تذکر لسانی وظیفهای همگانی در برابر منکرات است
حجتالاسلام والمسلمین «جواد نصراللهپور» کارشناس مسائل دینی در گفتگو با خبرنگار دفاعپرس ، با تأکید بر اینکه تذکر لسانی وظیفهای همگانی در برابر منکرات است، اظهار داشت: ضعف ایمان، فرافکنی، ناامیدی از اثرگذاری، ترس از خطرات و شرم و خجالت، از مهمترین عواملی است که موجب ترک امر به معروف و نهی از منکر از سوی برخی مؤمنان میشود.
وی با اشاره به نخستین عامل ترک این دو فریضه، افزود: ضعف ایمان و باورهای اعتقادی موجب میشود برخی افراد نسبت به امر به معروف و نهی از منکر بیتفاوت شوند. در روایات نیز مؤمن ضعیف کسی معرفی شده که نسبت به منکر بیتفاوت است و نهی از منکر نمیکند.
این کارشناس مسائل دینی با تأکید بر اهمیت تذکر لسانی، گفت: بسیاری از افراد نسبت به این وظیفه اهمیت لازم را نمیدهند، در حالی که در مواجهه با مواردی مانند کمفروشی، گرانفروشی، کمحجابی یا حتی غلو در مداحی باید تذکر داد؛ البته این تذکر باید با رعایت ادب، احترام و روش صحیح انجام شود و موجب رنجش طرف مقابل نشود.
نصراللهپور تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب تأکید کردهاند که تذکر لسانی تحت هیچ شرایطی از گردن انسان ساقط نیست و این موضوع یک حکم شرعی است؛ بنابراین ضعف ایمان و باور اعتقادی را باید یکی از مهمترین دلایل بیتفاوتی نسبت به این فریضه دانست.
فرافکنی و مسئولیتگریزی در جامعه دینی
وی، فرافکنی را دومین عامل ترک امر به معروف و نهی از منکر عنوان کرد و ادامه داد: برخی افراد مسئولیت خود را متوجه حوزههای علمیه، علما، صدا و سیما، نیروی انتظامی، دولت یا دستگاههای دیگر میدانند و میپرسند چرا آنها امر به معروف نمیکنند، در حالی که بخشی از این مسئولیت مستقیماً متوجه خود مردم است.
این استاد حوزه علمیه با تفکیک وظایف مردم و دستگاههای مسئول، اذعان کرد: در مواردی مانند اختلاس، فساد مسئولان، رشوه و پارتیبازی، دستگاههای نظارتی، حراستها، دولت و قوه قضائیه وظایف مشخصی دارند و باید به این تخلفات رسیدگی کنند، اما در بسیاری از مسائل اجتماعی، هر شهروند میتواند نقش خود را ایفا کند.
نصراللهپور بیان کرد: امر به معروف و نهی از منکر از خانواده آغاز میشود و انسان نسبت به فرزندان، خانواده، همسایهها، محیط زندگی، همکاران، محیط کار و شهر خود مسئولیت دارد. در این زمینه نیز کوچک و بزرگ بودن فرد یا منکر مطرح نیست، بلکه اصل منکر بودن رفتار اهمیت دارد.
وی تأکید کرد: نمیتوان در برابر یک رفتار نادرست مانند خط انداختن روی خودروی دیگران بیتفاوت بود و آن را با این استدلال توجیه کرد که در جای دیگری اختلاس چند هزار میلیارد تومانی رخ داده است؛ هر منکری در جای خود نیازمند تذکر است و نمیتوان به بهانه وجود تخلفات بزرگتر، از کنار تخلفات دیگر عبور کرد.
این کارشناس مسائل دینی با اشاره به روایتی از امام رضا (ع)، گفت: حتی درباره مسئلهای مانند رها کردن یک سیب نیمخورده نیز تذکر داده شده است و در مقابل، ائمه معصومین (ع) در مسائل اعتقادی و مقابله با ظلم نیز وارد میدان میشدند؛ بنابراین در امر به معروف و نهی از منکر، اندازه و حجم منکر ملاک نیست.
