عملیات فتح ۲؛ نفوذ به پشت خطوط دشمن و خاموشی نیروگاه راهبردی عراق

به گزارش گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس، قرارگاه رمضان سپاه پاسداران با همکاری اتحادیه میهنی کردستان عراق به رهبری جلال طالبانی به طرح‌ریزی و اجرای عملیات‌های مشترک برون‌مرزی در منطقه کردستان عراق اقدام کرد⁠ و سلسله عملیات‌های نامنظم فتح پایه‌ریزی شد. ⁠ اولین عملیات، با نام فتح ۱ در ۱۹ مهر ۱۳۶۵ با هدف حمله به تأسیسات نفتی کرکوک و پایگاه‌های نظامی و جاسوسی و ایجاد اختلال در صدور نفت عراق، در عمق ۱۵۰ کیلومتری خاک عراق با موفقیت اجرا شد. ⁠ پانزده روز پس از عملیات فتح ۱، عملیات فتح ۲ در دستور کار قرار گرفت.

دومین عملیات نامنظم قرارگاه رمضان که در آبان ۱۳۶۵ در ناحیه کردنشین عراق اجرا شد، عملیات فتح ۲ بود که هدف آن، انهدام نیروگاه برق سد دوکان در ۳۵ کیلومتری مرز ایران و پشت سپاه یکم ارتش بعث عراق بود.

در کتاب «جنگ در فراسوی مرز؛ قرارگاه رمضان در جنگ ایران و عراق» تألیف رضا صادقی که توسط مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه منتشر شده است، آمده که این عملیات در حالی انجام شد که دو روز قبل از اجرای آن، ادوات مالبند ۲ اتحادیه میهنی، چند مرکز نظامی در اطراف شهر دوکان را زیر آتش گرفته بود؛ به‌گونه‌ای که برخی از مردم شهر ناچار شده بودند منازل خود را ترک کنند.

موقعیت منطقه عملیات

در کتاب یادشده چنین آمده است: دریاچه و سد دوکان در بلندی‌های آب‌خیز شمال‌شرقی کردستان عراق واقع شده است. این منطقه در دوران جنگ تحمیلی در حوزه فعالیت اتحادیه میهنی کردستان عراق قرار داشت. سد دوکان بزرگ‌ترین دریاچه کردستان عراق بود و از جلوه‌های طبیعی منطقه به شمار می‌رفت. این دریاچه از رودخانه گلاس در کوه‌های ایران سرچشمه می‌گرفت. این سد ضمن تأمین آب کشاورزی و آب شرب منطقه، بخشی از برق عراق را نیز تأمین می‌کرد. جاد قلعه‌دیزه به اربیل از شمال این دریاچه می‌گذشت و شهرهای پیرامون آن عبارت بودند از: قلعه‌دیزه، دوکان، رانیه و سنگی‌سر.

فاصله هوایی سد دوکان از ایران ۳۵ کیلومتر بود. سپاه یکم، مسئولیت سرزمینی این محدوده را بر عهده داشت و حفاظت از تأسیسات سد دوکان، به واحدهای جاش و دفاع الوطنی واگذار شده بود.

از آنجا که تأسیسات سد در دامنه بلندی‌های مشرف بر دریاچه قرار داشت، امکان شناسایی به‌خوبی فراهم بود. پس از شناسایی هدف، مواضع ادوات تعیین شد تا تجهیزات با شیوه پیچیده‌ای به منطقه عملیات منتقل شوند.

شرح عملیات

به‌دلیل برخی اختلافات که در جریان عملیات فتح ۱ بروز کرد، اتحادیه میهنی اجرای هرگونه عملیات جدید را به بستن قرارداد همکاری با قرارگاه رمضان منوط کرد. از آنجا که طراحی عملیات فتح ۲ از قبل انجام شده بود، فرمانده قرارگاه رمضان مقرر کرد گروه ادوات قرارگاه، این عملیات را بدون مشارکت اتحادیه میهنی اجرا کند.

نیروهای عمل‌کننده با استقرار دیده‌بانی بر فراز تأسیسات نیروگاه برق ۳۵۰ مگاواتی سد دوکان و استقرار دو قبضه خمپاره‌انداز ۱۲۰ م.م، در ۴ آبان ۱۳۶۵ عملیات آتشباری را آغاز کردند و با شلیک حدود ۵۰ گلوله خمپاره روی هدف یادشده، این تأسیسات را که برق قسمت‌های وسیعی از استان اربیل، قلعه‌دیزه، سد دوکان و پایگاه‌های امنیتی رژیم بعثی را تأمین می‌کرد، قطع کردند. با این اقدام، منطقه هدف تا مدتی در تاریکی فرو رفت. رادیو بغداد بدون اینکه اطلاع داشته باشد پیشمرگان اتحادیه میهنی در این عملیات نقشی نداشته‌اند، حمله به تأسیسات را به اتحادیه میهنی نسبت داد و گفت طالبانی با خیانت خود، نیروهای ایرانی را در سرزمین عراق راهنمایی می‌کند.

یکی از فرماندهان قرارگاه رمضان درباره چگونگی اجرای عملیات فتح ۲ به خبرنگار واحد مرکزی خبر گفته بود: «مسیر عبور رزمندگان و تجهیزات مورد نیاز برای ضربه زدن به هدف، از میان پایگاه‌های ارتش عراق که در ارتفاعات مرزی با ایران استقرار داشتند، رد می‌شد و این گذرگاه، همیشه زیر آتش توپخانه دشمن بود. از این رو، هر لحظه امکان داشت ارتباط بین نفرات پیشرو با افرادی که از پشت سر حرکت می‌کردند، قطع گردد. با شناسایی دقیقی که صورت گرفته بود، طرح عملیات تهیه شد و مرحله انتقال نفرات، تجهیزات و مهمات با برنامه‌ریزی منظمی به اجرا درآمد. در مدت زمان کوتاهی، ادوات و تجهیزات به پشت خطوط عراقی‌ها انتقال یافت. هنگام اجرای آتشباری بر روی نیروگاه ۳۵۰ مگاواتی برق سد دوکان، این تأسیسات آسیب جدی دید و منطقه وسیعی از شرق عراق در خاموشی قرار گرفت. آسیب نرسیدن به نیروهای عمل‌کننده در هر سه مرحله نفوذ به سرزمین عراق، اجرای عملیات و بازگشت به میهن اسلامی، نشان‌دهنده توانایی قرارگاه رمضان در شناسایی، طرح‌ریزی و هدایت عملیات فتح ۲ بود.»

انهدام تأسیسات نیروگاه برق ۳۵۰ مگاواتی سد دوکان، اخلال در شبکه برق سراسری رژیم بعثی به‌ویژه در استان‌های سلیمانیه و اربیل و وارد آمدن خسارات و انهدام برخی از پایگاه‌های امنیتی پیرامون سد دوکان از مهم‌ترین دستاوردهای این عملیات بود.

انتهای پیام/ 119