خانواده‌ای که با نخ و سوزن، آینده می‌سازد
گروه استان‌های دفاع‌پرس؛ «سحرنخعی» در کارگاه «دستان پرتوان»، هر محصول روایت یک زندگی است؛ از دختری که سال‌ها پیش خانواده‌اش او را پنهان می‌کردند، اما امروز با افتخار کوک می‌زند و سفارش می‌گیرد، تا دختری که تنها دو رنگ را می‌شناسد، اما با همان دو رنگ دنیایی از زیبایی خلق می‌کند. اینجا، مؤسسه توانمندسازی حضرت رسول (ص)، نه‌تنها کار تولید می‌کند، بلکه آدم‌ها را از نو می‌سازد.
صبح که به کارگاه می‌رسی، پیش از هر توضیحی، صدای چرخ خیاطی‌ها به تو خوش‌آمد می‌گوید. دختران پشت میز‌های کار نشسته‌اند؛ برخی با دقت کوک می‌زنند، برخی الگو‌ها را مرتب می‌کنند و برخی دیگر با لبخندی معصوم، محصول تازه‌ای را که تمام کرده‌اند نشان می‌دهند. در نگاه اول شاید این فقط یک کارگاه خیاطی به نظر برسد، اما با چند دقیقه گفتوگو متوجه می‌شوی که اینجا چیزی بسیار عمیق‌تر از تولید اتفاق می‌افتد، اینجا اعتمادبه‌نفس ساخته می‌شود.
یکی از دختران کارگاه، تنها رنگ‌های سیاه و سفید را تشخیص می‌دهد. با این حال، تابلوفرشی که او بافته، چنان نظم، دقت و زیبایی دارد که بیننده به‌سختی باور می‌کند این اثر، دستاورد کسی است که جهان را تنها با دو رنگ می‌بیند. او رنگ‌ها را نمی‌شناسد، اما زیبایی را می‌شناسد؛ و شاید همین است که اثرش را بی‌نظیر کرده است.
کنار او، دختر دیگری نشسته که سال‌ها پیش خانواده‌اش او را حتی در خانه پنهان می‌کردند. امروز، اما هر روز صبح ساعت هشت به کارگاه می‌آید، تا ظهر کار می‌کند و کوک‌هایش را با وسواس یک هنرمند می‌زند. او دیگر آن دختر پنهان‌شده در کمد نیست؛ او یک تولیدکننده است، یک فرد صاحب درآمد و یک عضو فعال جامعه.
موسسه‌ای که خانه دوم شد
این فضا، کارگاه تولیدی «دستان پرتوان» است؛ بخشی از مؤسسه خیریه توانمندسازی حضرت رسول (ص) با نام اختصاری «محَر» که از سال ۱۳۷۷ فعالیت خود را آغاز کرده است. اما مدیران و کارکنان این مجموعه، آن را صرفاً یک مؤسسه خیریه نمی‌دانند. به باور آنها، اینجا خانه‌ای است برای کسانی که جامعه گاهی آنها را فراموش کرده است؛ خانواده‌ای دوم برای دختران کم‌توان ذهنی و جسمی‌حرکتی و زنانی که به دنبال یک فرصت برای ساختن آینده‌اند.
در اینجا کسی را «معلول» نمی‌نامند. واژه‌ای که به کار می‌رود «توانخواه» است؛ واژه‌ای که نگاه را از محدودیت به سوی توانایی می‌چرخاند. این تغییر ساده در نام‌گذاری، در واقع بیانیه‌ای است درباره نگاه این مجموعه به انسان، هر فرد، فارغ از محدودیت جسمی یا ذهنی‌اش، ظرفیتی برای رشد، تولید و زندگی مستقل دارد.
توانمندسازی، محور کار ماست
«رمضان احمدی» مدیرعامل مؤسسه توانمندسازی حضرت رسول (ص)، در نشستی با اصحاب رسانه با اشاره به سابقه ۲۷ ساله این مجموعه اظهار داشت: مؤسسه از سال ۱۳۷۷ و با شماره ثبت ۱۱۶ آغاز به کار کرده و از ابتدا مسیری متفاوت با بسیاری از خیریه‌های سنتی در پیش گرفته است.
وی گفت: برخلاف رویکرد رایج که بر جمع‌آوری و بازتوزیع کمک‌های مردمی تمرکز دارد، این مؤسسه از همان آغاز «توانمندسازی» را محور اصلی فعالیت خود قرار داده است. احمدی توضیح داد که مطالعات اولیه نشان داد اقشاری که در اصطلاح «معلول» نامیده می‌شوند، اما مؤسسه آنها را «توانخواه» می‌نامد، از جمله گروه‌هایی هستند که علیرغم نداشتن نقشی در محدودیتشان، کمتر مورد توجه جامعه و حتی برخی خانواده‌ها قرار گرفته‌اند.
احمدی افزود: الگوبرداری از تجربه موفق مجموعه‌هایی مانند محک، حجت مشهد و هسته شیراز، نقش مهمی در شکل‌گیری مسیر این مؤسسه داشته است. او از قول مدیرعامل وقت محک نقل کرد که «شفافیت مالی» مهم‌ترین رمز موفقیت یک مجموعه خیریه است؛ اصلی که از همان ابتدا به یکی از ستون‌های کار این مؤسسه تبدیل شد.
شفافیت مالی، اعتماد می‌سازد
مدیرعامل مؤسسه محر با تأکید بر اهمیت شفافیت مالی گفت: تراز مالی مؤسسه به‌صورت دوره‌ای روی سایت مجموعه قرار می‌گیرد تا هر فردی که مایل است، بتواند از محل درآمد‌ها و شیوه هزینه‌کرد آنها مطلع شود.
وی بیان کرد: این شفافیت باعث شده اعتماد خیرین به مجموعه افزایش یابد و بسیاری از حامیان، سال‌ها بدون هیچ چشم‌داشتی از این مؤسسه حمایت کنند. لذا ساختار سازمانی منظم، شامل هیئت امنای ۲۲ نفره، هیئت مدیره هفت‌نفره، دو بازرس و مدیرعامل، نیز به پاسخگویی و شفافیت مجموعه کمک کرده است.
احمدی افزود: تنها حدود ۱۰ درصد از منابع مؤسسه صرف هزینه‌های اداری و تشکیلاتی می‌شود و اعضای هیئت مدیره خدمات خود را رایگان ارائه می‌دهند.
مدیرعامل مؤسسه در ادامه با اشاره به کارگاه تولیدی «دستان پرتوان» گفت: این فضا برای دختران کم‌توان ذهنی و جسمی‌حرکتی طراحی شده و در آن، کار تولیدی با خدمات آموزشی و درمانی در هم تنیده است.
وی گفت: پذیرش در این کارگاه بدون هیچ هزینه‌ای انجام می‌شود و خانواده‌ها تنها لازم است معرفی‌نامه بهزیستی ارائه کنند تا درصد از کارافتادگی فرد مشخص شود. او تأکید کرد که مؤسسه نه شهریه می‌گیرد، نه هزینه ثبت‌نام و نه هزینه آموزش.
احمدی تصریح کرد: صددرصد درآمد حاصل از کار هر فرد به خود او بازمی‌گردد و مؤسسه هیچ سهمی از آن برنمی‌دارد.
مدیرعامل مؤسسه گفت: در کنار کار تولیدی، خدمات گفتاردرمانی، کاردرمانی، کتاب‌درمانی و مشاوره روانشناختی نیز ارائه می‌شود و میان‌وعده غذای گرم، پیگیری درمان‌های دندانپزشکی و تهیه عینک برای نیازمندان نیز بخشی از خدمات جانبی این مجموعه است.
از کیف سمینار تا کیسه‌های جایگزین پلاستیک
وی با اشاره به سابقه تولیدی کارگاه گفت: دختران این مجموعه پیش از شیوع کرونا، بخش قابل توجهی از کیف‌های سمینار‌های دانشگاهی کشور را تولید می‌کردند. او به تولید کیف‌هایی برای یک سمینار در برلین نیز اشاره کرد و گفت این سفارش نشان داد توانایی این دختران با هر کارگاه حرفه‌ای دیگری قابل رقابت است.
احمدی افزود: در حال حاضر نیز تولید ماهانه حدود ۱۵ هزار کیسه پارچه‌ای جایگزین پلاستیک در این کارگاه انجام می‌شود؛ پروژه‌ای که هم به حفظ محیط زیست کمک می‌کند و هم بازار پایداری برای دختران و زنان شاغل فراهم کرده است.
مدیرعامل مؤسسه گفت:کیفیت و تحویل به‌موقع محصولات باعث شده شرکت‌هایی مانند اسکانیا و عقاب از مشتریان این مجموعه باشند و کارگاه با وجود شرایط اقتصادی، سفارش‌های پایداری داشته باشد.
اشتغال زنان؛ بدون قید و شرط
در کنار بخش توانخواهان، مؤسسه کارگاهی با ظرفیت ۸۰ نفر برای زنان جویای کار راه‌اندازی کرده است.
احمدی توضیح داد: شرط پذیرش در این بخش تنها «جویای کار بودن» است و هیچ محدودیت سنی، مذهبی یا پیشینه‌ای وجود ندارد.
مدیرعامل مؤسسه ادامه داد:زنانی که حتی آموزش اولیه خیاطی را ندیده‌اند، از همان روز نخست با کار عملی و درآمدزایی آغاز می‌کنند.
وی تأکید کرد: این زنان «استخدام» نمی‌شوند، بلکه مؤسسه «حامی» آنهاست و تمام منافع کارشان به خودشان بازمی‌گردد.
احمدی افزود: تجهیزات این دو کارگاه، بدون کمک دولتی و از طریق یک پروپوزال موفق در مسابقه‌ای با حمایت کمیساریای سازمان ملل و کشور نروژ تأمین شده و امروز در مجموع ۱۶۰ فرصت شغلی در این دو بخش فعال است.
از پنبه هرمز تا لباس‌های لوکس
مدیرعامل مؤسسه در ادامه به یکی از خلاقیت‌ترین پروژه‌های مجموعه در شعبه خوسف اشاره کرد؛ زنجیره‌ای که از پنبه‌ای خاص در جنوب کشور آغاز می‌شود و به لباس‌هایی می‌رسد که در فروشگاه‌های لوکس تهران و مشهد عرضه می‌شوند.
وی بیان کرد: این پنبه پس از دو سال پژوهش در اصفهان به نخ تبدیل شد، در خوسف به پارچه بافته شد و امروز به محصولی ارزشمند بدل شده است. او تأکید کرد که پشت این زنجیره تولید، دست دختران و زنانی است که کمتر کسی نامشان را می‌داند.
بورسیه‌ای که آینده می‌سازد
احمدی گفت: بنیاد علمی و آموزشی مؤسسه هم‌اکنون ۸۵ دانش‌آموز و دانشجو را در مقاطع مختلف بورسیه کرده است.
مدیرعامل مؤسسه بیان کرد: از میان همین بورسیه‌شدگان، سال گذشته دانشجویانی در رشته‌های برق شریف و پزشکی پذیرفته شده‌اند.
وی توضیح داد: شرط پذیرش در این بخش، کم‌برخورداری خانواده است و هر دانش‌آموز حامی مالی دارد، شهریه او ماهانه واریز می‌شود و در کنار آن از مشاوره، کلاس‌های کنکور و تجهیزات آموزشی نیز بهره‌مند می‌شود.
احمدی افزود: حدود ۶۱ نفر از این بورسیه‌شدگان دختر هستند و دانش‌آموزان از شهر‌های مختلف استان و حتی خارج از آن معرفی می‌شوند.
بیمارستانی که دختران کلنگ زدند
یکی از پروژه‌های تازه مؤسسه، احداث نخستین بیمارستان تخصصی غیردولتی و خیریه استان است. احمدی گفت: این پروژه با زیربنای حدود ۶،۳۷۵ مترمربع در پنج طبقه در حال اجراست و هم‌اکنون ۳۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و طبقه دوم آن در حال ساخت است.
مدیرعامل مؤسسه با اشاره به انتخاب دختران توانخواه برای مراسم کلنگ‌زنی گفت: این تصمیم بیانگر عمق باور مجموعه به توانایی و نقش این افراد است.
وی افزود: «ما به نفس این دختران بیش از هر کسی اعتقاد داریم و آنها شایسته‌ترین افراد برای شروع این پروژه بودند.»
ندایی که ادامه دارد
احمدی در پایان سخنانش از اصحاب رسانه خواست تا نقاط ضعف مجموعه را بدون اغماض بیان کنند و محصولات و ظرفیت‌های این کارگاه را معرفی کنند. او تأکید کرد که مؤسسه به دنبال دیده‌شدن نیست، بلکه به دنبال گسترش فرصت است؛ فرصتی برای دختری که فقط دو رنگ را می‌شناسد، برای مادری که دنبال استقلال مالی است و برای دانش‌آموزی که تنها دغدغه‌اش باید درس باشد.
در این مؤسسه، خیریه بودن معنایی فراتر از کمک مالی دارد؛ یعنی ساختن آدم‌ها، بازیافتن اعتمادبه‌نفس و تبدیل محدودیت به خلاقیت. شاید بهترین توصیف برای این مجموعه همان جمله‌ای باشد که بر دیوار ذهن هر بازدیدکننده حک می‌شود: «آنها معلول نیستند؛ آنها توانخواهند.»
انتهای پیام/
