بخشی: لزوم پرهیز از ایجاد دو قطبی در جامعه/ امنیت منطقه با مشارکت کشورهای منطقه تأمین می‌شود
«جواد بخشی» عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی دفاع‌پرس، با اشاره به تحولات جنگ اخیر و تأثیر آن بر معادلات قدرت در منطقه، اظهار داشت: اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره اقداماتی که آمریکا ۵۱ سال پیش آغاز کرده و هنوز به پایان نرسانده است، از منظر تحلیل راهبردهای واشنگتن در منطقه قابل تأمل است و می‌تواند نشان‌دهنده موانع پیش‌روی آمریکا در تحقق اهداف بلندمدت خود باشد.
وی افزود: آمریکا با تصور برتری نظامی و با اتکا به توان اطلاعاتی و نظامی خود وارد جنگ با ایران شد، اما تحولات میدانی با انتظارات اولیه واشنگتن مطابقت نداشت. ایستادگی ایران در برابر قدرت نظامی آمریکا و جلوگیری از تحقق اهداف اعلام‌شده این کشور، بر ارزیابی‌های بین‌المللی از قدرت بازدارندگی واشنگتن تأثیر گذاشته است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به نقش مؤلفه‌های اجتماعی در قدرت ملی تصریح کرد: قدرت‌سازی در ایران صرفاً به حوزه نظامی محدود نیست، بلکه ظرفیت‌های اجتماعی، انسجام ملی و تداوم حمایت مردم از کشور نیز از عوامل مؤثر بر محاسبات طرف مقابل به شمار می‌روند.
بخشی ادامه داد: با وجود حضور گسترده نظامی و لجستیکی آمریکا در منطقه، پرسش اساسی این است که آیا واشنگتن می‌تواند از این ظرفیت‌ها برای دستیابی به اهداف سیاسی و نظامی خود استفاده کند یا خیر. تحولات اخیر، تردیدهایی را درباره امکان تکرار حمله و دستیابی به نتایج مورد نظر آمریکا ایجاد کرده است.
راهبرد دشمن، ایجاد هراس اجتماعی است
وی با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام داخلی در شرایط جنگی گفت: یکی از موضوعات مهم در شرایط کنونی، حفظ انسجام ملی در چارچوب رهنمودهای رهبری است. در مقابل، ایجاد هراس اجتماعی و افزایش نگرانی مردم درباره آینده، وضعیت اقتصادی و آسیب‌های احتمالی به زیرساخت‌ها می‌تواند بخشی از اهداف عملیات روانی دشمن باشد.
بخشی افزود: ایجاد دوقطبی در جامعه و القای نگرانی فراگیر نسبت به آینده، ممکن است پیامدهایی فراتر از یک گروه یا بخش خاص داشته باشد و امنیت ملی و منافع کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
استاد دانشگاه فرهنگیان با اشاره به تجربه ناآرامی‌های داخلی و مطالبات اقتصادی مردم خاطرنشان کرد: باید میان مطالبات واقعی جامعه و تلاش برای بهره‌برداری سیاسی و امنیتی از این مطالبات تمایز قائل شد. مدیریت فضای اجتماعی و جلوگیری از تشدید هراس عمومی در شرایط کنونی اهمیت ویژه‌ای دارد.
پایگاه‌های آمریکا؛ از ابزار امنیتی تا آسیب‌پذیری راهبردی
عضو هیئت علمی دانشگاه در ادامه، با اشاره به پیامدهای حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه اظهار کرد: در سال‌های گذشته این تصور وجود داشت که حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای مختلف، امنیت کشورهای میزبان را تضمین می‌کند؛ اما جنگ اخیر این معادله را با چالش مواجه کرده است.
وی افزود: هنگامی که پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه به اهداف حملات تبدیل می‌شوند، این پرسش مطرح می‌شود که آیا چنین حضوری واقعاً امنیت‌آفرین است یا ممکن است کشورهای میزبان را در معرض تهدیدهای مستقیم قرار دهد.
