از نهضت تنباکو تا انقلاب اسلامی؛ روایت «اختران تهران» از نقش علمای پایتخت

به گزارش گروه فرهنگ دفاع‌پرس، مجموعه سه‌جلدی «اختران تهران؛ شرح حال عالمان دینی استان تهران» با تألیف محسن دریابیگی و از سوی نشر بین‌الملل منتشر شده است؛ اثری که با ثبت زندگی و فعالیت‌های عالمان و فضلای دینی، به بازشناسی نقش آنان در تاریخ معاصر ایران می‌پردازد.

تهران در دو سده اخیر، افزون بر جایگاه سیاسی خود به‌عنوان پایتخت، یکی از کانون‌های مهم فعالیت‌های دینی و شکل‌گیری تحولات اجتماعی ایران بوده است. در این دوره، عالمان دینی در عرصه‌هایی همچون آموزش معارف اسلامی، مقابله با جریان‌های دین‌ستیز، روشنگری اجتماعی و مشارکت در رویدادهای سیاسی نقش داشته‌اند؛ نقشی که مجموعه «اختران تهران» می‌کوشد بخشی از آن را در قالب زندگی‌نامه‌های مستند ثبت کند.

روایت عالمان در بزنگاه‌های تاریخ ایران

در مقدمه این مجموعه، به حضور و نقش عالمان تهران در رویدادهایی همچون نهضت تحریم تنباکو، جنبش مشروطه، مقابله با سیاست‌های دین‌ستیزانه دوره رضاشاه، نهضت ملی شدن نفت، قیام ۱۵ خرداد و انقلاب اسلامی اشاره شده است.

این رویدادها در کنار فعالیت‌های علمی، فرهنگی و تبلیغی روحانیت، بخشی از زمینه تاریخی کتاب را شکل می‌دهند. مؤلف بر این باور است که شناخت زندگی عالمان دینی، امکان بررسی دقیق‌تر سهم آنان در حفظ باورهای دینی و تحولات جامعه را فراهم می‌کند.

از محمد شاه‌آبادی تا سید مرتضی عسکری

جلد دوم «اختران تهران» به شرح زندگی شماری از چهره‌های شاخص دینی اختصاص دارد که در تاریخ معاصر ایران و عرصه‌های علمی و فرهنگی شناخته‌شده‌اند. محمد شاه‌آبادی، حسینعلی راشد، سید ابراهیم شبیری زنجانی، ابوالحسن شعرانی، سید مرتضی عسکری و علی‌اکبر غفاری از جمله شخصیت‌هایی هستند که در این مجلد معرفی شده‌اند.

زندگی‌نامه‌های این مجموعه با استفاده از منابع مکتوب و تحقیقات میدانی تدوین شده‌اند و به معرفی مسیر زندگی و فعالیت‌های شخصیت‌های مورد بحث می‌پردازند. گردآوری این اطلاعات، علاوه بر ثبت بخشی از تاریخ روحانیت تهران، امکان آشنایی مخاطبان با میراث علمی و اجتماعی این عالمان را فراهم می‌کند.

ثبت میراث دینی برای نسل‌های آینده

«اختران تهران» در چارچوب طرح «گلشن ابرار» تدوین شده است؛ مجموعه‌ای دانشنامه‌ای برای معرفی اسوه‌های علم و عمل در جهان تشیع که در کنار مجلدات عمومی، انتشار مجموعه‌های استانی را نیز دنبال می‌کند.

در مقدمه کتاب، بر پیوند هویت شهری با تاریخ، شخصیت‌های اثرگذار و میراث فرهنگی تأکید شده است. از این منظر، ثبت زندگی عالمان دینی تنها گردآوری اطلاعات تاریخی نیست، بلکه راهی برای بازشناسی بخشی از هویت دینی و اجتماعی تهران و انتقال تجربه‌های علمی و فرهنگی نسل‌های گذشته به نسل‌های بعد به شمار می‌رود.

مجموعه سه‌جلدی «اختران تهران؛ شرح حال عالمان دینی استان تهران» با تألیف محسن دریابیگی، بازنویسی مهدی حسن‌پور و به کوشش عبدالصمد جودتی استیار، زیر نظر ناصرالدین انصاری، ناصر باقری بیدهندی و غلامرضا گلی‌زواره، از سوی نشر بین‌الملل منتشر شده است.

انتهای پیام/ 121