فرهنگ، زیربنای باورها و رفتار جامعه است
به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از بیرجند، حجت‌الاسلام «محسن مشرفی» امام جمعه موقت بیرجند، امروز (۱۵ آبان) در خطبه‌های نماز جمعه بیرجند، با توصیه نمازگزاران به رعایت تقوای الهی و تلاش برای تنظیم زندگی بر اساس فرهنگ متعالی و انسان‌ساز اسلام، اظهار داشت: چهاردهم آبان در تقویم جمهوری اسلامی ایران به عنوان روز فرهنگ عمومی نامگذاری شده است که علت آن تصویب آیین‌نامه فرهنگ عمومی در چنین روزی است.
وی با اشاره به اینکه چهاردهم آبان در خراسان جنوبی به عنوان روز فرهنگ استان و با شعار «خراسان جنوبی، دیار علم و ایمان» نیز شناخته می‌شود، افزود: این نامگذاری ریشه در فرمایش شهید آیت‌الله رئیسی درباره مردم ولایتمدار خراسان جنوبی دارد که در دیدار مردم این استان با رهبر معظم انقلاب در ایام هفته دولت مطرح شد.
حجت‌الاسلام مشرفی با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب در ششم شهریورماه، بیان کرد: رهبر عزیز انقلاب در این پیام بر مسئله فرهنگ تأکید ویژه‌ای داشتند و فرمودند: «از جمله مسائل مهم دیگر، توجه فرا راهبردی به مسئله فرهنگ و تعلیم و تربیت است» و سپس توضیح دادند که تعبیر فرا راهبردی به این معناست که تنظیم راهبرد‌های دیگر باید با ملاحظه این مسئله صورت گیرد.
امام جمعه موقت بیرجند با بیان اینکه فرهنگ عمومی برآیند حداقل سه مؤلفه اساسی است، ادامه داد: باورها و اعتقادات، گفتار‌ها و گفتمان‌ها و در نهایت رفتارها و عملکردها، سه مقوله‌ای هستند که در کنار یکدیگر فرهنگ یک فرد یا جامعه را شکل می‌دهند.
وی با اشاره به آیه ۸۴ سوره اسراء «کُلٌّ یَعْمَلُ عَلیٰ شاکِلَتِهِ»، گفت: خداوند در این آیه می‌فرماید هر کسی بر اساس ساختار وجودی و شخصیت خود عمل می‌کند؛ به این معنا که برون‌داد رفتاری و عملکردی هر فرد متناسب با شاکله وجودی اوست.
حجت‌الاسلام مشرفی افزود: این مسئله درباره اشخاص، قبایل و جوامع نیز صدق می‌کند؛ هر شخص و جامعه‌ای بر اساس باورها و اعتقادات خود رفتار می‌کند و در حقیقت، فرهنگ عمومی یک جامعه نیز از همین باورها، گفتار‌ها و عملکردها شکل می‌گیرد.
امام جمعه موقت بیرجند با اشاره به وجود دو نوع جهان‌بینی متفاوت در جوامع بشری، اظهار کرد: یک نوع نگاه، جهان‌بینی مادی است که بر اساس آن، عالم از پیوند ذرات ماده به وجود آمده و انسان نیز بخشی از همین چرخه طبیعی است؛ بر اساس این تفکر، انسان متولد می‌شود، مدتی زندگی می‌کند و با گردش روزگار از بین می‌رود و پس از مرگ نیز اثری از او باقی نمی‌ماند.
وی ادامه داد: کسانی که چنین جهان‌بینی دارند، معتقدند زندگی انسان به همین دنیا محدود است و باید در این فرصت کوتاه، بیشترین بهره را از خوردن، خوابیدن، چشیدن و لذت بردن ببرند. بر همین اساس، اصالت را به لذت و هوا و هوس می‌دهند و رفتار‌های خود را نیز بر مبنای همین نگاه تنظیم می‌کنند.
حجت‌الاسلام مشرفی با اشاره به اینکه در چنین تفکری اقتصاد و پول به عنوان زیربنای جامعه معرفی می‌شود، گفت: صاحبان این اندیشه معتقدند زیربنای همه امور اقتصاد است و فرهنگ در جایگاه روبنا قرار دارد؛ بنابراین سایر مسائل را نیز بر اساس همین نگاه مادی برنامه‌ریزی می‌کنند.