ناامیدی از اثرگذاری و توقف مسیر هدایت
نصراللهپور سومین عامل ترک امر به معروف و نهی از منکر را ناامیدی از تأثیرگذاری دانست و عنوان کرد: برخی افراد تصور میکنند چون بارها تذکر دادهاند و نتیجهای نگرفتهاند، دیگر نباید این کار را ادامه دهند، در حالی که در مسیر هدایت، نتیجه فوری نباید ملاک عمل انسان باشد.
وی با اشاره به نمونههایی از تاریخ انبیا، خاطرنشان کرد: حضرت یونس (ع) سالها برای هدایت مردم تلاش کرد و تنها دو نفر به او ایمان آوردند و حضرت نوح (ع) نیز ۹۵۰ سال دعوت کرد، اما تعداد مؤمنان به اندازه افرادی بود که در کشتی جای میگرفتند؛ پیامبر اسلام (ص) نیز با وجود توهین، آزار و شکنجه، دعوت خود را ادامه داد.
این کارشناس مسائل دینی گفت: باید از فرصتهای مختلف برای امر به معروف استفاده کرد؛ همانگونه که حضرت یوسف (ع) زمانی که دو زندانی برای تعبیر خواب نزد او آمدند، از همان فرصت برای دعوت آنها به توحید استفاده کرد؛ گاهی نیز بیماری یا گرفتاری یک دوست، فامیل یا عضو خانواده میتواند فرصتی برای گفتگو و کمک به قرار گرفتن او در مسیر صحیح باشد.
ترس از هزینهها و آزمون انجام وظیفه
نصراللهپور ترس از خطرات را چهارمین عامل ترک امر به معروف و نهی از منکر عنوان کرد و افزود: نمیتوان انتظار داشت انسان در مسیر انجام وظیفه دینی هیچ هزینه و سختی نداشته باشد؛ قرآن کریم نیز درباره کسانی که رسالتهای الهی را تبلیغ میکنند، بر نترسیدن از غیر خدا تأکید دارد.
وی با اشاره به سختیهایی که مؤمنان در طول تاریخ تحمل کردهاند، گفت: بلال و ابوذر برای اسلام شکنجه شدند و در جریان انقلاب اسلامی نیز بسیاری از مبارزان شکنجههای سنگینی را تحمل کردند؛ باید گاهی از خودمان بپرسیم برای اسلام چه کردهایم و چند سیلی برای اسلام خوردهایم؛ بنابراین اگر انسان در مسیر امر به معروف با یک توهین یا بیاحترامی مواجه شد، نباید از انجام وظیفه عقبنشینی کند.
شرم و خجالت در برابر مسئولیت اجتماعی
این استاد حوزه علمیه پنجمین عامل را شرم، حیا و خجالت دانست و اذعان کرد: برخی افراد بهدلیل خجالت از تذکر دادن خودداری میکنند، در حالی که حتی حضور افراد متدین و محجبه در جامعه میتواند اثرگذار باشد و از برخی منکرات جلوگیری کند.
نصراللهپور افزود: رهبر معظم انقلاب تأکید کردهاند که گاهی حضور افراد متدین و محجبه در خیابان، پارکها، اماکن عمومی و محلهای تجمع مردم، با رعایت حجاب و ظاهر متناسب، خود میتواند در کاهش برخی بدحجابیها و رفتارهای نادرست مؤثر باشد.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت احیای این دو فریضه، گفت: باید شرم و خجالت را کنار گذاشت و با شجاعت و البته رعایت ادب و روش صحیح، امر به معروف و نهی از منکر را انجام داد؛ چراکه بسیاری از فرایض الهی به وسیله این دو فریضه برپا میشوند و اگر امر به معروف و نهی از منکر احیا شود، سایر بخشهای دین نیز احیا و برپا خواهد شد.
انتهای پیام/
