوانان تأکید شد.

جعفری گفت برای مثال، رهبر شهید انقلاب در سال ۱۳۹۷ فرمودند «یک لشکری از جوانان مؤمن و انقلابی لازم است که وارد میدان شوند و مطالبه کنند آرمان‌ها را و به تحقق آنها کمک کنند.»

وی با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب در دیدار‌های مختلف در سال ۱۳۹۷ اظهار کرد در سخنرانی‌های ایشان با مجلس خبرگان، در نشست‌های بزرگ بسیجیان، در سالگرد حضرت امام (ره) و در بیانات مربوط به قیام مردم قم و تبریز، تمرکز فراوانی بر ظرفیت جوانان و حضور آنان وجود داشت.

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) تصریح کرد اینها در واقع آماده‌سازی برای یک حرکت و یک قیام دیگر بود؛ همان چیزی که می‌توان از آن به تعبیر «انقلاب در انقلاب» و گام دوم انقلاب یاد کرد. انتظار یک انقلاب و این مبعوث شدن مردم، مقدمه آن انقلاب بود و ما اکنون وارد آغاز اجرای این انقلاب شده‌ایم.

جعفری ادامه داد رهبر شهید انقلاب در میدان‌های مختلف، از جمله شبکه‌سازی‌های اجتماعی و فرهنگی و حرکت‌های لازم و «آتش به اختیار»، بر حضور مردم تأکید کردند و فرمودند در هر جایی که احساس شود باید وارد میدان شد و برای مطالبه عمومی اقدام کرد.

وی افزود ایشان خطاب به جوانان فرمودند «مطالبه عمومی من از شما جوانان این است که این راه را با احساس مسئولیت بیشتر و همت بلندتر در پیش بگیرید.»

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) با اشاره به صدور بیانیه گام دوم انقلاب در سال ۱۳۹۷ گفت پس از صدور این بیانیه، نوع مواجهه با موضوع متفاوت شد و بحث عملیاتی کردن و پیاده‌سازی اهداف گام دوم انقلاب مطرح شد.

جعفری به تبیین رهبر شهید انقلاب از مفهوم گام دوم اشاره کرد و گفت ایشان فرمودند که معنای گام دوم این است که همان انگیزه، همان حرکت و همان همت بلندی که توانست کشور را پس از سال‌های متمادی از زیر لگد استعمارگران و مستکبران خارج کند، امروز نیز وجود دارد تا یک حرکت عظیم دیگر را رقم بزند و این حرکت عظیم، ان‌شاءالله به آینده روشن ملت ایران منتهی خواهد شد.

وی ادامه داد این سخنان در سال ۱۳۹۸ و در دیدار با جوانان دانشگاهی مطرح شد و در آن، موضوع انقلاب، چشم‌انداز انقلاب و نقش جوانان در رسیدن به چشم‌انداز انقلاب مورد توجه قرار گرفت.

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) افزود در ادامه این سؤال مطرح شد که برای تحقق این اهداف چه باید کرد؟ پاسخ این بود که به یک حرکت عمومی به سمت آن چشم‌انداز نیاز داریم. حرکت عمومی یعنی قیام، نهضت و انقلاب.

جعفری گفت رهبر شهید انقلاب تأکید داشتند که باید یک حرکت عمومی در کشور شکل بگیرد. ایشان همچنین در سال ۱۳۹۸ درباره مقابله با فعالیت‌های دشمن فرمودند که در برابر فعالیت هزاران نفر از جبهه دشمن علیه مسائل مختلف ایران، در جبهه ملت ایران نیز باید میلیون‌ها نفر آماده ضربه و حمله متقابل در امور تبلیغاتی و انواع اقدامات ممکن باشند.

وی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر «خودجوش» بودن حرکت جوانان اظهار کرد ایشان در سال ۱۳۹۸ فرمودند «آنچه ما از شما جوان‌های عزیز انتظار داریم این است که شما‌ها باید خودجوش باشید، نباید منتظر این باشیم که شما را به کار وادار کنند، باید خودکار حرکت کنید؛ مثل مبارزات دوران انقلاب.»