بخشی تأکید کرد: زیرساخت‌هایی که با هدف تقویت امنیت ایجاد شده‌اند، در شرایط درگیری می‌توانند به نقاط آسیب‌پذیر تبدیل شوند. این تجربه ممکن است کشورهای میزبان پایگاه‌های آمریکا را به بازنگری در ارزیابی هزینه‌ها و منافع چنین حضوری وادار کند و در نهایت بر جایگاه پایگاه‌های نظامی آمریکا در برخی مناطق تأثیر بگذارد.
امنیت منطقه باید با مشارکت کشورهای منطقه تأمین شود
عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به سفر نمایندگان کشورهای عضو پیمان مکه به تهران و دیدار با دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان بیان کرد: الگوی مطلوب برای منطقه، تأمین امنیت به دست کشورهای منطقه و بر اساس نیازها و منافع مشترک آنهاست. تجربه جنگ اخیر بار دیگر نشان داد که اتکای صرف به قدرت‌های فرامنطقه‌ای نمی‌تواند تضمین‌کننده امنیت پایدار باشد.
وی ادامه داد: پیمان‌های منطقه‌ای زمانی می‌توانند موفق باشند که منافع همه اعضا را در نظر بگیرند و بر مبنای نیازهای واقعی امنیتی کشورهای منطقه شکل بگیرند. اگر چنین سازوکارهایی صرفاً در خدمت پیشبرد سیاست‌های آمریکا یا محدود کردن قدرت سایر ملت‌های منطقه قرار گیرند، نمی‌توانند مشکلات امنیتی موجود را حل کنند.
استاد دانشگاه فرهنگیان با اشاره به منافع و ملاحظات ایران، ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی تصریح کرد: شکل‌گیری همکاری پایدار مستلزم به رسمیت شناختن منافع همه کشورها و پرهیز از تحمیل اراده یک کشور بر دیگران است. امنیت منطقه‌ای زمانی محقق می‌شود که بر همکاری متقابل، احترام به حاکمیت کشورها و تأمین منافع مشترک استوار باشد.
تنگه هرمز؛ یکی از اهرم‌های راهبردی قدرت ایران
عضو هیئت علمی دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اظهارات باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، درباره نقش ایران در تنگه هرمز گفت: اهمیت این تنگه صرفاً به موقعیت جغرافیایی آن محدود نمی‌شود، بلکه جایگاه آن در انتقال انرژی و تأثیرگذاری بر اقتصاد جهانی، ظرفیت راهبردی مهمی برای ایران ایجاد کرده است.
وی افزود: تحولات مربوط به تنگه هرمز نشان می‌دهد که معادلات قدرت در منطقه پیچیده‌تر از آن است که صرفاً بر اساس برتری نظامی ارزیابی شود. همچنین، تحولات این آبراه می‌تواند بر بازارهای انرژی و محاسبات سیاسی کشورهای مختلف تأثیر بگذارد.
بخشی خاطرنشان کرد: هرگونه اختلال در تنگه هرمز می‌تواند پیامدهایی فراتر از منطقه داشته باشد و اقتصاد آمریکا و اروپا را نیز تحت تأثیر قرار دهد. در شرایطی که امنیت عرضه انرژی با چالش مواجه شود، آثار اقتصادی آن ممکن است به افزایش فشارهای اجتماعی و سیاسی در کشورهای مختلف منجر شود.
وی تأکید کرد: تنگه هرمز یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت ژئوپلیتیکی ایران و عاملی تأثیرگذار بر محاسبات طرف‌های مقابل است.
بخشی در پایان گفت: هرگونه تشدید فشار نظامی علیه ایران می‌تواند دامنه بحران را گسترش دهد و پیامدهای اقتصادی و امنیتی گسترده‌تری به دنبال داشته باشد. ازاین‌رو، ارزیابی تحولات آینده باید با در نظر گرفتن ظرفیت‌های بازدارندگی ایران، اهمیت راهبردی تنگه هرمز و پیوند میان امنیت منطقه‌ای و اقتصاد جهانی انجام شود.
انتهای پیام/381
