موسیقی نواحی سیمرغ موسیقی ایران است/ دارای متنوع‌ترین موسیقی فولکلور جهان هستیم
به گزارش خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع‌پرس، پیروز ارجمند، دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران، در نشست خبری این جشنواره که صبح امروز (دوشنبه) برگزار شد، با تأکید بر اهمیت حفظ تنوع فرهنگی و موسیقایی ایران اظهار داشت: موسیقی نواحی، سیمرغ موسیقی ایران است و به جرئت می‌توان گفت ایران یکی از متنوع‌ترین گونه‌های موسیقی فولکلور جهان را دارد.
وی با اشاره به خود در حوزه موسیقی اقوام اظهار داشت: تخصص من موسیقی‌شناسی است و در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری، موسیقی محلی کرمان را به‌صورت تخصصی مطالعه کرده‌ام. موسیقی نواحی ایران با وجود تنوع گسترده، در قالب یک پیکره واحد، هویت موسیقایی کشور را شکل می‌دهد.
کرمان؛ چهارراه فرهنگی اقوام ایران
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران با اشاره به جایگاه کرمان در میزبانی این رویداد گفت: کرمان با وجود آنکه ممکن است به اندازه برخی مناطق دیگر امضای موسیقایی مشخصی نداشته باشد، به دلیل موقعیت تاریخی و فرهنگی خود، میزبان اقوام مختلف ایران بوده است. حضور اقوام گوناگون در این استان و تعامل فرهنگی میان آنها، کرمان را به چهارراه فرهنگی ایران تبدیل کرده است.
ارجمند با اشاره به تاریخچه جشنواره موسیقی نواحی افزود: این جشنواره در دهه ۱۳۸۰ به کرمان آمد و شش دوره نخست آن با موفقیت برگزار شد. پس از آن، در برخی دوره‌ها جشنواره در کرمان برگزار نشد، اما در دوره‌ای که مسئولیت دفتر موسیقی را برعهده داشتم، تلاش کردیم این رویداد بار دیگر به کرمان بازگردد.
لزوم پیوند موسیقی نواحی با اقتصاد و گردشگری
وی با بیان اینکه یکی از دغدغه‌های اصلی‌اش، ایجاد زمینه اقتصادی پایدار برای موسیقی نواحی است، تصریح کرد: موسیقی نواحی تاکنون نتوانسته است از ظرفیت‌های اقتصادی خود به‌درستی بهره‌مند شود. به همین دلیل، در حوزه گردشگری موسیقی مطالعات تخصصی انجام دادم تا بتوانیم راهکارهایی برای حمایت از هنرمندان و تقویت جایگاه این موسیقی پیدا کنیم.
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری موسیقی گفت: ایجاد مکتب‌خانه‌های موسیقی، معرفی آیین‌های بومی، برگزاری کارگاه‌های سازسازی و عرضه صنایع‌دستی از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند زمینه حضور گردشگران در مناطق مختلف را فراهم کند.
ارجمند با اشاره به تجربه احیای آیین زار در روستای سلخ قشم اظهار داشت: این آیین در معرض فراموشی قرار داشت و تلاش کردیم با احیای آن، نمونه‌ای از پیوند میان حفظ میراث ناملموس و گردشگری فرهنگی را به نمایش بگذاریم.
وی برگزاری جشنواره‌های موسیقی را از دیگر ظرفیت‌های توسعه گردشگری دانست و افزود: در بسیاری از کشورهای جهان، جشنواره‌ها گردشگران فراوانی را جذب می‌کنند. موسیقی نواحی ایران نیز می‌تواند با برنامه‌ریزی مناسب، زمینه رونق گردشگری فرهنگی و اقتصادی را فراهم کند.
اجرای کارناوال موسیقی در افتتاحیه جشنواره
ارجمند با اشاره به برنامه‌های هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران بیان کرد: این جشنواره از نهم تا چهاردهم برگزار می‌شود و انجمن موسیقی کرمان مسئولیت اجرایی آن را برعهده دارد.