جعفری افزود از این مقطع به بعد، به‌ویژه از سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹، موضوع «بعثت مردم» و ضرورت حرکت و قیام مردم با ادبیات روشن‌تری مطرح شد. این موضوع نیازمند پژوهش دقیق‌تری است، اما وقتی سخنان ایشان از سال ۱۳۹۰ تا آن مقطع را کنار هم قرار می‌دهیم، می‌بینیم که یک مسیر پیوسته برای آماده‌سازی مردم طی شده است.

وی با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب در عید مبعث سال ۱۳۹۹ گفت ایشان فرمودند «بعثت که به معنای برانگیختگی انسان برگزیده خداوند است، در مرحله بعد به برانگیختگی مجموعه‌های بشری منتهی خواهد شد.»

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) ادامه داد در اواخر سال ۱۳۹۹ نیز در بیانات مربوط به عید مبعث، بعثت به معنای برانگیختن، راه انداختن و حرکت دادن مجموعه‌های انسانی معرفی شد. همچنین تأکید شد که انقلاب عظیم اسلامی در ایران، مضمون بعثت را در دوره معاصر تشریح کرد.

جعفری گفت وقتی این انقلاب انجام شد و نظامی بر این اساس به وجود آمد، همان حادثه‌ای که برای پیامبران پیش آمد، در برابر این انقلاب نیز تکرار شد؛ یعنی دشمنان در مقابل آن صف کشیدند و دشمنی‌ها، جنگ‌ها، ناامنی‌ها و مشکلات اقتصادی و امنیتی آغاز شد.

وی افزود در مواجهه با این دشمنی‌ها، دو عنصر مهم برای مردم مورد تأکید قرار گرفت نخست بصیرت و دوم صبر و استقامت. این دو عنصر برای ادامه راه انقلاب ضروری هستند و مردم ما نیز به‌خوبی آن را دریافت کرده و امروز به آن عمل می‌کنند.

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) با بیان اینکه «مردم مبعوث‌شده» در میدان حضور دارند، اظهار کرد امروز بخشی از مردم در میدان حضور دارند و بخشی نیز دلشان در میدان است. آنچه اهمیت دارد، همین حضور و آمادگی مردم است.

جعفری با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ گفت ایشان در سال ۱۴۰۱ و در سالگرد حضرت امام (ره) فرمودند اگر بخواهیم زیربنای مکتب مبارزه امام و انقلاب امام را در یک جمله بیان کنیم، باید بگوییم زیربنای همه فعالیت‌های ایشان «قیام لله» بود.

وی ادامه داد رهبر شهید انقلاب در بیانات دیگری در سال ۱۴۰۱ تأکید کردند که امام (ره) به مردم یاد داد حضور آنها در صحنه معجزه‌آفرین است. ایشان فرمودند «این را ما‌ها نمی‌دانستیم، دیگران هم نمی‌دانستند؛ امام به ملت فهماند اگر می‌خواهند به نتایجی که مطلوب آنهاست برسند، باید در میدان حضور داشته باشند.»

فرمانده قرارگاه فرهنگی‎اجتماعی بقیه‌الله (عج) افزود عقب کشیدن، به این و آن اتکا کردن و از میدان خارج شدن فایده‌ای ندارد؛ مردم باید وارد میدان شوند، البته با جهت و هدف مشخص.

جعفری این رویکرد را سیاست راهبردی امام خمینی (ره) و رهبر شهید انقلاب دانست و گفت آوردن مردم وسط صحنه و سپردن پرچم مبارزه به دست مردم، یک سیاست راهبردی است. اما در مقابل این سیاست، یک سیاست راهبردی دیگر نیز وجود دارد و آن، بیرون آوردن مردم از صحنه است.

وی تصریح کرد آنهایی که به دنبال تعطیلی میدان‌ها هستند، در واقع در پی خارج کردن مردم از صحنه‌اند. امروز این سیاست با جدیت در حال فعالیت است و باید نسبت به آن توجه داشت.

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) گفت در سال‌های اخیر، حضور مردم در میدان‌های مختلف مورد هدف قرار گرفته است؛ از راهپیمایی اربعین گرفته تا جشن‌های بزرگ و مراسمی مانند نیمه شعبان؛ بنابراین باید نسبت به سیاست دشمن برای خارج کردن مردم از صحنه هوشیار بود.

جعفری در ادامه با اشاره به مسئولیت فعالان فرهنگی و رسانه‌ای اظهار کرد حضور مردمی که در میدان هستند، باید با یک نکته اساسی همراه باشد و آن، تعیین دقیق هدف است. اینجا میدان‌داران، تریبون‌داران و صاحبان نقطه‌زن مسئولیت دارند.

وی افزود کسانی که مردم را به میدان دعوت می‌کنند، باید هدف مشخص و دقیقی داشته باشند. اهداف فرعی و دست دوم نباید جای هدف اصلی را بگیرد.

فرمانده قرارگاه فرهنگی‌اجتماعی بقیه‌الله (عج) تصریح کرد هدف عبارت است از حاکمیت اسلام، اعتلای ملت ایران و مقابله با استکبار. هر کسی که مخاطبی دارد و می‌تواند اثر بگذارد، باید در این زمینه کار کند و مردم را به این اهداف دعوت کند.

جعفری در پایان با اشاره به تحولات پس از جنگ ۱۲ روزه گفت به توفیق الهی، اگر حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، چه جنگ هشت‌ساله باشد و چه جنگ ۱۲ روزه، مردم وارد میدان خواهند شد.

وی افزود در جنگ ۱۲ روزه نیز شاهد این بودیم که مردم به شکلی معجزه‌گونه مبعوث شدند و در میدان حضور پیدا کردند. به توفیق الهی، اگر حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را برای مقابله با حوادث مبعوث خواهد کرد و کار را مردم به پایان خواهند رساند.

ثمره تربیتی رهبر شهید انقلاب، مردم مبعوث‌شده و حاضر در میدان هستند

رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش نیز در پنل تخصصی این مراسم، با گرامیداشت یاد شهدای ایران و شهدای حوزه تعلیم و تربیت، گفت خداوند را شاکرم که به این شاگرد کوچک تعلیم و تربیت توفیق داد تا در این مراسم و آیین بزرگداشت شرکت کنم و با بضاعت اندک خود در جمع اندیشمندان و بزرگان حضور داشته باشم.

وی افزود اجازه بدهید در آغاز سخن، یاد و نام شهدای بزرگ وطن را گرامی بدارم؛ همچنین یاد امام مجاهد شهید، یار دیرینه نظام تعلیم و تربیت و پشتوانه اصلی آموزش و پرورش، سرداران و امیران و سربازان و شهروندان ایران عزیز، فرهنگیان و دانش‌آموزان و معلمان، به‌ویژه دانش‌آموزان و معلمان مدرسه شجره طیبه ناب و مدرسه پسرانه خلیج فارس را گرامی می‌دارم.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش ادامه داد شهادت این عزیزان، هرچند حادثه‌ای بزرگ بود، اما بار دیگر حقانیت و مظلومیت ملت ایران و بطلان ادعا‌های دروغین دشمنان را نشان داد.

حکیم‌زاده با اشاره به شخصیت رهبر شهید انقلاب اظهار کرد سخن گفتن از انسان بزرگی که احیاگر زیست عاشورایی در دوران بردگی مدرن و بردگی انسان مدرن بود، توان و زمان بیشتری از این قلم و مجال می‌طلبد؛ اما به قول مولانا، «آب دریا را اگر نتوان کشید، هم به قدر تشنگی باید چشید».

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با تشریح نگاه خود به مکتب تربیتی رهبر شهید انقلاب، گفت در تحلیل یک مکتب تربیتی، توجه به چند لایه بسیار ضروری است. معمولاً زمانی که به اندیشه علمای بزرگ مراجعه می‌کنیم، آنچه بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد، اندیشه‌ها و آراست؛ در حالی که علاوه بر اندیشه تربیتی، سیره تربیتی نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.

وی افزود اندیشه‌ها در زندگی ما، هرچند بسیاری از ویژگی‌ها و برجستگی‌ها را شکل می‌دهند، اما آنچه در ذهن و خاطرات ما از جلسات و معاشرت‌ها باقی می‌ماند، جلوه‌های رفتاری و بیرونی شخصیت است. این موضوع در مورد رهبر شهید انقلاب کمتر مورد توجه قرار گرفته و لازم است در این جلسه تأکید بیشتری بر آن داشته باشیم.