امام جمعه موقت بیرجند در مقابل، جهان‌بینی توحیدی و الهی را مورد توجه قرار داد و افزود: در تفکر توحیدی، انسان باور دارد که از سوی خداوند آفریده شده و بازگشت او نیز به سوی پروردگار است؛ همان حقیقتی که در آیه شریفه «إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ راجِعُونَ» بیان شده است.
وی با بیان اینکه خداوند، عالم، قادر، حی، ازلی و ابدی است و از روح خود در وجود انسان دمیده است، تصریح کرد: صاحبان این جهان‌بینی برخلاف تفکر مادی، فرهنگ و اندیشه را زیربنای جامعه می‌دانند و سایر موضوعات را بر اساس فرهنگ برنامه‌ریزی می‌کنند.
حجت‌الاسلام مشرفی با اشاره به اینکه مسلمانان بر اساس فرهنگ متعالی اسلام ناب چنین باوری دارند، گفت: انسان در این نگاه موجودی صرفاً مادی نیست، بلکه دارای روحی بلند و متعالی است و جسم نباتی و حیوانی، مرکب روح او محسوب می‌شود؛ بنابراین برنامه‌ریزی زندگی انسان باید متناسب با تمام ابعاد وجودی او باشد، نه اینکه تنها به لذت‌های مادی و جسمانی محدود شود.
امام جمعه موقت بیرجند با بیان اینکه در تفکر مادی، هدف اصلی لذت‌جویی و تأمین هوا و هوس‌های فردی است، اظهار کرد: در چنین نگاهی، هدف وسیله را توجیه می‌کند و فرد برای دستیابی به خواسته‌های خود از هر ابزار و وسیله‌ای استفاده می‌کند؛ برای او تفاوتی ندارد که در این مسیر به خودش، نزدیک‌ترین افراد یا دیگر همنوعانش خیانت کند.
وی در ادامه با تأکید بر اینکه صاحبان تفکر توحیدی برای خود در برابر خداوند، خویشتن، همنوعان و حتی حیوانات و گیاهان مسئولیت قائل هستند، افزود: انسان در این جهان‌بینی برای خود تکلیف، حد و مرز مشخصی دارد و همین تفاوت در باورها، گفتار‌ها و رفتارها، دو نوع فرهنگ متفاوت را در افراد و جوامع شکل می‌دهد.
حجت‌الاسلام مشرفی با طرح این پرسش که کدام شیوه نگاه و فرهنگ صحیح است، به خاطره‌ای از دوران دفاع مقدس اشاره کرد و گفت: در خاطرات شهدا نقل شده است که یک خلبان مسلمان ایرانی برای انهدام پلی که محل عبور ادوات نظامی دشمن بعثی بود، به سمت هدف حرکت کرد؛ در شرایطی که تنها با فشردن یک کلید می‌توانست بمب را رها کرده و پل را منهدم کند، این کار را انجام نداد و پس از دور زدن، بار دیگر به سمت پل بازگشت.
امام جمعه موقت بیرجند ادامه داد: هنگامی که از این خلبان پرسیدند چرا در لحظه نخست بمب را رها نکرد، پاسخ داد در همان لحظه یک خودرو حامل خانواده‌ای در حال عبور از روی پل بود و او منتظر ماند تا خانواده از پل عبور کند و سپس آن مسیر انتقال ادوات دشمن را منهدم کند.
وی با بیان اینکه این رفتار نمونه‌ای از تفاوت فرهنگ توحیدی و مادی است، گفت: انسان تربیت‌یافته در فرهنگ الهی حتی در میدان جنگ نیز برای جان انسان‌ها ارزش قائل است؛ اما صاحبان تفکر مادی ممکن است برای رسیدن به اهداف خود، هیچ حد و مرزی نشناسند.
حجت‌الاسلام مشرفی با اشاره به جنگ تحمیلی سوم علیه جمهوری اسلامی ایران و ملت بزرگ کشور، اظهار کرد: دشمنی که چنین تفکری دارد، آغاز حمله خود را با هدف قرار دادن مدرسه شجره طیبه رقم زد و این مسئله نشان داد که تفاوت دو جهان‌بینی تا چه اندازه در رفتار و عملکرد افراد و جریان‌ها تأثیرگذار است.
