قیمت‌گذاری حبابی؛ وقتی عدد جای واقعیت را می‌گیرد

گروه جامعه دفاع‌پرس - سرهنگ «علی صباحی فرد» معاون اجتماعی پلیس امنیت اقتصادی فراجا؛ قیمت‌گذاری حبابی چیست؟ قیمت حبابی یعنی قیمتی که با ارزش واقعی کالا، هزینه‌های تمام شده و عرضه و تقاضای واقعی بازار فاصله دارد این قیمت‌ها نه بر اساس میزان و مقدار تولید و ارزش‌های اقتصادی بلکه معمولا برپایه هیجان حاکم بر جامعه بنا می‌شوند.

چند گروه در شکل گیری این وضعیت نقش دارند که عبارتند از:

فروشندگان و سوداگران، که با درج قیمت‌های بالا سعی می‌کنند سطح قیمت بازار را بالا ببرند و بعد با همان قیمت بفروشند و با این روش و شگرد سود‌های کلانی به دست آورند.

سایت‌های نرخ‌گذار و آگهی‌دهنده، برخی از این سایت‌ها بدون راستی آزمایی، قیمت‌های درخواستی را به عنوان قیمت بازار منتشر می‌کنند و وقتی آگهی دهنده عددی نجومی می‌نویسد و سایت آن را در میانگین و نمودار خود می‌آورد، عدد خیالی به مرجع قیمتی تبدیل می‌شود و تاثیر مستقیمی بر بالا رفتن بی دلیل قیمت‌ها دارد.

لازم بذکر است که مقابله با این سایت‌ها و وبگاه‌هایی که با اقدامات خارج از ضوابط خود در قیمت گذاری‌ها فعالیت دارند در دستور کار معاونت اقتصاد دیجیتال پلیس امنیت اقتصادی قرار گرفته است.

تأثیرات روانی حباب‌سازی قیمت‌ها، مهمترین اثر حباب سازی در عرصه قیمت‌ها، اثر ذهنی آن است وقتی مردم هر روز نوسانات بی ضابطه و خارج از منطق قیمت‌ها را می‌بینند، از این رو خرید خود را جلو می‌اندازند که این امر، تقاضای کاذب را به دنبال دارد و همان قیمت‌های بالا را واقعی جلوه می‌دهد و در نتیجه، دور باطل و چرخه‌ای معیوب شکل می‌گیرد که مدام ضریب می‌گیرد و به دنبال خود اضطراب مالی، احساس ناامنی و بی اعتمادی را در بازار ایجاد می‌کند.

در سطح اقتصادی، حباب قیمت چند پیامد دارد

تشدید تورم: قیمت‌های حبابی در یک بازار به بازار‌های دیگر سرایت می‌کنند بطور مثال گرانی خودرو بر قیمت قطعات و حتی هزینه‌های مربوط به حمل ونقل اثر می‌گذارد و نیز گرانی مسکن بر اجاره بهای مسکن و ملک و همچنین گرانی اجاره بر هزینه کل خانوار تاثیرات مستقیم و ناخوشایندی دارد.

هدایت سرمایه به سمت سفته‌بازی: وقتی خرید و فروش و سوار شدن بر موج قیمت‌های حبابی برای برخی افراد منفعت بیشتر و سود سریعتری از مساله تولید دارد، سرمایه از بخش مولد به بازار‌های غیرمولد می‌رود و این یعنی کاهش سرمایه گذاری در صنعت و اشتغال که می‌تواند تورم و مشکلات متعدد اقتصادی را به دنبال داشته باشد.

اختلال در سیگنال‌های اقتصادی: قیمت باید به تولیدکننده و مصرف کننده اطلاعات درست بدهد از این رو قیمت گذاری‌های حبابی این سیگنال را مخدوش می‌کند و موجبات اتخاذ تصمیم گیری‌های اقتصادی اشتباه را فراهم می‌کند.

گسترش نابرابری: دلالان و سوداگران اقتصادی از حباب سازی قیمت ها، سود می‌برند و در مقابل کسانی دیگر از جمله حقوق بگیران و مردم عادی آسیب می‌بینند همچنانکه این پدیده شوم نه در دراز مدت بلکه در یک زمان محدود فاصله طبقاتی را بیشتر می‌کند.

خطر ترکیدن حباب: حباب سرانجام می‌ترکد از این رو خریدارانی که با قیمت بالا وارد شده‌اند زیان می‌بینند، بازار راکد می‌شود و اعتماد عمومی آسیب می‌بیند و جوی از مشکلات اقتصادی و نارضایتی عمومی را در پی خواهد داشت.

جو سازی در قیمت‌ها: فروشنده‌ای که می‌بیند قیمت کالای مشابه در سایت‌ها بالا رفته، حتی اگر هزینه اش تغییر نکرده، قیمت خود را بالا می‌برد. این همان اثر مرجع است. حباب در یک بازار از مسیر هزینه‌ها و انتظارات به بازار‌های دیگر منتقل می‌شود و سطح عمومی قیمت‌ها را بالا می‌برد.

جمع بندی

قیمت حبابی فقط یک عدد نیست بلکه ابزاری است که انتظارات را شکل می‌دهد و رفتار اقتصادی را تغییر می‌دهد از این رو مقابله با آن بدون شفافیت، رقابت و عرضه کافی ممکن نیست.

اگر نظام قیمت‌ها خالی از قیمت‌های حبابی باشد بدون شک در عرصه اقتصادی اعتماد بیش از پیش جاری و ساری می‌شود و سرمایه به سمت تولید باز می‌گردد و مردم بهتر می‌توانند برای آینده خود برنامه ریزی کنند.

حباب سازی در اقتصاد کشور در واقع خیانت به مردم است و این اقدام ناصواب زمینه ساز متزلزل شدن پایه‌های اقتصادی و گسترش فاصله طبقاتی و در ادامه ایجاد مشکلات اجتماعی و... را فراهم می‌سازد لذا ایجاد حباب‌های قیمتی اقدامی مجرمانه است که با عاملان آن برخود قانونی خواهد شد.

انتهای پیام/ 241