حکیم‌زاده ادامه داد من از منظر تعلیم و تربیت وارد این بحث شده‌ام و اگر فردی هیچ شناختی از امام شهید نداشته باشد و با این منظومه مواجه شود، گمان خواهد کرد با یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های تربیتی مواجه است؛ گویی ایشان یک عالم تربیتی بوده‌اند.

وی مهم‌ترین موضوع در این زمینه را «ثمره تربیتی» دانست و گفت ثمره تربیت یعنی چه؟ یعنی اندیشه‌هایی که بر اساس آنها عمل و زندگی شکل می‌گیرد و اندیشه‌ها در زیست روزانه و تعاملات اجتماعی نمود پیدا می‌کنند. در مورد امام شهید، موضوع بسیار مهمی که امیدوارم بیش از این به آن بپردازیم، همین ثمره تربیتی است.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با ارتباط دادن این موضوع به سخنان سرلشکر جعفری درباره نقش مردم اظهار کرد مردم مبعوث‌شده، مردم حاضر در میدان و نقش‌آفرینی مردم، اتفاقاً یکی از ثمرات تربیتی امام شهید ما از منظر تعلیم و تربیت است.

حکیم‌زاده با اشاره به نخستین محور منظومه تربیتی رهبر شهید انقلاب گفت محور اول، «اندیشه تربیتی؛ مدرسه پیشران تمدن‌سازی» است. نکات بسیار زیادی درباره موضوعات مورد توجه ایشان وجود دارد که باید درباره آنها بحث کرد، اما یکی از موضوعاتی که ایشان برای آن اهمیت زیادی قائل بودند، تربیت بود.

وی افزود در هر زمینه‌ای که بررسی کنیم، از مباحث تخصصی گرفته تا مبانی بنیادین نگاه تربیتی، می‌توان توجه ایشان به موضوع تربیت را مشاهده کرد. حتی در موضوعات مربوط به برنامه‌های آموزشی و فعالیت‌های کودکان نیز نگاه ایشان قابل مشاهده بود.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش ادامه داد برای مثال، در موضوع بازی و داستان برای کودکان، بر استفاده از بازی‌های قدیمی و بازی‌های بومی و همچنین استفاده از داستان برای پرورش کودکان تأکید شده بود.

وی گفت در زمینه برنامه‌های مربوط به بازی و داستان، ما اساساً نیازی نداشتیم برای اثبات آثار تربیتی داستان به پژوهش‌های متعدد مراجعه کنیم؛ زیرا ایشان به‌صورت مشخص بر این موضوع تأکید کرده بودند.

حکیم‌زاده با بیان اینکه محور بنیادین اندیشه تربیتی رهبر شهید انقلاب، نقش تعلیم و تربیت در پیشرفت و تمدن‌سازی بود، اظهار کرد ایشان برای تعلیم و تربیت، نقش بسیار بزرگی قائل بودند و آموزش و پرورش را صرفاً یک دستگاه در کنار سایر دستگاه‌ها نمی‌دانستند.

وی ادامه داد این نگاه، به معنای اولویت دادن به تربیت است. جمله مشهور ایشان نیز این بود که هرچه در آموزش سرمایه‌گذاری کنیم، هزینه نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای آینده است.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش افزود این نگاه کاملاً با نتایج پژوهش‌های بین‌المللی نیز همخوانی دارد. در بسیاری از گزارش‌های بین‌المللی، وقتی درباره آموزش و پرورش صحبت می‌شود، از واژه «سرمایه‌گذاری» استفاده می‌کنند تا ذهن‌ها به سمت هزینه بودن آموزش نرود.

حکیم‌زاده با اشاره به جایگاه معلم در منظومه تربیتی رهبر شهید انقلاب گفت درباره معلمان دو موضوع محوری وجود دارد؛ نخست اینکه معلم خودش را در قامت چه شخصیتی ببیند و دوم اینکه کسانی که مسئول جذب و تربیت معلم هستند، چه نگاهی به این حرفه داشته باشند.

