دوئل تاریخی ووچیچ و جنبش دانشجویی در انتخابات پارلمانی صربستان
گروه بین الملل دفاع‌پرس: امروز، یکشنبه، ۶.۴ میلیون واجد شرایط رای‌دهی در صربستان در نبردی سرنوشت‌ساز و بی‌سابقه به پای صندوق‌های رای می‌روند؛ انتخاباتی پارلمانی که به همه‌پرسی تمام‌عیاری میان اقتدار «الکساندر ووچیچ»، رهبر پوپولیست راست‌گرا و جنبش ساختارشکن دانشجویی تبدیل شده است. این رای‌گیری که حساس‌ترین رقابت سیاسی سال‌های اخیر در شبه‌جزیره «بالکان» محسوب می‌شود، نه تنها آینده سیاسی صربستان بلکه الگویی احتمالی برای جنبش‌های اعتراضی جوانان در سرتاسر اروپا رقم خواهد زد. نظرسنجی‌ها از رقابت شانه به شانه «حزب پیشرو صربستان» به رهبری «ووچیچ» و ائتلاف نوظهور «لیست دانشجویان» خبر می‌دهند؛ رقابتی فشرده که پیش‌بینی می‌شود با مشارکت بالای مردم، اکثر احزاب کوچک‌تر را از دستیابی به حدنصاب ۳ درصدی ورود به پارلمان ۲۵۰ نفری محروم سازد.
فضای انتخاباتی صربستان پس از دو سال ناآرامی و اعتراضات مداوم خیابانی به این نقطه حساس رسیده است. جرقه اولیه این پتانسیل اعتراضی بزرگ، دو سال پیش با فاجعه ریزش سقف بتنی ایستگاه قطار در شمال صربستان و کشته شدن ۱۶ نفر زده شد؛ رویدادی تلخ که از نظر معترضان، محصول فساد ساختاری، خویشاوندسالاری و سهل‌انگاری در پروژه‌های عمرانی بود.
«الکساندر ووچیچ» که طی ۱۴ سال گذشته سلطه‌ای بی‌منازع بر فضای سیاسی کشور داشته و تمام احزاب اپوزیسیون سنتی را ناکام گذاشته بود، این بار با حریفی بدون رهبر، اما به‌شدت منسجم روبه‌رو شده است. ووچیچ ماه گذشته از سمت ریاست‌جمهوری استعفا داد تا شخصا هدایت کمپین انتخاباتی حزبش را بر عهده بگیرد و در صورت پیروزی، مجددا به پست نخست‌وزیری بازگردد.
در سوی مقابل، «لیست دانشجویان» پدیده‌ای بی‌سابقه در تاریخ سیاسی بالکان ایجاد کرده است. اگرچه شالوده اصلی این حرکت توسط دانشجویان دانشگاه‌ها پی‌ریزی شده، اما هیچ‌یک از خود دانشجویان در لیست نامزد‌ها حضور ندارند. در عوض، آنها ترکیبی از چهره‌های کمتر شناخته‌شده علمی، ورزشکاران، کشاورزان و هنرمندان را به عنوان نامزد معرفی کرده‌اند تا ایدئولوژی تک‌محوری و متکی به شخص ووچیچ را به چالش بکشند. فعالان جوان با شعار «ما می‌دانیم چگونه» و با پیمودن کیلومتر‌ها مسیر با پای پیاده و دوچرخه، تلاش کرده‌اند به روستا‌هایی نفوذ کنند که سال‌ها پایگاه رای سنتی ووچیچ و تحت تاثیر رسانه‌های دولتی بوده‌اند.
این انتخابات زیر ذره‌بین اتحادیه اروپا و نهاد‌های بین‌المللی قرار دارد؛ چرا که صربستان یکی از نامزد‌های رسمی الحاق به این اتحادیه است از سوی دیگر، سلامت و امنیت جریان کمپین‌ها ناظران داخلی و بین‌المللی را نگران کرده است. این رقابت‌ها در سایه بازداشت معترضان، سیطره حکومت بر رسانه‌ها و گزارش‌هایی از حملات سایبری و فشار‌های امنیتی بر فعالان برگزار می‌شود. علاوه بر این، سابقه خشونت علیه خبرنگاران در انتخابات محلی اخیر و ادعا‌های تقلب در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۲۳، حساسیت ناظران اروپایی را بیش از پیش کرده است.
با توجه به پیش‌بینی‌های متناقض و ادعای هر دو طرف مبنی بر پیشتازی در نظرسنجی‌ها، تحلیلگران نسبت به ناآرامی‌های پس از اعلام نتایج هشدار می‌دهند. «ماگدا آناستاسیویچ»، تحلیلگر منطقه اروپا در موسسه ACLED، تاکید می‌کند که خشونت‌های انتخابی در صربستان سیری صعودی داشته و در صورت تشکیک در نتایج، احتمال تنش‌های شدید وجود دارد. اگرچه ووچیچ اعلام کرده که در صورت شکست، نتیجه را می‌پذیرد، اما هم‌زمان هشدار داده که هرگونه اعتراض خیابانی به ادعای تقلب را به‌سرعت سرکوب خواهد کرد. کمیسیون دولتی انتخابات اعلام کرده که نتایج رسمی پیش از روز دوشنبه منتشر نخواهد شد.
انتهای پیام/ ۴۶۱
