فاکتور ۲۴ میلیارد دلاری؛ تاوان قطر در جنگ ایران
به گزارش گروه بینالملل دفاعپرس، جنگی که قرار بود با فشار اقتصادی و فرسایش مالی، ایران را تحت فشار قرار دهد، حالا با ابعادی که کمتر انتظار آن میرفت در ورای مرزهای ایران در حال نمایان شدن است. بحران انرژی ناشی از جنگ، قطر، یکی از ثروتمندترین کشورهای حاشیه خلیج فارس و بازار انرژی اروپا را نیز تحت فشار قرار داده و آثار آن، به شکلی شبیه به یک بومرنگ، به اقتصاد کشورهای حامی این جنگ بازگشته است.
قطر که یکی از بزرگترین صادرکنندگان گاز طبیعی مایع در جهان است، در شش ماه گذشته خسارت سنگینی را متاثر از جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران متحمل شده و کاهش صادرات این کشور، درست در آستانه فصل سرما، بازار گاز اروپا را نیز با چالشی تازه روبهرو کرده است.
قطر تا پیش از جنگ، یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی LNG بود و حدود یکپنجم تجارت جهانی گاز طبیعی مایع را در اختیار داشت. این کشور با سرمایهگذاری گسترده در زیرساختهای گازی و بهرهبرداری از میدان عظیم مشترک با ایران، گاز استخراجشده را به LNG تبدیل و با کشتی به بازارهای اروپا و آسیا صادر میکرد.
کشور قطر، نفت جهانی، قیمت جهانی نفت، کشور آمریکا، رژیم صهیونیستی (اسرائیل) , جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، خلیج فارس، تنگه هرمز ,.
اما جنگ اخیر شرایط را بهطور جدی تغییر داد. قطر که از نظر نظامی بازیگر اصلی این درگیری محسوب نمیشود، به دلیل جایگاه خود در معادلات منطقهای و همراهی با سیاستهای آمریکا، هزینه اقتصادی سنگینی پرداخت کرده است.
بر اساس گزارش رویترز، در شش ماه جنگ اخیر، صادرات LNG قطر حدود ۹۶ درصد کاهش یافته است. قطر که در دوره مشابه سال قبل ۵۰۹ محموله گاز صادر کرده بود، امسال و در نتیجه جنگ تنها ۱۸ محموله صادر کرده است. رویترز همچنین میزان فروش از دسترفته قطر را حدود ۲۴ میلیارد دلار برآورد کرده است.
این زیانها تنها به کاهش فروش گاز محدود نمیشود بلکه آسیبهای ناشی از جنگ و اختلال در فعالیت تأسیسات عظیم انرژی قطر، از جمله مجموعههای مرتبط با رأس لفان، نیز فشار قابلتوجهی بر اقتصاد این کشور وارد کرده است.
کشور قطر، نفت جهانی، قیمت جهانی نفت، کشور آمریکا، رژیم صهیونیستی (اسرائیل) , جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، خلیج فارس، تنگه هرمز، کشور قطر، نفت جهانی، قیمت جهانی نفت، کشور آمریکا، رژیم صهیونیستی (اسرائیل) , جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، خلیج فارس، تنگه هرمز.
داستان قطر فقط به زیان یک شرکت یا حتی یک صنعت محدود نمیشود. بخش انرژی، ستون اصلی اقتصاد این شیخ نشین خلیج فارس است و هرگونه اختلال گسترده در تولید و صادرات آن، به سرعت خود را در شاخصهای کلان اقتصادی این کشور نشان میدهد. برای نمونه گزارش تازه رویترز از کاهش ۷ درصدی تولید ناخالص داخلی قطر در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ خبر میدهد که عمدتاً با کاهش تولید در بخش انرژی ارتباط دارد. این رقم نشان میدهد پیامدهای جنگ از بازار صادرات LNG فراتر رفته و اقتصاد قطر را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
در این بین فشارهای مالی به اندازهای افزایش یافته که فایننشال تایمز پیش از این در ماه اوت گزارش داده بود قطر برای مدیریت پیامدهای اقتصادی جنگ، ۳۰ درصد از بودجه دستگاههای دولتی و ۸۵ درصد از کمکهای خارجی خود را کاهش داده است. هرچند دولت قطر سعی در اصلاح این گزارش داشت.
