شجاعی: ادبیات داستانی ایران چیزی از آثار خارجی کم ندارد
به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاعپرس، نشست امضای دهمین اثر سیدمهدی شجاعی به زبان عربی، با عنوان «اگر غم لشکر انگیزد»، دومین جلد از مجموعه پنججلدی «حماسه سجادیه»، چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ با حضور این نویسنده و جمعی از فعالان حوزه نشر و ادبیات در فرهنگسرای رسانه برگزار شد.
در این نشست، سیدمهدی شجاعی با اشاره به ظرفیت ادبیات داستانی ایران برای حضور در عرصه بینالمللی، گفت: آثار نویسندگان ایرانی از نظر ادبی و تکنیکی چیزی از آثار منتشرشده در کشورهای دیگر کم ندارند، اما به دلیل محدودیتهای زبانی، کمتر در معرض دید مخاطبان خارجی قرار گرفتهاند.
وی با بیان اینکه آثار نویسندگان ایرانی از نظر کیفیت ادبی و تکنیک روایت با آثار کشورهای روسیه، فرانسه، آمریکا و انگلستان قابل مقایسهاند، اظهار داشت: برای معرفی ادبیات ایران به مخاطبان خارجی، حضور مترجمان حرفهای و ناشران فعال در کشورهای مقصد ضروری است.

این نویسنده با اشاره به نقش بخش خصوصی در معرفی ادبیات ایران به مخاطبان غیرایرانی، تلاشهای انجامشده در این زمینه را مؤثر دانست و افزود: در بسیاری از کشورها، حمایت از آثار ادبی و هنری بخشی از فعالیتهای فرهنگی است و در ایران نیز فعالیت مجموعههای خصوصی توانسته بخشی از مسیر معرفی آثار نویسندگان ایرانی را هموار کند.
شجاعی انتخاب مترجم مناسب را یکی از مهمترین چالشهای ترجمه آثار ایرانی دانست و تأکید کرد: مترجم باید تسلط کافی بر زبان مقصد داشته باشد و انتخاب مترجمی که زبان مقصد، زبان اول او باشد، از نکات تعیینکننده در کیفیت ترجمه است.
وی همچنین با اشاره به اهمیت انتخاب ناشر در کشور مقصد گفت: انتشار کتاب در کشور مبدأ بهتنهایی برای معرفی آن به مخاطبان خارجی کافی نیست و باید زمینه توزیع و دسترسی مخاطبان به کتاب نیز فراهم شود.
این نویسنده با بیان اینکه معرفی آثار ادبی با ترجمه و انتشار به پایان نمیرسد، بر ضرورت برنامهریزی ناشران برای معرفی کتاب پس از انتشار تأکید کرد و گفت: اطلاعرسانی و نقدهای ادبی میتوانند به شناختهشدن آثار و ارتباط بهتر آنها با مخاطبان علاقهمند کمک کنند.
شجاعی همچنین معرفی آثار تازه ادبیات فارسی به ایرانیان مقیم خارج از کشور را ضروری دانست و در بخش دیگری از سخنان خود، رعایت حقوق نویسندگان و ناشران در انتشار ترجمه آثار را مورد تأکید قرار داد.
وی با اشاره به دشواریهای موجود در زمینه کپیرایت، رعایت حقوق صاحبان اثر را از نظر اخلاقی ضروری دانست و تصریح کرد که احترام به حقوق نویسندگان و ناشران باید حتی در شرایط وجود موانع حقوقی نیز مورد توجه قرار گیرد.
شجاعی: فاصلهگرفتن جوانان از دین، نتیجه عملکرد نادرست ماست
سیدمهدی شجاعی در ادامه این نشست، درباره انگیزه نگارش مجموعه پنججلدی «حماسه سجادیه» توضیح داد: در این مجموعه تلاش کرده است تصویری از زندگی و سیره امام سجاد(ع) ارائه دهد و مخاطبان را با ابعاد مختلف شخصیت ایشان آشنا کند.
وی با بیان اینکه شناخت امام سجاد(ع) تنها با پرداختن به زندگی فردی ایشان امکانپذیر نیست، اظهار داشت: برای شناخت بهتر این امام همام، باید شرایط تاریخی دوران امامت و شخصیتهایی را که با ایشان در ارتباط بودهاند نیز بررسی کرد. به همین دلیل، در این مجموعه به برخی از این شخصیتها و ارتباط آنها با امام سجاد(ع) پرداخته شده است.
این نویسنده با اشاره به برداشتهای متفاوت از دین در روزگار معاصر، میان حقیقت دین و برخی رفتارهایی که به نام دین انجام میشوند، تفاوت قائل شد و گفت: برخوردی که امروز با دین و مقدسات صورت میگیرد، ناشی از عملکرد نادرست ماست.

شجاعی افزود: «من بهعنوان نماینده دین، جوری عمل کردهام که جوانها از دین گریزان شدهاند.»
وی با تأکید بر ضرورت معرفی درست حقیقت دین، تصریح کرد: اگر حقیقت بهدرستی به مخاطب معرفی شود، او جذب حقیقت خواهد شد؛ چراکه حقیقت با فطرت انسان ارتباط دارد و هر فردی میتواند از نظر فطری با آن ارتباط برقرار کند و به آن علاقهمند شود.
امام سجاد(ع) یکی از دشوارترین مأموریتهای امامت را بر عهده داشت
شجاعی در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه امام سجاد(ع) پس از واقعه عاشورا اشاره کرد و گفت: شاید بتوان گفت که حضرت سجاد(ع) در میان ائمه اطهار(ع)، سنگینترین مأموریت امامت را بر عهده داشتند.
وی با اشاره به شرایط دشوار دوران امامت امام سجاد(ع) اظهار داشت: ایشان در موقعیتی مسئولیت امامت را بر عهده گرفتند که معرفی و تبیین حقیقت اسلام با محدودیتها و دشواریهای فراوانی همراه بود.
این نویسنده هدف از نگارش مجموعه «حماسه سجادیه» را فراهمکردن زمینه شناخت بهتر شخصیت و جایگاه امام سجاد(ع) عنوان کرد و از منتقدان و پژوهشگران خواست دیدگاهها و پیشنهادهای خود را درباره این مجموعه مطرح کنند تا زمینه اصلاح و تکمیل آن فراهم شود.
معرفی مجموعه پنججلدی «حماسه سجادیه»
مجموعه «حماسه سجادیه» در پنج جلد، به روایت داستانی زندگی امام علیبنالحسین(ع)، امام سجاد(ع)، و رویدادهای تاریخی دوران امامت ایشان میپردازد.
جلد نخست این مجموعه با عنوان «تویی به جای همه»، وقایع پس از عاشورا و آغاز دوران امامت امام سجاد(ع) را روایت میکند؛ دورانی که امام چهارم شیعیان باید مسیر آغازشده از سوی پدر بزرگوارشان را با توجه به شرایط حساس سیاسی و اجتماعی ادامه میدادند.
جلد دوم با عنوان «اگر غم لشکر انگیزد» به سالهای پس از واقعه عاشورا و حضور امام سجاد(ع) در مدینه میپردازد؛ سالهایی که هرگونه تحرک سیاسی و اجتماعی میتوانست بقای خاندان پیامبر اکرم(ص) را با خطر مواجه کند. در این اثر، چگونگی حرکت امام سجاد(ع) در مسیر هدایت و تبیین معارف اسلامی در چنین شرایطی روایت میشود.
جلد سوم این مجموعه با عنوان «جز حکایت دوست»، به رویدادهای پس از عاشورا و تحولات دوران حکومت اموی میپردازد. از جمله موضوعات مطرحشده در این جلد میتوان به حمله سپاه یزید به مدینه و مکه، مرگ یزید، انصراف فرزند او از حکومت و روی کار آمدن مروان اشاره کرد.
«از بوی گل آهستهتر»، عنوان جلد چهارم این مجموعه است که در آن رساله حقوق امام سجاد(ع) مورد توجه قرار گرفته است. شجاعی در این اثر، با روایت این رساله از زبان یک اسقف مسیحی، بر ظرفیتهای آن برای تبیین حقوق انسان در حوزههای فردی، خانوادگی، اجتماعی و سیاسی تأکید میکند.
جلد پنجم این مجموعه نیز با عنوان «جز چشم سیاه تو» در اردیبهشت امسال توسط نشر نیستان هنر منتشر شد. این اثر همچون مجلدات پیشین، مخاطب را با وقایع و شخصیتهای دوران زندگی امام سجاد(ع) آشنا میکند و در کنار روایت داستانی، به تحلیل برخی از رویدادهای تأثیرگذار آن دوره تاریخی میپردازد.
ناشر عراقی: مخاطبان در عراق پیگیر آثار تازه سیدمهدی شجاعی هستند
ناشر عراقی حاضر در این نشست نیز با اشاره به ظرفیت ادبیات داستانی ایران برای ارتباط با مخاطبان عربزبان، بر اهمیت ترجمه و انتشار آثاری تأکید کرد که در کنار جذابیت روایی، از پشتوانه تاریخی و پژوهشی برخوردار باشند.
وی با اشاره به وضعیت کتابهای داستانی و تاریخی در بازار نشر عربی گفت: انتخاب کتاب برای مخاطبان، بهویژه نسل جوان، به عواملی همچون حجم اثر و مدتزمان مطالعه بستگی دارد. از این رو، یافتن آثاری با حجم مناسب و محتوای غنی میتواند در جلب توجه این گروه از مخاطبان مؤثر باشد.

این ناشر با اشاره به استقبال مخاطبان عراقی از آثار سیدمهدی شجاعی، اظهار داشت: خوانندگان عراقی انتشار آثار تازه این نویسنده را دنبال میکنند و برخی از آنها پیگیرند بدانند شجاعی در آثار جدید خود به چه موضوعاتی میپردازد.
وی همچنین بر ضرورت توجه به پشتوانه تاریخی و پژوهشی در نگارش داستانهای دینی و تاریخی تأکید کرد و افزود: جذابیت داستانی بهتنهایی کافی نیست و نویسنده باید برای تحقیق درباره شخصیتها و رویدادهای تاریخی زمان بگذارد؛ چراکه بیتوجهی به منابع معتبر میتواند دقت و اعتبار روایت را تحت تأثیر قرار دهد.
این ناشر با اشاره به حساسیتهای موجود در بازنمایی شخصیتهای دینی و تاریخی، استفاده از منابع معتبر را ضروری دانست و گفت: ادبیات داستانی میتواند زمینه معرفی بهتر تاریخ و فرهنگ اسلامی به مخاطبان را فراهم کند؛ مشروط بر اینکه میان جذابیت روایت و مستندبودن محتوا تعادل برقرار شود.
انتشار «اگر غم لشکر انگیزد» در بازار کتاب عراق
ترجمه عربی کتاب «اگر غم لشکر انگیزد»، دومین جلد از مجموعه پنججلدی «حماسه سجادیه» و دهمین اثر منتشرشده از سیدمهدی شجاعی به زبان عربی در عراق است که توسط انتشارات دارالهویه در بازار کتاب این کشور عرضه شده است. ترجمه این اثر را میثم الاعلی بر عهده داشته و فروش حق انتشار آن نیز در قراردادی میان آژانس ادبی تماس، به نمایندگی از نشر نیستان، و انتشارات دارالهویه عراق انجام شده است.
انتشارات دارالهویه پیش از این نیز انتشار ترجمه عربی جلد نخست مجموعه «حماسه سجادیه» با عنوان «تویی به جای همه» را در دستور کار قرار داده بود.
در آغاز این نشست، امیر بیگمحمدی، مدیر آژانس ادبی تماس، با ابراز خرسندی از برگزاری این رویداد، بر اهمیت فراهمکردن زمینه آشنایی مخاطبان خارجی با آثار نویسندگان برجسته ایرانی تأکید کرد.
وی با اشاره به محوریت شخصیتهای دینی در آثار شجاعی گفت: این نویسنده با پرداختن به روایتها و داستانهایی از سرگذشت شخصیتهای دینی توانسته است به نیاز مخاطبان علاقهمند به این نوع ادبیات پاسخ دهد و آنان را با آثار خود همراه کند.
بیگمحمدی با بیان اینکه علاقه به این آثار به مخاطبان داخل ایران محدود نیست، افزود: در سالهای اخیر آثار متنوعی از شجاعی به زبانهای انگلیسی و عربی ترجمه شدهاند و بخشی از ادبیات دینی ایران را در دسترس مخاطبان دیگر کشورها قرار دادهاند.
مدیر آژانس ادبی تماس، فعالیتهای شجاعی را در گسترش ادبیات دینی و داستانی مؤثر دانست و گفت: این فعالیتها میتواند نویسندگان دیگر را نیز به ورود به عرصه روایت داستانی موضوعات مذهبی ترغیب کند.
وی همچنین با اشاره به آشنایی خود با ساجد، ناشر عراقی حاضر در نشست، در نمایشگاه کتاب بیروت حدود چهار سال پیش، شکلگیری همکاریهای مشترک در زمینه انتشار آثار را نتیجه این آشنایی دانست و ابراز امیدواری کرد که در سالهای آینده خبرهای بیشتری از فعالیت انتشارات دارالهویه در معرفی و انتشار آثار ادبیات ایران منتشر شود.
در پایان این نشست، بیگمحمدی از فرهنگسرای رسانه برای میزبانی و فراهمکردن زمینه برگزاری برنامه قدردانی کرد و پس از سخنرانیها، مراسم امضای کتاب «اگر غم لشکر انگیزد» با حضور سیدمهدی شجاعی برگزار شد.
انتهای پیام/ 121
