بهشتیپور: روایت صرفاً گزارش حوادث جنگ نیست/ روایت باید به تقویت استقامت جامعه کمک کند
به گزارش خبرنگار فرهنگ و هنر دفاعپرس، نشست «روایتها در عصر استقامت» با محوریت جنگهای تحمیلی اخیر، امروز (دوشنبه) با حضور سردار مهدی امیریان، الهه ایزدی لایبیدی و حسن بهشتیپور، پژوهشگر ادبیات، در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
حسن بهشتیپور در این نشست با موضوع روایتگری و نقش آن در تحولات سیاسی و تاریخی، با اشاره به اهمیت پیشگامی در عرصه روایت اظهار داشت: ما باید در عرصه روایت پیشگام باشیم و یک گام جلوتر از دشمن حرکت کنیم و اجازه ندهیم از میدان روایت عقب بمانیم.
وی افزود: روایت صرفاً به این معنا نیست که عدهای شروع به نوشتن حوادث جنگ و تحولات کنند و بگویند چه اتفاقی افتاده است؛ بلکه روایت باید بتواند مشخص کند چه کسی بر حق است، چه کسی در مسیر باطل حرکت میکند و چرا این حقانیت یا بطلان شکل گرفته است.
بهشتیپور با تأکید بر اینکه روایت باید ابعاد مختلف یک حادثه را برای مخاطب روشن کند، ادامه داد: اگر روایت ما صرفاً به بیان اتفاقات محدود شود، نمیتوان انتظار داشت که در ذهن و روح جامعه اثر عمیقی ایجاد کند. روایت باید بتواند پیش از شکلگیری روایتهای رقیب، معنا و چارچوب مورد نظر خود را در ذهن مخاطب شکل دهد.
این پژوهشگر ادبیات مقاومت تصریح کرد: در شرایطی که با روایتهای گسترده آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه هستیم، مسئله فقط این نیست که بگوییم در فلان روز چه اتفاقی افتاد یا چه جنایتی رخ داد؛ بلکه باید بتوانیم معنای این حوادث را برای جامعه تبیین کنیم و نشان دهیم که این تحولات چه نسبتی با جمهوری اسلامی ایران، جبهه مقاومت، ایستادگی و استقامت دارد.
وی با اشاره به اهمیت «معنابخشی» در روایت خاطرنشان کرد: یکی از بنیادهای اصلی روایت، معنابخشی است. باید ببینیم چگونه میتوانیم در ذهن و عینیت جامعه معنایی ایجاد کنیم که مخاطب بتواند حوادث را در یک چارچوب مشخص درک و تحلیل کند.
بهشتیپور ادامه داد: گاهی یک اثر هنری، یک شعر یا حتی یک روایت کوتاه، چارچوب مشخصی دارد، اما پیام گستردهای را به مخاطب منتقل میکند و در ذهن او الهام ایجاد میشود. این همان ظرفیت معنابخشی است که روایت باید از آن برخوردار باشد.
وی با اشاره به نحوه روایت دشمن از شخصیتهای سیاسی و نظامی گفت: برای نمونه، دشمن میتواند با یک روایت، تصویری متفاوت از یک شخصیت ارائه کند؛ بهگونهای که یک رهبر ۸۶ ساله را در ذهن مخاطب به چهرهای جوان و پرانرژی تبدیل کند. این موضوع نشان میدهد که روایت فراتر از گزارش واقعیت است و میتواند با بهرهگیری از الهامبخشی و معنابخشی، ادراک مخاطب را تغییر دهد.
این کارشناس مسائل سیاسی با تأکید بر اینکه روایت در حقیقت «گزارش جنگ» نیست، اظهار داشت: روایت حداقل سه عنصر اساسی دارد که باید مورد توجه قرار گیرد؛ نخست، «پیکربندی روایت» است؛ یعنی اینکه روایت از کجا آغاز میشود و به کجا ختم میشود. دوم، «چارچوببندی» است که عمدتاً رسانهها آن را شکل میدهند و مشخص میکنند مخاطب یک رویداد را از چه زاویهای ببیند و بشنود.
بهشتیپور افزود: عنصر دیگر، «پیرنگ» است که نقش مهمی در شکلگیری و اثرگذاری روایت دارد و باید بهصورت تخصصی مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان تأکید کرد: روایت صحیح و اثرگذار میتواند در شکلدهی به استقامت جامعه نقش مهمی داشته باشد؛ بنابراین باید از ظرفیت روایت برای تبیین حوادث، معنابخشی به تحولات و تقویت روحیه مقاومت و ایستادگی در جامعه استفاده کرد.
انتهای پیام/ 121