وی افزود تعبیر «افسران سپاه پیشرفت» یکی از برازنده‌ترین و عمیق‌ترین تعابیر برای جایگاه معلم است. موضوع تکوین معلم نیز از نگاه ایشان وظیفه همه دستگاه‌هاست.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش تصریح کرد جمله دقیق ایشان این بود که «ما باید کاری بکنیم که بهترین دانش‌آموزان ما شغل معلمی را انتخاب کنند.»

حکیم‌زاده با اشاره به موضوع برنامه درسی اظهار کرد برنامه درسی را باید مسیر تحقق تربیت و علم نافع دانست. در مورد مفهوم علم، خوانش‌ها و قرائت‌های مختلفی وجود دارد، اما تعبیر «علم نافع» تعبیر بسیار دقیقی است.

وی ادامه داد اینجا یک بحث مبنایی مطرح می‌شود که علم نافع چیست؟ برنامه درسی باید پیوند عمیقی با علم نافع داشته باشد؛ چراکه وقت، زمان و انرژی دانش‌آموز در اختیار ماست و برنامه‌ای که برای او طراحی می‌کنیم باید عمیق و بنیادین باشد.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به دیدگاه رهبر شهید انقلاب درباره عدالت آموزشی گفت عدالت آموزشی صرفاً به معنای دسترسی به مدرسه یا ثبت‌نام دانش‌آموزان نیست؛ مسئله اصلی، نصاب آموزشی برابر و برخورداری برابر از فرصت یادگیری است.

وی افزود این افتخار را داشتم که در سال ۱۴۰۰، در ماه رمضان و در دوره کرونا، در جمع استادانی که برای سخنرانی انتخاب شده بودند حضور داشته باشم و درباره عدالت آموزشی صحبت کنم. در آنجا تلاش کردم دقیق‌ترین برداشت را از عدالت آموزشی در اندیشه امام شهید ارائه کنم.

حکیم‌زاده گفت جمله کلیدی این است که دانش‌آموزی که در دورترین نقطه کشور زندگی می‌کند، از نظر امکان و فرصت یادگیری نباید با دانش‌آموزی که در پایتخت زندگی می‌کند تفاوت داشته باشد.

وی ادامه داد بنابراین عدالت آموزشی فقط این نیست که دانش‌آموز در مدرسه حضور داشته باشد و ثبت‌نام کند؛ مهم این است که چه معلمی، چه فضای آموزشی، چه تجهیزات و چه امکاناتی در اختیار او قرار می‌گیرد. این شاخص دقیقی است برای اینکه بدانیم در تحقق عدالت آموزشی در چه نقطه‌ای قرار داریم.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر ضرورت توجه به سیره تربیتی رهبر شهید انقلاب گفت در کنار اندیشه تربیتی، سیره تربیتی ایشان نیز الگویی مهم است.

وی اظهار کرد یکی از ویژگی‌های این سیره، توجه به فرهنگ و دانایی بود. اهتمام مستمر ایشان به کتاب و مطالعه و حضور هر ساله در نمایشگاه کتاب، معنایی فراتر از حضور معمولی یک مسئول داشت و پیام عمیقی را منتقل می‌کرد.

حکیم‌زاده افزود یکی دیگر از ویژگی‌های سیره تربیتی ایشان، رفتار‌سازی و جامعیت در تربیت انسان بود. ایشان زمان زیادی را به اقشار و اصناف مختلف اختصاص می‌دادند؛ از بانوان و ورزشکاران گرفته تا شاعران، اهل ادب و گروه‌های مختلف. این رفتار نشان‌دهنده یک نگاه چندبعدی به تربیت انسان بود.

وی ادامه داد ارتباط با نسل آینده و اعتماد به نسل جوان نیز از ویژگی‌های بسیار برجسته و کم‌نظیر سیره تربیتی ایشان بود.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش در ادامه به مفهوم ثمره تربیتی پرداخت و گفت یکی از نعمت‌های بزرگ خداوند این بود که نسبت به امام شهید ما، هم در زمان حیات و هم پس از شهادت ایشان، ثمره تربیتی را مشاهده کردیم.

وی افزود ثمره تربیتی یعنی اینکه کسانی که تربیت شده‌اند، چگونه عمل می‌کنند و چگونه در شرایط سخت وارد میدان می‌شوند.

