علیان: دفاع مقدس گنجینه‌ای از تجربه‌ها برای ساخت آینده ایران است
به گزارش خبرنگار حماسه و جهاد دفاع‌پرس، «محمد علیان»، راوی و پژوهشگر دفاع مقدس، امروز (دوشنبه) در مراسم بزرگداشت و خون‌خواهی رهبر شهید که در تالار ابن‌سینا برگزار شد، با اشاره به ضرورت تبیین مسیر آینده ایران، اظهار داشت: برای شناخت آینده ایران باید ابتدا به این پرسش پاسخ دهیم که رهبر شهید انقلاب اسلامی، آینده کشور را در چه نقطه‌ای تعریف کرده و چه مسیری را برای تحقق آن ترسیم کرده است.
وی با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی افزود: رهبر شهید انقلاب در این بیانیه از آغاز فصل جدیدی از انقلاب اسلامی سخن می‌گویند؛ فصلی که در آن نسل جوان باید وارد میدان عمل شود و بخش دیگری از جهاد بزرگ برای ساخت ایران اسلامی را رقم بزند.
چهار فصل از مسیر انقلاب اسلامی
این پژوهشگر دفاع مقدس با تشریح روند تاریخی انقلاب اسلامی، از چهار فصل در مسیر مبارزه و پیشرفت ایران یاد کرد و گفت: نخستین فصل را می‌توان در جریان مبارزات مردم ایران از نهضت تنباکو و مشروطه تا مقابله با نفوذ بیگانگان در ساختار حکمرانی جست‌وجو کرد.
علیان با اشاره به دیدگاه رهبر شهید انقلاب درباره ریشه‌های تاریخی انقلاب اسلامی تصریح کرد: مبارزه ملت ایران را نباید صرفاً از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بررسی کرد؛ بلکه باید ریشه‌های آن را در نهضت‌های پیشین و ایستادگی مردم و جریان دینی در برابر استبداد و نفوذ خارجی جست‌وجو کرد.
وی ادامه داد: فصل دوم این مسیر با نهضت امام خمینی (ره) و پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ به ثمر رسید و محور اصلی آن، پایان دادن به حاکمیت طاغوت بود. فصل سوم، از پیروزی انقلاب تا سال ۱۳۹۷، به تثبیت و استحکام نظام اسلامی اختصاص داشت.
این راوی دفاع مقدس با اشاره به صدور بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در سال ۱۳۹۷ خاطرنشان کرد: با ورود انقلاب به فصل جدید، موضوع اصلی از تثبیت نظام به ساخت ایران اسلامی و حرکت در مسیر پیشرفت تغییر یافت. بر این اساس، ساخت آینده کشور و تحقق پیشرفت، مأموریت اصلی نسل جوان در مرحله جدید انقلاب است.
پیشرفت ایران در گرو مشارکت مردم است
علیان با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت بیان کرد: در نگاه ایشان، پیشرفت با توسعه به معنای رایج آن تفاوت دارد و کشور باید بر اساس الگوی بومی و متناسب با هویت اسلامی و ایرانی خود حرکت کند.
وی افزود: یکی از نکات مهم در این زمینه، تأکید بر ضرورت سازمان‌دهی امور کشور به‌گونه‌ای است که از ابتدای قرن پانزدهم هجری شمسی، اداره کشور بر مدار پیشرفت قرار گیرد.
این پژوهشگر دفاع مقدس با تأکید بر نقش محوری مردم در تحقق پیشرفت گفت: مردم اصلی‌ترین و مهم‌ترین عامل پیشرفت هستند و نمی‌توان جامعه را از فرایند اداره کشور کنار گذاشت و در عین حال انتظار پیشرفت داشت. حضور مردم باید در عرصه‌های مختلف تصمیم‌گیری، حل مسائل و ساخت آینده کشور نقش‌آفرین باشد.
وی پنج اصل اساسی در الگوی پیشرفت مورد تأکید رهبر شهید انقلاب را «عبودیت، عزت، استقلال و آزادی، مقاومت و عدالت» برشمرد و اظهار داشت: پیشرفت زمانی معنا پیدا می‌کند که در کنار ارتقای توان علمی، اقتصادی و فناورانه کشور، هویت دینی، عزت ملی و استقلال ایران نیز حفظ شود.