امام جمعه موقت بیرجند با اشاره به سالروز رحلت حضرت عبدالمطلب، جد بزرگوار پیامبر مکرم اسلام (ص)، افزود: حضرت عبدالمطلب از منادیان توحید بودند که با حمایت از پیامبر خاتم (ص)، زمینه انتشار مکتب توحیدی را فراهم کردند.
وی همچنین با قدردانی از حضور مردم خراسان جنوبی در راهپیمایی یوم‌الله ۱۳ آبان، بیان کرد: از همه مردم عزیز استان که در این عبادت بزرگ اجتماعی و سیاسی، همراه و همگام با ملت غیور و سرافراز ایران حضور یافتند، قدردانی می‌کنیم و از خداوند متعال می‌خواهیم این حضور و ایستادگی را زمینه‌ساز فروپاشی کامل شیطان بزرگ، ایالات متحده آمریکا و محو غده سرطانی و کودک‌کش رژیم صهیونیستی قرار دهد.
حجت‌الاسلام مشرفی با اشاره به مناسبت‌های تاریخی ۱۳ آبان، گفت: پیش از این، سه مناسبت مهم در این روز وجود داشت که شامل تبعید امام خمینی (ره) پس از اعتراض به لایحه ننگین کاپیتولاسیون و سند بردگی ملت ایران، شهادت دانش‌آموزان در سال ۱۳۵۷ به دست دژخیمان رژیم ستمشاهی و تسخیر لانه جاسوسی آمریکا توسط دانشجویان پیرو خط امام (ره) بود.
امام جمعه موقت بیرجند ادامه داد:، اما امسال، سیزدهم آبان با یک مناسبت دیگر نیز مقارن شد که آن را می‌توان شکست حزب جمهوری‌خواه طرفدار حاکم ظالم، مستبد و مغرور آمریکا و شکست سیاست‌های جنگ‌افروزانه این کشور دانست.
وی با اشاره به اظهارات و واکنش‌های مطرح‌شده در فضای رسانه‌ای آمریکا، افزود: یک کاربر آمریکایی در واکنش به تحولات اخیر، به تعبیر تغییر رژیم اشاره کرده و در ادامه از ایران قدردانی کرده است؛ این اظهارات و اعترافات کارشناسان، سیاستمداران و سناتور‌های کشور‌های مختلف و حتی خود ایالات متحده نشان می‌دهد که سیاست‌های آمریکا با یک عقب‌نشینی دیگر روبه‌رو شده است.
حجت‌الاسلام مشرفی با بیان اینکه این تحولات نتیجه ایستادگی ملت بزرگ ایران است، اظهار کرد: این دستاورد در شرایطی رقم خورد که مردم ایران با ۲۵۰ شب حماسه‌آفرینی، پای کار حقیقت، ولایت و انسانیت ایستادند.
امام جمعه موقت بیرجند با اشاره به مفهوم بعثت درونی ملت، گفت: هنگامی که بعثت از درون انسان اتفاق می‌افتد، همه سرمایه‌های بعدی در مسیر همان انگیزه درونی هزینه می‌شود؛ در این مسیر، خستگی جسمی، هزینه‌های مالی، فدا کردن عزیزان و حتی جان انسان نیز مانعی برای ادامه راه نخواهد بود.
وی افزود: هنگامی که باور و انگیزه‌ای قاطع در درون انسان شکل بگیرد، فرد ایستادگی در برابر ستمگران را عین پیروزی می‌داند و به همین دلیل است که مردم با وجود تمام دشواری‌ها در این مسیر ثابت‌قدم باقی می‌مانند.
حجت‌الاسلام مشرفی با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب به نخبگان، تصریح کرد: در این پیام از مردم ایران به عنوان نخبگان بصیرت و جهاد یاد شده و آمده است: «این روز‌ها ما شاهد جلوه‌های نخبگانی و زبدگانی از مردمان این سرزمین هستیم که با نظر به افقی وسیع‌تر در راه اعتلای پرچم مقدس وطن خود مجاهدت به عمل می‌آورند؛ اینان نخبگان بصیرت و جهادند».
