سردار امیریان: روایت نباید از میدان جا بماند

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس. سردار «مهدی امیریان» رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس و مقاومت در نشست «روایت‌ها در عصر استقامت» که با محوریت «عصر جنگ‌های تحمیلی اخیر» امروز (دوشنبه) در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد، اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که باید در حوزه روایت مورد توجه قرار گیرد، این است که روایت از میدان جا نماند.

وی افزود: تجربه هشت سال دفاع مقدس نشان می‌دهد که ما با فاصله وارد عرصه روایت‌گری، جمع‌آوری اسناد و تولید آثار شدیم. همین فاصله موجب شد پس از پایان جنگ، با پرسش‌هایی مواجه شویم که بخشی از تمرکز ما را از مسئله اصلی روایت دور کرد.

رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس و مقاومت ادامه داد: همواره این نگرانی وجود دارد که دست تحریف به دنبال تاریخ باشد و اگر روایت و ثبت اسناد به‌موقع انجام نشود، امکان شکل‌گیری روایت‌های ناقص یا تحریف‌شده افزایش پیدا می‌کند.

امیریان با اشاره به جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان گفت: به نظر می‌رسد در مواجهه با این جنگ‌ها از تجربه دفاع مقدس استفاده شده است. دست‌کم در حوزه جمع‌آوری اسناد، اقدامات خوبی انجام شده و بخشی از ناشران نیز تولید کتاب درباره این رخداد‌ها را آغاز کرده‌اند.

وی تأکید کرد: با وجود این، باید مراقبت کنیم که روایت از میدان جا نماند؛ چراکه میدان هنوز تمام نشده است. وقتی تصور کنیم میدان به پایان رسیده، ممکن است فرآیند روایت‌گری را نیز پایان‌یافته تلقی کنیم، در حالی که باید همچنان روایت‌ها و اسناد را جمع‌آوری کنیم.

رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس و مقاومت خاطرنشان کرد: در جمع‌آوری اسناد باید نگاه جامع داشته باشیم و همه ابعاد و روایت‌های مرتبط با یک رخداد را ببینیم؛ اما این به معنای آن نیست که هر آنچه جمع‌آوری می‌شود، الزاماً باید منتشر شود.

امیریان، شناخت مخاطب را یکی از مسائل مهم در تولید روایت دانست و گفت: باید بدانیم روایت را برای چه قشری و با چه سطحی از مخاطب تولید می‌کنیم. تجربه ما در حوزه دفاع مقدس نشان داده است که روایت برای اقشار مختلف نمی‌تواند یکسان باشد.

وی افزود: نحوه روایت برای جوانان، پیشکسوتان، دانشجویان دختر و پسر و گروه‌های مختلف اجتماعی باید متناسب با ویژگی‌های همان مخاطب باشد. بنابراین، در موضوع روایت در عصر مقاومت، مخاطب باید از ابتدا مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به تجربه حضور در کلاس‌های دانشگاهی اظهار داشت: وقتی کتابی نوشته می‌شود، ممکن است منتقدان درباره آن جلسه نقد برگزار کنند و مخاطبان نیز درباره محتوای آن پرسش داشته باشند. در کلاس دانشگاه نیز همین اتفاق رخ می‌دهد؛ دانشجو به صورت چهره‌به‌چهره درباره روایت‌ها سؤال می‌کند و در واقع، استاد در کنار تدریس، در حال روایت‌گری است.

امیریان با تأکید بر اینکه شرایط امروز با گذشته متفاوت است، گفت: وقتی از «روایت در عصر استقامت» سخن می‌گوییم، باید بدانیم که امروز در چه شرایطی قرار داریم و مخاطب چه ابزار‌هایی برای راستی‌آزمایی روایت در اختیار دارد.

وی ادامه داد: امروز مخاطب تلفن همراه در اختیار دارد و ممکن است به منابع مختلف دسترسی داشته باشد؛ بنابراین روایت زمانی که تولید می‌شود، دیگر در یک فضای بسته باقی نمی‌ماند و مخاطب می‌تواند درباره آن سؤال کند و اطلاعات ارائه‌شده را با منابع دیگر مقایسه کند.

رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس و مقاومت در پایان تأکید کرد: اگر قرار است وارد عرصه روایت در عصر استقامت شویم، دو نکته باید مورد توجه جدی قرار گیرد؛ نخست اینکه روایت از میدان جا نماند و دوم اینکه مخاطب از روز نخست در فرآیند شکل‌گیری و تولید روایت مورد توجه باشد.

انتهای پیام/ 121