علیان با اشاره به اهمیت استقلال در مسیر پیشرفت کشور تصریح کرد: هر الگوی اداره کشور باید به تقویت استقلال و آزادی ملت منجر شود. تجربه‌های تاریخی نشان داده است که قدرت‌های سلطه‌گر در برابر حرکت ملت‌هایی که برای استقلال خود تصمیم می‌گیرند، مانع‌تراشی می‌کنند.
وی با بیان اینکه مقاومت نباید صرفاً به معنای ایستادگی منفعلانه تلقی شود، گفت: مقاومت در منطق انقلاب اسلامی، رویکردی پویا و مبتنی بر حرکت است که زمینه عبور از موانع و ادامه مسیر پیشرفت را فراهم می‌کند. عدالت نیز باید یکی از معیارهای اصلی ارزیابی این مسیر باشد.
چهار عرصه اساسی برای ساخت آینده ایران
این پژوهشگر دفاع مقدس با تشریح عرصه‌های مورد نیاز برای تحقق پیشرفت اظهار داشت: حرکت در مسیر ساخت آینده ایران به چهار عرصه به‌هم‌پیوسته نیاز دارد که شامل فکر، علم، زندگی و معنویت و اخلاق است.
وی با تأکید بر اهمیت آزاداندیشی و مشارکت عمومی در عرصه فکر افزود: باید زمینه‌ای فراهم شود که همه مردم، فارغ از موقعیت جغرافیایی و اجتماعی خود، امکان اندیشیدن، ارائه نظر و مشارکت در حل مسائل کشور را داشته باشند.
علیان با اشاره به نقش تفکر در پیشرفت علمی کشور گفت: جریان علم زمانی می‌تواند به تولید دستاوردهای جدید و حل مسائل واقعی جامعه منجر شود که بر پایه تفکر، پرسشگری و امکان نقد و بررسی شکل گرفته باشد. علم نباید صرفاً به حفظ مطالب و تکرار آموخته‌های پیشین محدود شود.
وی در ادامه، زندگی اجتماعی را عرصه دیگری از پیشرفت دانست و خاطرنشان کرد: در کنار پیشرفت‌های اقتصادی، صنعتی و کشاورزی، باید به مسئولیت‌پذیری اجتماعی، عدالت اجتماعی و بهبود روابط و رفتارهای اجتماعی نیز توجه کرد.
این راوی دفاع مقدس با اشاره به جایگاه معنویت و اخلاق تأکید کرد: معنویت و اخلاق باید روح حاکم بر همه عرصه‌های پیشرفت باشند تا رشد علمی، اقتصادی و فناورانه کشور از مسیر ارزش‌های انسانی و دینی فاصله نگیرد.
شناخت گذشته؛ مقدمه ضروری ساخت آینده
علیان با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر شناخت صحیح گذشته گفت: برای برداشتن گام‌های استوار در آینده، باید گذشته را به‌درستی شناخت و از تجربه‌های آن درس گرفت؛ زیرا اگر از این راهبرد غفلت شود، روایت‌های نادرست جای حقیقت را می‌گیرند و آینده در معرض تهدیدهای ناشناخته قرار می‌گیرد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و تجربی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس افزود: دفاع مقدس در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، صرفاً یک دوره تاریخی یا مجموعه‌ای از عملیات‌های نظامی نیست؛ بلکه میدان بروز استعدادها، عرصه تربیت نیروهای مؤمن و انقلابی و آزمایشگاهی بزرگ برای تولید تجربه‌های مدیریتی، علمی و عملیاتی است.
این پژوهشگر دفاع مقدس با تأکید بر ضرورت استخراج تجربه‌های کاربردی از دوران جنگ تحمیلی بیان کرد: نسل جوان برای کارآزموده شدن و ساخت آینده کشور، باید از تجربه‌های دفاع مقدس بهره بگیرد. این تجربه‌ها می‌توانند در مواجهه با مسائل امروز، بن‌بست‌های مدیریتی و چالش‌های پیش‌روی کشور راهگشا باشند.
