حجتالاسلام خسروپناه: لزوم مشارکت نخبگان در تصمیمسازی اسناد علمی کشور/ باید حکمرانی حکمی داشته باشیم
به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاعپرس، حجتالاسلام عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، صبح امروز (شنبه) در یکصدمین اجلاس رؤسای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری که در دانشگاه علم و صنعت برگزار شد، در سخنانی با اشاره به مفهوم حکمت و حکمرانی در قرآن اظهار داشت: خداوند متعال در قرآن کریم واژه «حکمت» را ۲۰ بار به کار برده و ۹۱ بار خود را با عنوان «حکیم» ستوده است؛ حکمت یعنی بینش، منش و کنش محکم و استوار و در سوره لقمان که دو سوره است، به تفصیل به مصادیق حکمت پرداخته است؛ مصادیق یا از صنف عقلانیتاند، یا از صنف فضیلت، یا از سنخ خدمت.
وی افزود: واژه «حُکم» یا به تعبیری حاء و کاف و میم نیز ۲۹ بار در قرآن به کار رفته است. به نظر من ترجمه دقیق «حکم» همین واژه «حکمرانی» است. پس اگر ما حکمت را بینش به تعبیری عقلانیت، فضیلت و خدمت در پرتو توحید بدانیم و حکم را نیز حکمرانی بدانیم، از قرآن میتوان چنین برداشت کرد که ما باید حکمرانی حکمی داشته باشیم.
حجتالاسلام خسروپناه تصریح کرد: حکمرانی طبق ادبیات امروز، یک فرایند هوشمندی از سیاست تا نظارت است یعنی سیاست و تنظیمگری و بعد راهبری و گفتمانسازی و سپس اجرا و نظارت؛ بنابراین اگر ما تصمیمی میخواهیم بگیریم، قاعدتاً باید با الگو و مدل حکمرانی حکمی انجام دهیم بدین معنی که اول سیاستش را مشخص سازیم و بعد تنظیمگری، گفتمانسازی و راهبری کنیم، سپس سراغ اجرا برویم و در نهایت نظارت؛ ما گاهی اوقات هنوز این مراحل را طی نکرده دنبال نظارت و اجرا هستیم و معمولاً هم کار بینتیجه هم میماند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه به تشریح وظایف این شورا پرداخت و گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی در حوزه علم و فرهنگ فعالیت دارد. نقش اصلیاش هم سیاستگذاری و راهبری و نظارت است. تنظیمگری عمدتاً به عهده شورا نیست مگر مواردی که امام شهید ارجاع میدادند و به عهده مجلس و دستگاه اجرایی است و اجرا هم به عهده دستگاههای اجرایی است؛ بنابراین کار این شورا اجرا نیست؛ شورا در حوزه علم و فرهنگ کارهای مهمی مانند مصوب کردن اساسنامه دانشگاه تربیت مدرس و پارک علم و فناوری اصفهان که اولین پارک است در واقع شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان انجام داده است. ولی عمده فعالیتهای شورا همین نقشه جامع علمی کشور و اسنادی است که در سلولهای بنیادین، هوش مصنوعی، کوانتوم، مواد پیشرفته، امنیت غذایی و اینها را شورا مصوب کرده است و در حوزه علم و فناوری، آییننامه ارتقا نیز با کمک عزیزان انجام میشود، چون شورا به اندازه کافی نیرو ندارد و نیازی هم ندارد داشته باشد.
وی با اشاره به انتظارات شورا از دانشگاهها و نخبگان بیان داشت: انتظار ما در شورای انقلاب فرهنگی این است که اولاً سروران عزیز در تصمیمسازی این اسناد مشارکت کنند؛ من تقریباً در همان ماههای اولی که وارد شورا شدم، آمدیم هیئتی در استان به نام هیئت اندیشهورز علم و فناوری استانی راه انداختیم که رئیس دانشگاه مادر را گذاشتیم رئیس آن هیئت و جانشین را رئیس دانشگاه علوم پزشکی مادر انتخاب کردیم؛ پس انتظار ما این است که وقتی میخواهیم در حوزه تصمیمگیری کشور یا اسناد دیگر اقدام کنیم الان سند سلول بنیادین میخواهد بازنگری شود، انتظار ما از عزیزان این است که در تصمیمسازی مشارکت کنند. من گاهی اوقات در سفرهای استانی میروم، بعضی روسای دانشگاه میگویند ما خبر نداریم که همچین هیئت اندیشهورزی وجود دارد. رئیس دانشگاه مادر باید این جلسات را تشکیل بدهد، روسای دانشگاههای دیگر را دعوت کند، مسائلی که شورا میخواهد به آن بپردازد، مثل آییننامه ارتقا یا نقشه جامع علمی کشور را در دستور قرار بدهد و نخبگان و اساتید را مشارکت بدهد. حالا که شورا میگوید ما آمادهایم تصمیمسازی را به نخبگان سراسر کشور بدهیم و ساختاری به نام هیئت اندیشهورزی در هر استان راه انداختهایم، باید از این ظرفیت استفاده کنید.
حجتالاسلام خسروپناه در ادامه بر لزوم مشارکت دانشگاهها در اجراییسازی اسناد تأکید کرد و افزود: دیگر اینکه در راهبری و اجراییسازی این اسناد نیز مشارکت داشته باشند. الحمدلله الان بحث ماهواره در دانشگاه علم و صنعت، هوش مصنوعی در دانشگاه شریف، کوانتوم در دانشگاه اصفهان، رباتیک در دانشگاه فردوسی، هستهای و لیزر در دانشگاه شهید بهشتی در حال فعالیت هستند. انتظار میرود هر دانشگاه در اجرای این اسناد مشارکت کند.
وی اضافه کرد: سند فرهنگی شما هم سند دانشگاه اسلامی است. یعنی سند به ما میگوید در حوزه مسائل اسلامیسازی دانشگاه چه در حوزه آموزش، چه پژوهش، چه فرهنگ، چه مدیریت چه مأموریتی داریم. مسئولیت اجرایی این سند هم با رئیس دانشگاه است؛ در میدان، جهاد دانشگاهی طرح مناظرات دانشجویی را ۱۴ سال است اجرا میکند که خیلی ظرفیت ارزشمندی است لذا امید داریم همه در آن مشارکت کنید؛ بنابراین سند و تنظیمگری وجود دارد و حتی راهبری هم شده و در اجرا نیز بعضی دانشگاهها مشارکت دارند ولی بعضی ندارند.
ادامه دارد ...
