عملیات محرم و مقاومت ۱۸ روزه دهلران و موسیان
گروه استان‌های دفاع‌پرس- «زینب هواسی»؛ سالروز عملیات غرورآفرین محرم، یادآور یکی از مقاطع درخشان و سرنوشت‌ساز تاریخ دفاع مقدس است؛ حماسه‌ای که در آن، ایمان بر محاسبات دشمن غلبه کرد و اراده رزمندگان اسلام، معادلات میدان نبرد را به سود ملت ایران تغییر داد. محرم، تنها نام یک عملیات نیست روایت ایستادگی ملتی است که در سخت‌ترین شرایط، عزت و استقلال خود را با خون و جان فرزندانش پاسداری کرد.
عملیات محرم در دهم آبان سال ۱۳۶۱ هم‌زمان با روز‌های ماه محرم و با رمز «یا زینب (س)» در منطقه عملیاتی موسیان دهلران و ارتفاعات مرزی حمرین آغاز شد. این عملیات با مشارکت نیرو‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و در چند مرحله طراحی و اجرا شد. هدف اصلی آن، آزادسازی مناطق اشغالی، عقب‌راندن نیرو‌های بعثی، تأمین ارتفاعات راهبردی و خارج کردن مناطق مهم و مسیر‌های ارتباطی از زیر دید و تیررس دشمن بود.
یکی از ویژگی‌های مهم عملیات محرم شرایط دشوار طبیعی و جغرافیایی منطقه بود. در آستانه آغاز عملیات بارندگی شدید و طغیان رودخانه دویرج شرایطی بسیار سخت و غیرمنتظره برای رزمندگان رقم زد. سیلاب خروشان دویرج، تعدادی از نیرو‌های حاضر در بستر رودخانه را با خود برد و موجب شهادت و مفقود شدن شماری از رزمندگان شد. تخریب پل چم‌سری و اختلال در پشتیبانی و جابه‌جایی نیرو‌ها نیز دشواری‌های عملیات را دوچندان کرد؛ با این حال، این حوادث نتوانست اراده رزمندگان را برای ادامه مأموریت متزلزل کند.
غافلگیری دشمن در شرایطی که انتظار اجرای عملیات در آن وضعیت جوی را نداشت، زمینه پیشروی نیرو‌های ایرانی را فراهم کرد. در مرحله نخست، حدود ۵۵۰ کیلومتر مربع از خاک ایران آزاد شد؛ مناطقی از جمله ارتفاعات مهم منطقه، پل چم‌سری، حوزه نفتی بیات، نهرعنبر، میمه و موسیان و بخش‌هایی از محور ارتباطی عین‌خوش به دهلران از زیر دید و تیررس نیرو‌های عراقی خارج شدند.
در مراحل بعدی نیز رزمندگان اسلام با ادامه پیشروی، ضمن تثبیت مواضع و تأمین ارتفاعات راهبردی، بخش‌هایی از خاک عراق را به تصرف درآوردند. در مرحله پایانی، پاسگاه‌های زبیدات شرهانی و ابوغریب و تأسیسات نفتی منطقه، شامل حدود ۳۵ حلقه چاه نفت، به تصرف نیرو‌های ایرانی درآمد. این دستاوردها، عملیات محرم را به یکی از عملیات‌های مهم و تأثیرگذار دفاع مقدس در منطقه جنوب ایلام تبدیل کرد؛ عملیاتی که علاوه بر دستاورد‌های نظامی، از نظر راهبردی و اقتصادی نیز اهمیت فراوانی داشت.
در کنار حماسه عملیات محرم، نباید از مقاومت ۱۸ روزه مردم دهلران و موسیان غافل شد؛ مقاومتی که روایتگر ایستادگی، صبوری و غیرت مردمی است که در روز‌های آغازین جنگ تحمیلی، با وجود تهدیدها، حملات دشمن و دشواری‌های فراوان، پای دفاع از سرزمین خود ایستادند. این مقاومت، تنها یک رویداد نظامی نبود؛ بلکه جلوه‌ای از پیوند عمیق مردم با سرزمین، هویت و استقلال کشور بود.
مردم دهلران و موسیان در روز‌هایی که سایه جنگ بر زندگی‌شان سنگینی می‌کرد، با تحمل سختی‌ها، آوارگی‌ها و ناامنی، بخشی از بار سنگین دفاع از میهن را بر دوش کشیدند. مقاومت مردم دهلران و موسیان نشان داد که دفاع از سرزمین، تنها در میدان نبرد و پشت خاکریز‌ها خلاصه نمی‌شود؛ گاهی ماندن، ایستادن و تسلیم نشدن در برابر فشار دشمن، خود بزرگ‌ترین شکل مقاومت است. این حماسه تاریخی، بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت دفاع مقدس مردم این دیار است؛ مردمی که نامشان در کنار رزمندگان و شهدای این سرزمین، در حافظه تاریخی ایران ماندگار شده است.