حکیم‌زاده با اشاره به حوادث اخیر اظهار کرد باید به معجزه و حماسه‌ای که اتفاق افتاد توجه کنیم. دشمن تصور می‌کرد با شهادت نسلی از فرماندهان و سرداران تربیت‌شده، کار انقلاب ادامه پیدا نخواهد کرد؛ اما انقلاب، ثمره تربیتی خود را نشان داد.

وی ادامه داد مردمی که تربیت شده بودند، وارد میدان شدند. این همان ثمره تربیتی است. اگر حادثه‌ای برای کشور رخ دهد، ملتی که از قبل تربیت شده و آماده شده است، می‌تواند میدان را به دست بگیرد.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش گفت این پایداری پس از فقدان رهبر، نشان‌دهنده این است که در منظومه تربیتی امام مجاهد، حکیم و شهید، «اندیشه، سیره و ثمره» در کنار یکدیگر قرار دارند.

وی توضیح داد اندیشه تربیتی، افق و مبانی ساخت انسان و جامعه را ترسیم می‌کند؛ و ثمره تربیتی، انسان‌هایی را تربیت می‌کند که در میدان عمل، آن اندیشه و سیره را محقق می‌سازند.
حکیم‌زاده با طرح این پرسش که «اما چه باید کرد؟» گفت این مسئله بسیار مهم است. ما در اینجا جمع شده‌ایم و همه از فرهیختگان و اندیشمندان هستیم؛ اما باید با نگاه آینده‌نگرانه به اندیشه، سیره و ثمره تربیتی نگاه کنیم.

وی تأکید کرد تکرار حرف‌ها به تنهایی کمکی نمی‌کند. اگر می‌خواهیم منظومه تربیتی را به برنامه تبدیل کنیم، باید از رویکرد صرفاً همایشی عبور کنیم و این منظومه را صورت‌بندی و به برنامه عمل تبدیل کنیم.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش افزود اگر فرصتی فراهم شود، درباره برنامه‌ای که در ذهن داریم نیز می‌توان صحبت کرد. در نشست سراسری رؤسای مناطق آموزش و پرورش کشور، با مسئولیت و پیشنهاد خودم، موضوع «ارتقای هویت ملی ـ دینی دانش‌آموزان و تعلق آنها به ارزش‌های ایرانی ـ اسلامی در جنگ و پساجنگ» را ارائه کردم.

وی ادامه داد حرف اصلی ما این بود که مسئولیت و رسالت خودمان را در استفاده از این سرمایه‌ای که ایجاد شده، تعریف کنیم. ما می‌توانیم نمایشگاه برگزار کنیم، کتاب بنویسیم و جزوه تولید کنیم، اما فرزندان ما امروز واقعیت‌های جنگ را دیده‌اند؛ دشمن را دیده‌اند، روایت‌های دروغین را در کنار واقعیت مشاهده کرده‌اند، وحشی‌گری دشمن و حمله به زیرساخت‌ها و مدارس را دیده‌اند، شهادت کودکان را دیده‌اند و ایستادگی و مقاومت سربازان وطن را مشاهده کرده‌اند.

حکیم‌زاده گفت کودکان و نوجوانان ما همچنین همدلی و مسئولیت‌پذیری مردم را دیده‌اند و گویی با ایران جدیدی مواجه شده‌اند که اگر ما سال‌ها تلاش می‌کردیم، شاید نمی‌توانستیم چنین تصویری را به این شکل برای آنها ایجاد کنیم.

وی در پایان تأکید کرد سخن اصلی ما این است که باید با امام شهید عهد ببندیم که از این فرصتی که به‌عنوان یک سرمایه فراهم شده، استفاده کنیم تا بتوانیم یک میدان امن از جهت شناختی برای فرزندان این سرزمین ایجاد کنیم.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش خاطرنشان کرد امیدواریم نشست‌هایی از این دست کمک کند تا اندیشه، سیره و ثمره تربیتی امام شهیدمان را با یک برنامه مشخص و عملیاتی، متصل به این مبانی سه‌گانه، به راهنمای عمل خودمان تبدیل کنیم.

انتهای پیام/955

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار