ناتوانی پنتاگون در تأمین موشکهای پاتریوت برای اوکراین
گروه بینالملل دفاعپرس- محمد زرچینی؛ جدیدترین تحولات در خصوص تأمین سامانههای پدافندی پاتریوت برای ارتش اوکراین، پرده از واقعیتهای تلخ و ساختاری ناتوانی صنعت نظامی واشنگتن برداشته است. وزارت خارجه آمریکا اخیرا در بیانیهای از موافقت با فروش بالقوه ۵۰۰ موشک رهگیر پدافند هوایی پاتریوت (از نوع پیشرفته PAC-۳ MSE) به اوکراین خبر داد. این در حالی است که طبق گزارشهای منتشرشده، ذخایر اوکراین از این موشکهای حیاتی پیش از این کاملاً تخلیه شده بود و این کشور در هفتههای اخیر در برابر حملات موشکی روسیه، بهویژه موشکهای بالستیک کوتاهبرد و متوسطبرد، آسیبپذیری شدیدی از خود نشان داده است.

با این حال، بررسی دقیقتر جزئیات این توافق و اظهارات مقامات «کییف»، نشاندهنده شکاف عمیق میان «وعدههای تبلیغاتی» و «واقعیتهای میدانی» است. «ولودیمیر زلنسکی» رئیسجمهور اوکراین، اگرچه این مجوز فروش را نوعی پیروزی دیپلماتیک خواند؛ اما به صراحت هشدار داد که تحویل این موشکها ممکن است «تنها در چند سال آینده» انجام شود. وی با لحنی که بوی استیصال میداد، از شرکای آمریکایی خود خواست تا راهحلی فوری برای تأمین ۱۰۰ موشک رهگیر در ماه پیدا کنند؛ زیرا تأخیر در تحویل این تسلیحات در فصل زمستان، زندگی در شهرهای اوکراین و زیرساختهای انرژی این کشور را با خطرات جدی مواجه خواهد ساخت. این اعتراف ضمنی زلنسکی، مهر تأییدی است بر این واقعیت که انبارهای تسلیحاتی غرب، برخلاف ادعاهای پرطمطراق مقامات وزارت جنگ آمریکا «پنتاگون»، با کمبودی بیسابقه مواجه هستند.
بحران انبارهای خالی و گلوگاههای تولید لاکهید مارتین
واقعیت این است که آمریکا خود با بحران جدی در ذخایر موشکهای پاتریوت دستوپنج نرم میکند. گزارشهای تحلیلی رسانههای غربی نشان میدهد که سالها استفاده از این سامانه در اوکراین و همچنین تعهدات آمریکا و متحدانش در غرب آسیا، ذخایر از پیش محدود پاتریوت را به شدت تحلیل برده است. برآوردهای کارشناسی حاکی از آن است که تا ۵۰ درصد از رهگیرهای پاتریوت ذخایر ایالات متحده به دلیل درگیریهای متعدد، از جمله جنگ اوکراین و تحولات منطقهای خاورمیانه، تخلیه شده است؛ علاوه بر این، ظرفیت تولید جهانی این موشکها به شدت محدود است.
شرکت لاکهید مارتین، پیمانکار اصلی این سامانه، با وجود تزریق میلیاردها دلار بودجه توسط دولت آمریکا برای افزایش ظرفیت تولید، همچنان با گلوگاههای جدی در زنجیره تأمین قطعات و کمبود نیروی کار متخصص مواجه است. گزارشها نشان میدهد که ظرفیت تولید جهانی پاتریوت به قدری پایین است که تأمین همزمان نیازهای فوری اوکراین، تعهدات واشنگتن به رژیم صهیونیستی و ذخیرهسازی مجدد انبارهای خود آمریکا، عملاً غیرممکن به نظر میرسد. بنابراین، وعده فروش ۵۰۰ موشک به اوکراین، در عمل به معنای ایجاد یک صف انتظار طولانیمدت است که «کییف» را در حساسترین مقاطع نبرد، بدون پوشش پدافندی مؤثر رها میکند.
پرداخت هزینه توسط اروپا برای کالای آمریکاییِ ناموجود
نکته حائز اهمیت دیگر در این توافق، نحوه تأمین مالی آن است که ابعاد دیگری از ناتوانی واشنگتن را آشکار میسازد. برخلاف تصور رایج که واشنگتن هزینه تسلیحات اوکراین را از بودجههای نظامی خود پرداخت میکند، وزارت خارجه آمریکا تأکید کرده است که این خرید یارانهای یا وام مستقیم از سوی دولت آمریکا ندارد. در عوض، اوکراین این مبلغ ۲.۱ میلیارد دلاری را با استفاده از منابع مالی کشورهای کانادا، آلمان و نروژ و همچنین یک وام از اتحادیه اروپا تأمین خواهد کرد.
این موضوع ابعاد طنزآمیز و در عین حال تأسفباری از وابستگی امنیتی اروپا به آمریکا را آشکار میسازد؛ در حقیقت کشورهای اروپایی در حالی میلیاردها دلار از منابع عمومی خود را برای خرید تسلیحات از یک پیمانکار آمریکایی هزینه میکنند که واشنگتن نهتنها توانایی تحویل فوری این کالاها را ندارد، بلکه اولویت بازآماد انبارهای خالی خود را بر نیازهای فوری میدان نبرد اوکراین مقدم میداند. این وضعیت، شکافهای عمیق در معماری امنیتی ناتو را برجسته کرده و نشان میدهد که اروپا در ازای پرداخت هزینههای گزاف، کالایی را دریافت میکند که در انبارهای سازندهاش وجود خارجی فوری ندارد و صرفاً یک تعهد کاغذی است.
تناقضات استراتژیک و وعدههای عملینشده واشنگتن
این توافق در شرایطی اعلام شد که تنشها میان واشنگتن و کییف در هفتههای اخیر افزایش یافته است. گزارشها حاکی از آن است که دولت آمریکا در تصمیماتی غافلگیرکننده، با صادرات سوخت دیزل روسیه به بازارهای جهانی انرژی موافقت کرده و برخی تحریمهای مرتبط با سوختهای فسیلی روسیه را نادیده گرفته است. علاوه بر این، تهدیدات مبنی بر قطع دسترسی اوکراین به سیستمهای ماهوارهای حیاتی و اطلاعاتی، نشاندهنده نوسانات و اولویتهای متغیر سیاست خارجی آمریکاست که کییف را در موقعیتی بهشدت شکننده قرار داده است.
اگرچه پیشتر صحبتهایی مبنی بر اعطای مجوز به اوکراین برای تولید بومی موشکهای پاتریوت مطرح شده بود؛ اما راهاندازی چنین خطوط تولیدی به سالها زمان، انتقال فناوری پیچیده و سرمایهگذاری عظیم نیاز دارد و نمیتواند خلأ فوری فعلی را پر کند. زلنسکی به درستی اشاره کرد که داشتن ۵۰۰ موشک در «سالهای آینده» هیچ کمکی به دفاع از آسمان اوکراین در «زمستان پیش رو» نمیکند و درخواست او برای دریافت بستههای حمایتی فوری، نشاندهنده بنبست استراتژیک کییف است.
فروپاشی توهم پشتیبانی نامحدود
توافق ۲.۱ میلیارد دلاری فروش موشکهای پاتریوت به اوکراین، بیش از آنکه نشانهای از قدرت و تعهد آمریکا باشد، سندی است بر محدودیتهای ساختاری و فرسایش توان نظامی این کشور است. تخلیه انبارها، کندی خط تولید و وابستگی مالی به کشورهای اروپایی برای تأمین کالایی که خود آمریکا در تأمین آن درمانده است؛ همگی نشاندهنده فروپاشی توهم «پشتیبانی نامحدود» غرب از اوکراین هستند.
این وضعیت به خوبی نشان میدهد که ماشین جنگی آمریکا با وجود بودجههای سرسامآور، به دلیل درگیری همزمان در چندین جبهه و سوءمدیریت منابع، دیگر توانایی پاسخگویی فوری به نیازهای متحدان خود را ندارد. برای اوکراین، این وعده ۲ میلیارد دلاری ممکن است روی کاغذ یک پیروزی به نظر برسد؛ اما در میدان عمل، به معنای انتظار برای موشکهایی است که شاید هرگز به موقع نرسند؛ واقعیتی که میتواند معادلات میدانی را به نفع ارتش جمهوری فدراتیو روسیه و به ضرر اوکراین تغییر دهد و عمق بحران استراتژیک غرب در مدیریت بحران این کشور را بیش از پیش آشکار سازد.
انتهای پیام/281