امام جمعه موقت بیرجند با تبریک این مدال ارزشمند به ملت بزرگ ایران، گفت: مردم ایران شایسته این توصیف هستند و امیدواریم این استواری و ثبات قدم تا فتح نهایی قله‌ها ادامه پیدا کند.
وی در ادامه با اشاره به مناسبت‌های هفته پیش رو، سالروز شهادت سردار سرافراز حسن طهرانی‌مقدم را گرامی داشت و اظهار کرد: این شهید بزرگوار نمونه یک انسان تربیت‌یافته بر اساس فرهنگ متعالی اسلام بود که تعهد و تخصص را در کنار یکدیگر داشت.
حجت‌الاسلام مشرفی با اشاره به شخصیت علمی و نظامی شهید طهرانی‌مقدم، افزود: او دانشمندی فرمانده و فرماندهی دانشمند بود که علم را در خدمت توسعه، انسانیت، مستضعفان و مظلومان قرار داد و از دانش خود برای دفاع از حق و مقابله با حق‌کشان و ستمگران بهره گرفت.
امام جمعه موقت بیرجند در ادامه با اشاره به تفاوت‌های راهپیمایی ۱۳ آبان امسال با سال‌های گذشته، اظهار کرد: سیزدهم آبان امسال پنج تفاوت مهم با سال‌های گذشته داشت که نخستین و مهم‌ترین آن، شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی بود.
وی با بیان اینکه شهادت رهبر انقلاب، همانند شهادت سردار سلیمانی، تأثیر و خطر بیشتری برای دشمنان اسلام و انقلاب به دنبال دارد، افزود: همان‌گونه که شهید سردار سلیمانی برای دشمنان خطرناک‌تر از دوران حیات خود شد، شهادت رهبر معظم انقلاب نیز آورده و تأثیر بیشتری برای اسلام و جبهه مقاومت خواهد داشت؛ این همان حقیقت «اَحَدُ الْحُسْنَیَیْن» است که نصیب رهبر شهید ما شد، هرچند ملت ایران در سوگ و عزای ایشان داغدار است.
حجت‌الاسلام مشرفی دومین تفاوت ۱۳ آبان امسال را بعثت ملت بزرگ ایران دانست و گفت: سومین تفاوت، رونمایی استکبار از جلوه‌هایی از جنایت و وحشی‌گری در داخل کشور بود؛ جنایاتی که تا پیش از این در پشت پرده شعار‌های حقوق بشر و حقوق کودک و در سایه غول‌های رسانه‌ای پنهان می‌شد.
امام جمعه موقت بیرجند چهارمین تفاوت را اظهارات سران کشور‌های مختلف و به‌ویژه مقامات و سیاستمداران کشور‌های غربی عنوان کرد و افزود: در روز‌های اخیر شاهد اظهارات متفاوتی از سوی سیاستمداران و سناتور‌های غربی بوده‌ایم؛ از جمله باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا که گفته است امروز حق وتوی تنگه هرمز در اختیار ایران است.
وی ادامه داد: همچنین برخی دیگر از اظهارات مطرح‌شده بر این موضوع تأکید دارد که قدرت به معنای توانایی تأثیرگذاری بر قیمت انرژی در هزاران کیلومتر دورتر است؛ حتی یک فرد یهودی جنگ‌طلب و افراطی نیز در اظهاراتی گفته است: «متنفرم از اینکه این را بگویم، اما باید بگویم آمریکا تمام شده است».
حجت‌الاسلام مشرفی با بیان اینکه چنین اظهاراتی در سال‌های گذشته و در مناسبت ۱۳ آبان شنیده نمی‌شد، تصریح کرد: پنجمین تفاوت، پیامد‌هایی است که پس از اشتباه محاسباتی دشمن شکل گرفته و بخشی از آن تاکنون آشکار شده و بخش عمده آن تازه آغاز شده است.
امام جمعه موقت بیرجند با اشاره به شکل‌گیری حرکت‌های اجتماعی در کشور‌های غربی، به‌ویژه در پاریس و دیگر مناطق، خاطرنشان کرد: این تحرکات می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری بیداری جهانی و آمادگی جهان برای استقبال از منجی عالم بشریت، حضرت ولی‌عصر (عج) باشد.
انتهای پیام/
