«مدافعان آسمان»؛ روایتی از حماسه پدافند هوایی سپاه در دفاع مقدس

کتاب «مدافعان آسمان» حاصل تدوین ۳۰ جلسه مصاحبه با سردار محمدعلی احمدی میاندشتی، اولین فرمانده پدافند هوایی سپاه پاسداران در دفاع مقدس است. این کتاب به همت سردار کلام‌الله خلخالی و عباس حیدری مقدم آرانی در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه تهیه شده است.
کد خبر: ۸۵۹۵۳۷
تاریخ انتشار: ۱۲ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۳:۵۸ - 03September 2026

به گزارش خبرنگار حماسه و جهاد دفاع‌پرس، پدافند هوایی سپاه پاسداران در دفاع مقدس به رغم کمبود شدید امکانات و تجهیزات پدافند هوایی، به خصوص در اوایل جنگ، با استفاده از تجهیزات محدود توانست با خلاقیت و ابتکار جوانان مخلص این سرزمین اقداماتی انجام دهد تا علاوه بر این که مورد تحسین متخصصین داخلی قرار گیرد، دشمنان این سرزمین را هم به بهت و تعجب وادار کند.

معرفی کتاب پدافند هوایی سپاه

درباره راوی کتاب مدافعان آسمان

سردار محمدعلی احمدی میاندشتی، راوی این کتاب، اولین فرمانده پدافند هوایی سپاه پاسداران در دفاع مقدس است. او که قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، مدت هشت سال در پدافند هوایی نیروی هوایی ارتش خدمت کرده بود، با پیروزی انقلاب و تشکیل سپاه، این تجارب را به سپاه انتقال داد و با حداقل امکانات، مجموعه پدافند هوایی سپاه را در پادگان امام حسین (ع) در نیمه دوم سال ۱۳۵۹ راه‌اندازی کرد.

با آغاز تهاجم ارتش عراق به ایران و تشکیل قرارگاه عملیاتی در جبهه جنوب، فعالیت خود را به عنوان عنصر پدافند هوایی در قرارگاه عملیاتی آغاز کرد. با گسترش عملیات‌های آزادسازی مناطق اشغالی، با به غنیمت گرفتن جنگ‌افزار‌های پدافند هوایی، به مرور سازمان این مجموعه تخصصی را در یگان‌های رزمی سپاه توسعه داد.

حضور پدافند هوایی در عملیات‌های متعدد آفندی و اجرای شایسته و مؤثر نقش و مأموریت این رده تخصصی باعث شد که اهمیت و ضرورت مأموریت پدافند هوایی را فرماندهان عالی در سطح قرارگاه و یگان‌های مانوری متوجه شوند و نگاه ویژه خود را به این مجموعه تخصصی معطوف کنند.

پس از تشکیل نیرو‌های سه‌گانه در سپاه پاسداران در شهریور ۱۳۶۴، روایتگر این تاریخ شفاهی به دستور فرماندهی کل سپاه به نیروی هوایی تازه تأسیس شده ملحق شد و پس از استقرار اولین ستاد فرماندهی پدافند هوایی، پایگاه‌های موشکی برد بلند را ظرف یک سال راه‌اندازی و عملیاتی کرد. در این مدت، با آغاز عملیات‌ها، همچنان هماهنگی امور پدافندی قرارگاه خاتم‌الانبیاء (ص) را پیگیری می‌کرد.

در ابتدای سال ۱۳۶۶، بنا به دستور، به منظور تشکیل ساختار و تقویت ستاد پدافند هوایی نیروی دریایی سپاه به این نیرو پیوست.

این کتاب تدوین مطالب ۳۰ جلسه مصاحبه با سردار محمدعلی احمدی میاندشتی از اردیبهشت تا آذر ۱۳۹۹ در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه است که با تلاش سردار کلام‌الله خلخالی که در دفاع مقدس چندین سال جانشینی ایشان را عهده‌دار بودند و همچنین عباس حیدری مقدم آرانی انجام پذیرفته است.