پیوند میان عملیات محرم و مقاومت ۱۸ روزه مردم دهلران و موسیان، بیانگر نقش راهبردی و تاریخی این منطقه در دوران دفاع مقدس است. جغرافیای مرزی دهلران، از موسیان و دشت‌عباس گرفته تا شرهانی و ارتفاعات حمرین، شاهد روز‌هایی بوده که وجب‌به‌وجب خاک آن با ایثار و فداکاری مردان و زنان این سرزمین حفظ شده است. این منطقه فقط یک جغرافیای مرزی نیست؛ بخشی از شناسنامه مقاومت ملت ایران است.
امروز یادمان عملیاتی شرهانی در شهرستان دهلران، میزبان گرامیداشت این حماسه‌هاست؛ مکانی که خاک آن یادآور روز‌های آتش و ایثار و قدمگاه مردانی است که برای حفظ وجب‌به‌وجب این سرزمین از جان گذشتند. هم‌زمانی این آیین با افتتاحیه راهیان نور دانش‌آموزی جنوب و جنوب غرب کشور، فرصتی ارزشمند برای پیوند نسل امروز با تاریخ پرافتخار مقاومت و آشنایی با نقش مردم و رزمندگان این منطقه در دفاع از میهن است. شرهانی، امروز تنها یک یادمان نیست؛ سندی زنده از روز‌های دشوار دفاع مقدس و گواهی بر مظلومیت، ایثار و شجاعت رزمندگانی است که در این جغرافیای سخت و در شرایطی طاقت‌فرسا، در برابر دشمن ایستادند.
حضور نسل جوان در چنین مکان‌هایی می‌تواند فرصتی برای شنیدن روایت‌های واقعی جنگ، شناخت بهتر تاریخ و درک بهای سنگینی باشد که برای حفظ امنیت و استقلال کشور پرداخت شده است.
در سالروز این حماسه بزرگ، باید بار دیگر به این حقیقت تاریخی بازگشت که امنیت، اقتدار و آرامش امروز ایران، حاصل مجاهدت مردانی است که در روز‌های دشوار جنگ، از جان خود گذشتند تا ایران از گزند دشمن در امان بماند.
عملیات محرم، نماد شجاعت، وحدت، هوشمندی نظامی و باور عمیق به وعده الهی است؛ حماسه‌ای که نشان داد در قاموس ملت ایران، تسلیم در برابر زور و زیاده‌خواهی جایی ندارد. رزمندگان اسلام در آن روز‌های سرنوشت‌ساز، با تکیه بر ایمان و روحیه سلحشوری، ثابت کردند که قدرت واقعی یک ملت، نه صرفاً در تجهیزات و امکانات، بلکه در اراده، انسجام و اعتقاد راسخ آن نهفته است.
تاریخ دفاع مقدس، مجموعه‌ای از خاطرات دور و صفحات ورق‌خورده گذشته نیست؛ بلکه سرمایه‌ای راهبردی برای امروز و فردای کشور است. ملتی که گذشته پرافتخار خود را به‌درستی بشناسد، در برابر تحریف تاریخ، جنگ روانی و تلاش برای تضعیف هویت ملی، هوشیارانه‌تر عمل خواهد کرد.
گرامیداشت عملیات محرم و مقاومت ۱۸ روزه مردم دهلران و موسیان، فرصتی برای تجدید عهد با آرمان‌های شهدا و یادآوری مسئولیت سنگین امروز ما در قبال حفظ استقلال، امنیت، وحدت و سربلندی ایران اسلامی است. این حماسه‌ها باید فراتر از مراسم و مناسبت‌ها، در رفتار، اندیشه و عملکرد نسل‌های امروز تجلی پیدا کنند؛ چراکه پاسداشت شهدا، تنها با بیان خاطرات و برگزاری آیین‌ها محقق نمی‌شود، بلکه در صیانت از ارزش‌هایی معنا می‌یابد که آنان برایش جانفشانی کردند.
امروز، در شرایطی که دشمنان ایران از هیچ ابزاری برای تضعیف اراده ملی، ایجاد شکاف و تحریف واقعیت‌ها دریغ نمی‌کنند، بازخوانی حماسه‌هایی همچون عملیات محرم و مقاومت مردم دهلران و موسیان ضرورتی تاریخی و ملی است. باید دانست که ملت ایران بار‌ها در بزنگاه‌های حساس تاریخ، با تکیه بر وحدت و بصیرت، از آزمون‌های دشوار عبور کرده و اجازه نداده است پرچم عزت و استقلال این سرزمین بر زمین بماند.
محرم، فقط یک عملیات در تاریخ نیست؛ سندی زنده از ایستادگی و فداکاری رزمندگان اسلام است و مقاومت ۱۸ روزه مردم دهلران و موسیان نیز گواهی ماندگار بر غیرت و پایداری مردمی است که در سخت‌ترین روزها، میدان را خالی نکردند؛ حماسه‌هایی که از دل تاریخ برخاسته‌اند و تا همیشه در حافظه این سرزمین زنده خواهند ماند.
انتهای پیام/