این مسئله از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد. کشوری که به واسطه درآمدهای عظیم انرژی و ذخایر مالی خود همواره یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان شناخته میشد، اکنون مجبور شده بخشی از هزینههای خود را کاهش دهد؛ اتفاقی که نشان میدهد اختلال طولانیمدت در صادرات انرژی از تنگه هرمز و خلیج فارس، حتی برای اقتصادهای بسیار ثروتمند نیز با آثار سلبی قابل توجهی همراه بوده است.
جنگی که قرار بود ایران را از طریق فشار اقتصادی و فرسایش مالی به عقبنشینی وادار کند، اکنون هزینههای اقتصادی قابلتوجهی را به مهمترین صادرکنندگان انرژی متحد آمریکا نیز تحمیل کرده است. اما این بحران فقط به قطر محدود نمیشود، چرا که پیامدهای کاهش صادرات گاز قطر اکنون در هزاران کیلومتر دورتر، در بازار انرژی اروپا نیز قابل مشاهده است، آن هم در ماه سپتامبر، درست زمانی است که کشورهای اروپایی تلاش میکنند مخازن گاز خود را برای فصل زمستان تکمیل کنند.
اروپا پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، تلاش گستردهای را برای کاهش وابستگی به گاز روسیه آغاز کرد. یکی از مهمترین نتایج این سیاست، افزایش وابستگی اروپا به بازار جهانی LNG بود. قطر نیز در این میان به یکی از تأمینکنندگان گاز اروپا تبدیل شد. اما اکنون کاهش شدید صادرات LNG این کشور، همان وابستگی جدید را به یک نقطه آسیبپذیر تبدیل کرده است.
بر اساس گزارش رویترز، قیمت شاخص گاز اروپا در بازار TTF به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۲۳ رسیده است. افزایش قیمت گاز در شرایطی رخ میدهد که کشورهای اروپایی باید پیش از آغاز فصل سرما، ذخایر خود را افزایش دهند. اما مشکل اروپا فقط کاهش عرضه قطر نیست. بازار جهانی LNG اکنون با رقابت شدیدتری میان اروپا و آسیا روبهرو شده است. با کاهش صادرات قطر، کشورهای اروپایی برای تأمین گاز مورد نیاز خود ناچارند محمولههای بیشتری را از بازار جهانی خریداری کنند؛ بازاری که کشورهای آسیایی نیز مشتریان بزرگ آن هستند. افزایش قیمتها در آسیا نیز میتواند برخی صادرکنندگان را به ارسال محمولههای خود به این بازارها تشویق کند.
یورونیوز نیز به نقل از برخی گزارشها اعلام کرده است که بخشی از محمولههای LNG که پیش از این راهی اروپا میشد، به دلیل سود بیشتر به بازارهای آسیایی منتقل شده است. بر اساس این گزارش، در ماه ژوئیه صادرات LNG آمریکا به پنج کشور آسیایی از میزان صادرات آن به کل اروپا بیشتر بوده است.
در نتیجه، اروپا اکنون همزمان با سه فشار روبهرو است:کاهش شدید عرضه LNG قطر؛ دوم، وابستگی بیشتر به بازار جهانی LNG پس از کاهش واردات گاز روسیه و سوم، رقابت شدید با بازارهای آسیایی برای جذب محمولههای محدود گاز. ترکیب این عوامل باعث شده اروپا درست در زمانی که باید ذخایر خود را برای زمستان تکمیل کند، با افزایش قیمت و رقابت شدیدتر برای تأمین LNG روبهرو شود.
در مجموع میتوان گفت جنگی که قرار بود از طریق فشار اقتصادی، ایران را منزوی و فرسوده کند، اکنون به شکلی پارادوکسیکال مهمترین بازارهای انرژی متحدان آمریکا را نیز تحت فشار قرار داده است.
قطر شاید از نظر نظامی بازیگر اصلی این جنگ نباشد، اما از نظر اقتصادی به یکی از آسیبپذیرترین قربانیان آن تبدیل شده است. کاهش حدود ۹۶ درصدی صادرات LNG، دهها میلیارد دلار فروش ازدسترفته و فشار بر اقتصاد داخلی، تنها بخشی از هزینههایی است که این کشور در نتیجه جنگ متحمل شده است.
انتهای پیام/955