وی ادامه داد: در مراسم افتتاحیه، کارناوال موسیقی و رژه هنرمندان از میدان ارگ کرمان تا میدان گنجعلی‌خان و محدوده بازار تاریخی برگزار خواهد شد. این برنامه با هدف مشارکت مردم و ایجاد فضایی متفاوت برای آغاز جشنواره طراحی شده است.
دبیر جشنواره موسیقی نواحی ایران افزود: برنامه‌های این دوره در تالار فرهنگ و هنر کرمان، کاروانسرای گنجعلی‌خان و دیگر فضاهای پیش‌بینی‌شده برگزار خواهد شد. همچنین هفت شهر استان کرمان میزبان بخش‌هایی از برنامه‌های جشنواره خواهند بود.
وی از اجرای طرح حضور هنرمندان در مناطق روستایی و عشایری خبر داد و گفت: در این طرح، گروه‌های موسیقی با استفاده از خودروهای کمپر در سه محور حرکت می‌کنند و در روستاهای استان به اجرای برنامه می‌پردازند. این اجراها با مشارکت موسیقی‌دانان بومی هر منطقه انجام می‌شود تا زمینه تعامل میان هنرمندان و مردم فراهم شود.
حفظ اصالت‌ها در کنار حمایت از نگاه‌های نو
ارجمند با تشریح بخش‌های مختلف جشنواره اظهار داشت: در بخش اصلی، آثاری اجرا می‌شوند که به هویت و اصالت موسیقی نواحی توجه دارند. انتخاب گروه‌ها و آثار بر اساس ویژگی‌های موسیقی هر منطقه، مقام‌ها و شیوه‌های اجرایی بومی صورت می‌گیرد.
وی افزود: بخش پیشکسوتان نیز با دعوت از استادان برجسته موسیقی نواحی برگزار می‌شود و مستندسازی تجربه‌ها، خاطرات و روایت‌های این هنرمندان از برنامه‌های مهم جشنواره است.
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران با اشاره به بخش «نگاه نو» گفت: در کنار حفظ اصالت‌های موسیقایی، باید به تجربه‌های نوآورانه نیز توجه کنیم. برخی گروه‌ها بر اساس سنت‌های موسیقی مناطق خود، آثار جدیدی خلق کرده‌اند و لازم است امکان معرفی این رویکردها فراهم شود. در این بخش تلاش می‌کنیم با احترام به دیدگاه‌های مختلف، زمینه حضور جریان‌های متنوع موسیقی اقوام را فراهم کنیم.
ارجمند از اختصاص بخشی ویژه به جوانان نیز خبر داد و تصریح کرد: در سال‌های اخیر، علاقه جوانان به موسیقی هویتی و بومی افزایش یافته است. برخی از آنها به سنت‌ها وفادارند و برخی دیگر به دنبال نوآوری هستند. در این دوره، شناسایی و معرفی این هنرمندان را در دستور کار قرار داده‌ایم و امیدواریم پس از جشنواره نیز زمینه حمایت از آنان فراهم شود.
وی با دعوت از رسانه‌ها برای معرفی گروه‌های کمترشناخته‌شده خاطرنشان کرد: بسیاری از نوازندگان و هنرمندان موسیقی نواحی در روستاها فعالیت می‌کنند و به رسانه‌ها دسترسی ندارند. لازم است رسانه‌های محلی در شناسایی این هنرمندان مشارکت کنند تا بانک اطلاعاتی موسیقی نواحی کامل‌تر شود.
برگزاری بخش بین‌الملل با محوریت راه ادویه
ارجمند با اشاره به پیش‌بینی بخش بین‌الملل در این دوره از جشنواره اظهار داشت: این بخش با توجه به مسیر تاریخی راه ادویه و پیوندهای فرهنگی و تجاری کشورهای منطقه طراحی شده است. کرمان نیز در گذشته یکی از مراکز مهم تجارت در این مسیر بوده است.
وی افزود: برای حضور گروه‌هایی از هند، پاکستان، افغانستان، ارمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، عراق و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس رایزنی‌هایی انجام شده است. امیدواریم در نخستین گام، دست‌کم چهار یا پنج گروه خارجی در جشنواره حضور پیدا کنند.
توجه به پژوهش، مستندسازی و تولید آثار ماندگار
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران با اشاره به برنامه‌های پژوهشی این رویداد گفت: در بخش پژوهش، مقالاتی با محوریت حفظ اصالت‌ها و بررسی نوآوری در موسیقی نواحی مورد توجه قرار می‌گیرند. همچنین کتاب مقالات جشنواره پس از پایان رویداد منتشر خواهد شد.
وی نمایش فیلم‌های مستند موسیقی نواحی ایران، به‌ویژه آثار تولیدشده از دهه ۱۳۴۰ به بعد، و برگزاری نمایشگاه عکس را از دیگر برنامه‌های این دوره برشمرد و افزود: بسیاری از این آثار ارزشمند فرهنگی کمتر دیده شده‌اند و نمایش آنها می‌تواند به معرفی بهتر میراث موسیقایی ایران کمک کند.
ارجمند با تأکید بر اهمیت ثبت و ضبط آثار هنرمندان بیان کرد: در این دوره، اجراها تصویربرداری و ضبط می‌شوند و استودیویی برای ثبت سازها، آوازها، خاطرات و روایت‌های هنرمندان در نظر گرفته شده است. همچنین پخش زنده بخشی از اجراها از طریق پلتفرم شیدا پیش‌بینی شده است.
وی با بیان اینکه فعالیت دبیرخانه جشنواره نباید به زمان برگزاری محدود شود، گفت: دبیرخانه باید در طول سال نیز به برگزاری برنامه‌های کوچک‌تر، انتشار آثار، انجام پژوهش، شناسایی هنرمندان و تکمیل بانک اطلاعاتی موسیقی نواحی بپردازد. هدف ما ایجاد مرکزی برای مطالعات موسیقی نواحی در کرمان است تا جشنواره به یکی از رویدادهای مستمر این مرکز تبدیل شود.
تولید اثر ویژه به یاد کودکان میناب
ارجمند در بخش دیگری از سخنان خود از برنامه‌ریزی برای تولید اثری ویژه به یاد کودکان میناب خبر داد و گفت: در این طرح، اثری با استفاده از سازهای ایرانی و بومی تولید خواهد شد و قرار است در ارتباط با یاد کودکان میناب باشد. تلاش می‌کنیم این اثر به‌عنوان یکی از خروجی‌های ماندگار جشنواره تولید و منتشر شود.
وی همچنین با اشاره به بخش‌های ویژه جوانان و نگاه نو اظهار داشت: در این دوره فراخوان‌هایی برای شناسایی گروه‌های جدید در نظر گرفته شده است و شورای انتخاب، گروه‌ها را بر اساس معیارها و شاخص‌های مشخص بررسی خواهد کرد. با وجود محدودیت ظرفیت اجرایی، تلاش می‌کنیم تنوع بیشتری از گروه‌ها و جریان‌های موسیقی نواحی در جشنواره حضور داشته باشند.
جشنواره موسیقی نواحی، رویدادی غیررقابتی است
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران در پایان با تأکید بر اینکه این جشنواره رقابتی نیست، خاطرنشان کرد: تمرکز اصلی ما بر اجرا، معرفی هنرمندان و حفظ میراث موسیقایی ایران است. پیشکسوتان موسیقی نواحی نیز جایگاه ویژه‌ای در جشنواره دارند و به‌عنوان مرجع و سرمایه فرهنگی این حوزه مورد احترام هستند.
وی با دعوت از اصحاب رسانه و علاقه‌مندان برای حضور در جشنواره گفت: کرمان از ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی فراوانی برخوردار است و امیدواریم برگزاری این رویداد، علاوه بر معرفی موسیقی اقوام ایران، به شناخت بیشتر جاذبه‌های گردشگری استان و رونق گردشگری فرهنگی کمک کند.
انتهای پیام/ 121