تجربه دفاع مقدس؛ عبور از بن‌بست با تکیه بر ابتکار و خلاقیت
علیان در تشریح نمونه‌هایی از تجربه‌های دفاع مقدس به شرایط دشوار جبهه‌ها در ماه‌های نخست جنگ تحمیلی اشاره کرد و گفت: در مقاطعی از جنگ، برخی مسئولان وقت با توجه به شرایط دشوار نظامی، ادامه نبرد را امکان‌پذیر نمی‌دانستند؛ اما نیروهای انقلابی با تکیه بر ظرفیت‌های مردمی، ابتکار عمل و تغییر شیوه‌های متعارف جنگ، مسیر تازه‌ای برای ادامه دفاع ایجاد کردند.
وی با اشاره به جلسات بررسی وضعیت جنگ در سال ۱۳۵۹ و نقش نیروهای انقلابی در ارائه راهکارهای جدید اظهار داشت: یکی از درس‌های مهم دفاع مقدس این بود که نباید تهدیدها را صرفاً مانع تلقی کرد؛ بلکه باید ظرفیت‌های نهفته در شرایط دشوار را شناخت و برای تبدیل تهدید به فرصت برنامه‌ریزی کرد.
این راوی دفاع مقدس، خروج از قالب‌های ذهنی پیش‌ساخته را از دیگر درس‌های مهم جنگ تحمیلی دانست و افزود: گاهی روش‌های رایج و تجربه‌های پیشین، پاسخگوی شرایط جدید نیستند. در چنین موقعیت‌هایی، فرماندهان و مدیران باید شجاعت تغییر روش، آزمودن راهکارهای تازه و بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود را داشته باشند.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از ابتکارهای عملیاتی رزمندگان در دوران دفاع مقدس تصریح کرد: بخشی از موفقیت‌های آن دوران حاصل همین نگاه خلاقانه بود؛ جایی که کمبود امکانات، به‌جای متوقف کردن حرکت، زمینه‌ای برای یافتن راهکارهای جدید فراهم می‌کرد.
علیان با اشاره به تجربه‌های مرتبط با برنامه‌ریزی عملیاتی، زمان‌بندی دقیق و به‌کارگیری تجهیزات موجود گفت: در دوران دفاع مقدس، رزمندگان برای حل مسائل پیچیده، از دانش تخصصی، محاسبات، تجربه میدانی و ابتکار فردی استفاده می‌کردند. این تجربه‌ها نشان می‌دهد که پیشرفت، تنها به برخورداری از امکانات گسترده وابسته نیست؛ بلکه شناخت درست مسئله، خلاقیت، برنامه‌ریزی و استفاده مؤثر از ظرفیت‌ها نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.
ضرورت پیوند دانشگاه با تجربه‌های دفاع مقدس
این پژوهشگر دفاع مقدس در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر ضرورت انتقال تجربه‌های دفاع مقدس به نسل جوان و محیط‌های دانشگاهی گفت: دانشگاه‌ها می‌توانند با مطالعه روشمند و مستمر تجربه‌های دفاع مقدس، زمینه بهره‌گیری از این گنجینه تاریخی را در تربیت نیروهای متخصص و حل مسائل کشور فراهم کنند.
وی با تأکید بر نقش استادان دانشگاه در این زمینه خاطرنشان کرد: آشنایی دانشجویان با تجربه‌های واقعی دفاع مقدس، در کنار آموزش‌های تخصصی، می‌تواند به تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری، افزایش توان حل مسئله و پرورش نیروهای کارآزموده و باانگیزه کمک کند.
علیان در پایان با اشاره به ضرورت شناخت گذشته برای ساخت آینده ایران اظهار داشت: نسل جوان باید با شناخت دقیق تاریخ انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، از تجربه‌های گذشتگان بهره بگیرد و با ایمان، دانش، خلاقیت و روحیه مسئولیت‌پذیری، مسیر پیشرفت و ساخت ایران اسلامی را ادامه دهد.
انتهای پیام/ ۱۲۲