معرفی کتاب پدافند هوایی سپاه

فصول کتاب

این کتاب در ۹ فصل تدوین شده است. فصل اول از روز‌های تولد راوی تا ورود به سپاه و تشکیل پدافند هوایی را مورد بررسی قرار می‌دهد. فصل دوم، تهاجم سراسری ارتش عراق تا آزادسازی مناطق اشغالی را در بر می‌گیرد. نخستین مأموریت پدافندی و تشکیل گردان رعد، تحول در پدافند هوایی سپاه با حضور در نخستین عملیات‌های آفندی و تثبیت موقعیت و اهمیت پدافند هوایی در عملیات‌های فتح‌المبین و بیت‌المقدس از مباحث مهم این فصل است.

در فصل سوم نقش پدافند هوایی در عملیات‌های تعقیب متجاوز مورد بررسی قرار گرفته است. فصل چهارم نقش پدافند هوایی در عملیات‌های آبی-خاکی را تشریح می‌کند. فصل پنجم به تحولات ساختاری پدافند هوایی در میانه جنگ اشاره می‌کند.

فصل ششم نقش پدافند هوایی در عملیات‌های سرنوشت‌سازی همچون والفجر ۸، کربلای ۴ و ۵ را بررسی می‌کند. در فصل هفتم، تکاپوی مسئولین و فرماندهان برای توسعه ساختار و ارتقای تجهیزات مورد بررسی قرار گرفته است. اعزام اولین گروه از پاسداران برای آموزش تخصصی سامانه پدافند هوایی به چین، واگذاری سامانه موشکی به سپاه، عملیاتی کردن سامانه موشکی زمین به هوا و شلیک اولین موشک پدافند هوایی سپاه از جمله مهم‌ترین موضوعات این فصل است.

فصل هشتم به نقش پدافند هوایی سپاه در عملیات‌های شمال غرب و نقاط برون‌مرزی اشاره می‌کند. فصل نهم و پایانی به عملکرد پدافند هوایی سپاه در ماه‌های پایانی جنگ اشاره دارد که رویارویی با ارتش متجاوز آمریکا در خلیج فارس از مهم‌ترین این اتفاقات در مقطع پایانی جنگ ایران و عراق است.

برشی از کتاب

با آتش پدافند هوایی سپاه در ارتفاع کم و سایت موشک هاگ در ارتفاع متوسط، روزانه دشمن تا ۱۰ فروند هواپیمای خود را از دست می‌داد. نیروی هوایی دشمن برای پشتیبانی از نیرو‌های عراقی و جلوگیری از پیشروی نیرو‌های ما، روزانه بیش از ۳۵۵ سورتی پرواز در منطقه عملیاتی فاو داشت و بیش از ۱۳۴ پرواز با بالگرد مقابل خطوط مقدم رزمندگان ما انجام دادند. شدیدترین وضعیت نبرد در این عملیات از روز سوم به بعد بود که ۱۵ الی ۱۶ روز ادامه داشت. دشمن امید داشت در همین مدت کوتاه با استقرار نیرو‌های پیاده خود و ایجاد خاکریز و تشکیل خط پدافندی بتواند فاو را از نیرو‌های ما پس بگیرد ولی نتوانست در برابر مقاومت و شجاعت رزمندگان ما دوام بیاورد و بعد از ۷۵ شبانه‌روز نبرد، به ناچار به پدافند و تثبیت مواضع خود روی آورد و شکست را پذیرفت.

مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه همزمان با روز پدافند هوایی و به پاس زحمات و جان‌نثاری‌های شهدا و جانبازان این حوزه مهم در جنگ هشت ساله و همچنین جنگ‌های تحمیلی ۱۲ روزه و ۴۰ روزه آمریکای جنایتکار و رژیم غاصب صهیونیستی علیه ملت مقاوم ایران، این کتاب را معرفی می‌نماید.

انتهای پیام/ 119

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار